VI SA/Wa 1463/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-07
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Sławomir Kozik, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyczerpana bateria urządzenia do elektronicznego poboru opłat, skutkująca brakiem uiszczenia opłaty za przejazd, stanowi okoliczność zwalniającą posiadacza pojazdu od odpowiedzialności za nieuiszczoną opłatę i nałożoną karę pieniężną?Ratio decidendi
Wyczerpana bateria urządzenia do elektronicznego poboru opłat, nawet jeśli nastąpiła wcześniej niż wskazano w instrukcji obsługi, nie zwalnia posiadacza pojazdu od odpowiedzialności za nieuiszczoną opłatę. Posiadacz pojazdu jest zobowiązany do używania urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem, co obejmuje sprawdzenie jego sprawności i stanu konta przed każdym przejazdem płatnym odcinkiem drogi. Brak należytej staranności w tym zakresie skutkuje odpowiedzialnością za brak opłaty i nałożoną karę pieniężną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę z o.o. z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem ciężarowym po płatnym odcinku drogi krajowej. Spółka twierdziła, że brak opłaty wynikał z wadliwości urządzenia pokładowego (wyczerpana bateria), za co obwiniała producenta. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że spółka nie dołożyła należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 1 S9e i art. 189f§ 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, ze zm., dalej: "u.t.d.") po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w C. (dalej: "Strona", "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję GITD z [...]września 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że [...] marca 2017 r. o godzinie 11:49:33 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr [...], G.(skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - granica m. G. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...].
Organ wyjaśnił, że na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony, a jego właścicielem w chwili powstania naruszenia był E.S. A. w W.. W toku czynności przed wszczęciem postępowania ustalono, że posiadaczem pojazdu była Strona.
Organ dodał, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu [...] marca 2017 r., Go. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - granica m. G., został wyszczególniony w zał. 2 pkt 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Organ wskazał, że mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej [...] marca 2017 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, konsekwencją czego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 K.p.a., art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 u.d.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, art. 50 pkt 1 lit. j. art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b u.t.d.
Organ wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wyjaśniła, że w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...], [...]marca 2017 r. podczas kontroli, znajdowało się urządzenie pokładowe viabox o numerze [...]zarejestrowane w systemie viatoll dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], numer [...]. Strona wyjaśniła, iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...] Strona sprowadziła z N., następnie pojazd został sprzedany do E.Sp. A. i otrzymał numer rejestracyjny [...]. Strona wskazuje, iż na podstawie umowy leasingowej, użytkowała pojazd w dniu kontroli.
Organ wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie pismem z 23 listopada 2017 r. wezwał K.Sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad), do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy [...] marca 2017 r. o godzinie 11:49:33 (tj. w chwili zarejestrowania naruszenia) została pobrana opłata elektroniczna z konta przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], w którym znajdowało się urządzenie pokładowe viabox przypisane do numeru rejestracyjnego [...].
Na podstawie odpowiedzi udzielonej przez K.Sp. z o.o., zawartej w piśmie z 15 grudnia 2017 r, ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd w/w pojazdu [...] marca 2017 r. po drodze krajowej nr [...] o godzinie 11:49:33 nie została uiszczona. W systemie wygenerowano zapis ewidencyjny typu: brak komunikacji z obu, brak kontraktu. Na podstawie w/w pisma organ ustalił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat 31 lipca 2014 r. o godzinie 00:16:28. Stan salda umowy użytkownika w systemie 1 marca 2017 r. o godz. 11:49:33 wynosił 484,65 zł. Operator poinformował, że dla w/w przejazdu nie został zastosowany algorytm STC. Ponadto operator nie odnotował nieprawidłowości w funkcjonowania elektronicznego systemu poboru opłat oraz działaniu bramownic [...] marca 2017 r. Do pisma został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika dotyczący wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie, który jak wskazał GITD, stanowi potwierdzenie powyższych ustaleń i wynika z niego jednoznacznie, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie została uiszczona, gdyż taki pojazd na wykazie nie figuruje. Ponadto z wykazu wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie została uiszczona, gdyż taki pojazd na wykazie [...]marca 2017 r. również nie figuruje. Przejazdy pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] figurują na wykazie dopiero od 13 lipca 2017 r. od godziny 17:07:05.
