VI SA/Wa 1461/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-05
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Izabela Głowacka-Klimas, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za nierejestrowanie przez tachograf prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi jest zasadna, gdy przedsiębiorca twierdzi, że naruszenie nie miało wpływu na powstanie i było wynikiem zdarzeń, których nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nierejestrowanie przez tachograf wskazań dotyczących prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że naruszenie wynikało z okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia takich nadzwyczajnych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy, a samo stwierdzenie ingerencji w tachograf (np. użycie magnesu) nie jest wystarczające do zwolnienia z odpowiedzialności, jeśli nie wykazano braku wpływu na powstanie naruszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. Sp. z o.o. za nierejestrowanie przez tachograf wskazań dotyczących prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a także za naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu. Organ I instancji nałożył karę 5500 zł. Organ II instancji (GITD) uchylił karę za naruszenie obowiązku wczytywania danych, ale utrzymał karę 5000 zł za nierejestrowanie danych, uznając, że przedsiębiorca nie wykazał braku wpływu na powstanie naruszenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności przedsiębiorcy i niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w V., Bułgaria na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], którą organ ten działając na podstawie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016., poz. 23), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 6.2.1, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r., nr [...], którą nałożono karę pieniężną w wysokości 5 500 (słownie: pięć tysięcy pięćset) złotych - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.
Przedmiotowa decyzja reformatoryjna GITD została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją organu I instancji nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 5500 (słownie: pięć tysięcy pięćset) złotych.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;
- naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.
Powyższe okoliczności ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu marki S. o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...].08.2015 r., w miejscowości B. Zatrzymanym pojazdem w imieniu przedsiębiorcy kierował R. Y.
Przedmiotowym pojazdem realizowany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...].08.2015r.
Za ustalone w toku kontroli naruszenia decyzją M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r., nr [...], nałożono na A. z siedzibą w B. karę pieniężną w wysokości 5 500 (słownie: pięć tysięcy pięćset) złotych.
Pismem z dnia [...] października 2015r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu wojewódzkiego.
Strona podniosła w odwołaniu, iż nie zgadza się z wydaną decyzją, ponieważ nie była w stanie w tak krótkim terminie złożyć wyjaśnień odnośnie stwierdzonych uchybień. W ocenie strony winę za stwierdzone naruszenia ponosi wyłącznie kierowca nie zaś firma transportowa. W związku z powyższym strona wnosiła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia z dnia [...] maja 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że z treści lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy o transporcie drogowym wynika, iż kara pieniężna w wysokości 5000 złotych sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Organ odwoławczy podał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. protokołu kontroli drogowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli, okazanych do kontroli paragonów za paliwo oraz wydruków danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, że kierowca R. Y. nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w dniach [...].08.2015r.-[...].08.2015r. Analiza danych z urządzenia rejestrującego wykazała, że kierowca w tych dniach przejechał 810 km, pomimo, iż z miejscowości V. do miejsca rozładunku w miejscowości T. odległość wynosi 1200 km, Wynika z tego, że kierowca nie zarejestrował ok. 400 km przebytej drogi. Ponadto w pojeździe znajdował się silny magnes neodymowy, co potwierdza zgromadzona dokumentacja fotograficzna. Powyższe zostało stwierdzone przez inspektorów M. WITD w dniu [...].08.2015 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości B. W celu udokumentowania powyższego sporządzono protokół z kontroli nr [...] z dnia [...].08.2015 r.
GITD wskazał, że mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny organ I instancji prawidłowo stwierdził zaistnienie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, tym samym nałożona kara w wysokości 5 000 złotych jest zasadna.
Odnośnie naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego; lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że z danych cyfrowych wynika, że inspektorzy pobrali dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego z okresu od dnia [...].08.2015r. do [...].08.2015r. w sumie 29 dni, a więc z okresu krótszego niż 90 dni. Reasumując, stosownie do powyższego, organ kontrolny nie był w stanie przeprowadzić pełnej analizy terminowości sczytywania danych z karty kierowcy ze względu na fakt, iż możliwość kontroli czasu pracy kierowcy jest ograniczona do 29 dni kalendarzowych.
W tych okolicznościach organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej na stronę w wysokości 500 zł za naruszenie, o którym mowa w lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy zważył, iż łączna kara za udowodnione naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych i taka właśnie kara została ustalona przez GITD.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 500 zł nałożoną na przedsiębiorcę A. z siedzibą w B. przez organ I instancji za naruszenie, o którym mowa w lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jednak orzekł o wymierzeniu kary 5000 zł wskazując, że w przedmiotowej sprawie art. 92 b ustawy nie znajduje zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie zostały ustalone.
Organ podkreślił, że w ramach art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a więc naruszenie za które nałożono na skarżącego karę. Przedsiębiorca w takich przypadkach mógłby się zwolnić od odpowiedzialności, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miały wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których pomiot nie mógł przewidzieć" (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Przepis ten reguluje tego rodzaju sytuację w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć, ani nie miał na nie wpływu.