Organ wskazał następnie, że Strona przesłała wyjaśnienia zawarte w piśmie z 18 stycznia 2018 r., w których wskazuje, iż K.Sp. z o.o. w piśmie z 15 grudnia 2017 r. potwierdził, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] nr [...] został zarejestrowany w elektronicznym systemie poboru opłat 31 lipca 2014 r. o godzinie 00:16:28. Weryfikacja salda dokonana przez K.Sp. z o.o. potwierdza, że saldo na umowie numer [...] marca 2017 r. wynosiło 484,65 zł. Zdaniem Strony, brak opłaty był wynikiem braku komunikacji pomiędzy urządzeniem pokładowym viabox a infrastrukturą przydrożną. Wskazany komunikat: "brak komunikacji z OBU" nastąpił z przyczyn niezależnych od Strony. Strona wyjaśnia, iż urządzenie viabox o numerze [...] wydane dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (po przerejestrowaniu [...]), podczas kontroli okazało się wadliwe, wobec powyższego nie została pobrana opłata elektroniczna. Kierujący pojazdem niezwłocznie po stwierdzeniu nieprawidłowości w działaniu urządzenia wymienił je na sprawne, co nastąpiło 13 marca 2017 r.
Organ wskazał, że mając na uwadze wyjaśnienia Strony, pismem z 7 marca 2018 r. wezwał K.Sp. z o.o. do przesłania kopii umowy zawartej z użytkownikiem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] obowiązującej w dniu przejazdu wraz z kopią dowodu rejestracyjnego na podstawie którego zarejestrowano w/w pojazd w systemie elektronicznego poboru opłat.
W odpowiedzi K.Sp. z o.o. w piśmie z 26 marca 2018 r. przesłał w/w dokumenty na podstawie których organ ustalił, iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...] oraz pojazd o numerze rejestracyjnym [...], to ten sam pojazd marki M.B o dopuszczalnej masie całkowitej 19000 kg, posiadający numer VIN [...]. Do pisma z 30 marca 2018 r., K.Sp, z o.o., załączyła wykaz, z którego wynika, iż ostatni zarejestrowany przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] odbywał się 31 lipca 2014 r. o godzinie 00:59:14. Ponadto operator w piśmie tym poinformował, iż użytkownik 13 lipca 2017 r. o godzinie 09:03:51 dokonał zamknięcia konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [..] na umowie o numerze [..]. Przypisane do pojazdu urządzenie pokładowe viabox o numerze [...]zostało zwrócone jako: niefunkcjonalne - wyczerpana bateria.
Organ wyjaśnił również, że na podstawie pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. nr [...] z [...] października 2016 r., dotyczącego oznakowania drogi krajowej nr [...]. na odcinku G.(skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - granica m, G., ustalono, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych [...], oznaczających pobór opłaty elektronicznej.
Na podstawie powyższego, GITD stwierdził, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że samochód ciężarowy o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się [...] marca 2017 r. po płatnym odcinku drogi krajowej nr 6 wymienionym w zał. 2 pkt 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej oraz, że korzystający z drogi publicznej zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, jednakże nie zgłosił prawidłowego, nowego numeru rejestracyjnego pojazdu. Skutkiem tego było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Organ stwierdził, że opłata za przejazd [...] marca 2017 r., nie została uiszczona z przyczyny leżącej po stronie użytkownika systemu viatoll, albowiem zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia viabox, użytkownik w przypadku stwierdzenia niefunkcjonalności urządzenia powinien udać się niezwłocznie do Miejsca Obsługi Klienta, w celu sprawdzenia urządzenia. Materiał dowodowy zebrany przez organ w sprawie wskazuje jednoznacznie, że użytkownik systemu zaniechał tego obowiązku – użytkownik zamknął konto pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] 13 marca 2017 r., a zwrócone urządzenie pokładowe viabox o numerze [...] zostało sklasyfikowane jako niefunkcjonalne - wyczerpana bateria. Z powodu wyczerpanej baterii z urządzenia nie były pobierane w dniu powstania naruszenia żadne opłaty elektroniczne.
Z tych względów GITD utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Pismem z [...] czerwca 2018 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] kwietnia 2018 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w rozumieniu u.d.p., w sytuacji, gdy naruszenie tego obowiązku wynikało z wyłącznej winy producenta urządzenia służącego do realizacji tego obowiązku,
2) art. 13k w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., poprzez ustalenie naruszenia przez Skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a w konsekwencji wymierzenie kary za naruszenie tego obowiązku, podczas gdy Skarżący takiego naruszenia się nie