Organ podkreślił jednak, że w sprawie niniejszej takie okoliczności nie miały miejsca i nie zostały wskazane przez stronę postępowania, a to właśnie na stronie ciąży obowiązek wykazania takich nadzwyczajnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na stwierdzone przez organ nieprawidłowości zagrożone sankcją administracyjną.
W tych okolicznościach organ wydał orzeczenie reformatoryjne zmieniając wysokość kary z 5500 zł na 5000 zł.
Na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. z siedzibą w B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
a) Naruszenie art. 92b ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym, co doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia kary pomimo tego, iż skarżąca nie naruszyła postanowień rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, co powinno skutkować nałożeniem kary nie na skarżącego a na podmiot określony w art. 92b ust 1 pkt. 2;
b) Niezastosowanie art. 92c ust 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym, co doprowadziło do wszczęcia postępowania administracyjnego pomimo tego, iż zachodziła negatywna przesłanka prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary administracyjnej;
c) Naruszenie art. 92c ust 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej norm o charakterze administracyjno - karnym, w wyniku czego doszło do bezpodstawnego rozszerzenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za zawinione zachowanie kierowcy, co doprowadziło do rozstrzygnięcia wątpliwości wynikających z tytułu podmiotu odpowiedzialnego za stwierdzone naruszenie, na niekorzyść skarżącego;
d) Naruszenie art. 7, 77, 78, 80,107 ust. 3 kpa poprzez niewyjaśnienia w sposób wyczerpujący wątpliwości zachodzących w sprawie ograniczając dokonując wybiórczą analizę materiału dowodowego w sprawie oraz poprzez nieprzeprowadzanie złożonego wniosku dowodowego w sprawie w postaci przesłuchania kierowcy R. Y., co doprowadziło do pozbawienia strony czynnego udziału w sprawie i możliwości obrony swoich praw;
e) Rażące naruszenie art. 10 kpa, poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego co doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
W działaniach Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny odpowiednich przepisów prawa.
Sąd stwierdza, że analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie potwierdza, że nałożenie kary na stronę skarżącą było zasadne.
Sąd stwierdza, iż ze zgromadzonego przez organ administracji materiału dowodowego (m.in. protokołu kontroli drogowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli, okazanych do kontroli paragonów za paliwo oraz wydruków danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego) wynika że kierowca R. Y. nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w dniach [...].08.2015r.-[...].08.2015r.
Analiza danych z urządzenia rejestrującego wykazała, że kierowca w tych dniach przejechał 810 km, pomimo, iż z miejscowości V. do miejsca rozładunku w T. odległość wynosi 1200 km.
Z powyższego wynika, że kierowca nie zarejestrował ok. 400 km przebytej drogi. Ponadto, jak ustalono, w pojeździe znajdował się silny magnes neodymowy, co potwierdza zgromadzona dokumentacja fotograficzna. Powyższe zostało stwierdzone przez inspektorów M. WITD w dniu [...].08.2015 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości B. W celu udokumentowania powyższego sporządzono protokół z kontroli, który jest podstawowym dowodem w sprawie.
Sąd stwierdza, że mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny organ administracji prawidłowo stwierdził zaistnienie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Za powyższe naruszenie ustawodawca przewidział stosowną karę pieniężną.
Nałożona kara w wysokości 5 000 złotych jest zasadna i zgodna z prawem.
Jednocześnie Sąd zauważa, że odnośnie naruszenia polegającego na obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego; lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że z danych cyfrowych wynika, że inspektorzy pobrali dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego z okresu od dnia [...].08.2015r. do [...].08.2015r. w sumie 29 dni, a więc z okresu krótszego niż 90 dni. Stosownie do powyższego, organ kontrolny nie był w stanie przeprowadzić pełnej analizy terminowości sczytywania danych z karty kierowcy ze względu na fakt, iż możliwość kontroli czasu pracy kierowcy jest ograniczona do 29 dni kalendarzowych.
W tych okolicznościach zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej na stronę w wysokości 500 zł za naruszenie, o którym mowa w lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że kara za udowodnione naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych i taka właśnie kara została ustalona przez GITD.
Sąd stwierdza jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie art. 92 b ustawy nie znajduje zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż przepisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie zostały ustalone.
W ramach art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a więc naruszenie za które nałożono na skarżącego karę. Zasadnie GITD podkreślił, że przedsiębiorca w takich przypadkach mógłby się zwolnić od odpowiedzialności, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miały wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których pomiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
Przepis ten dotyczy tego rodzaju sytuacji w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć, ani nie miał na nie wpływu.
W sprawie niniejszej jednak takie okoliczności nie miały miejsca i nie zostały wskazane przez stronę postępowania.
Sąd pragnie podkreślić, że to strona postępowania ma obowiązek wykazania takich nadzwyczajnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na stwierdzone przez organ nieprawidłowości zagrożone sankcją administracyjną.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo wydał orzeczenie reformatoryjne zmieniając wysokość kary z 5500 zł na 5000 zł.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowości przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, Sąd stwierdza, że organy administracji obu instancji w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności sprawy.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko w zakresie wymaganym przez przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji działające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, albowiem podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło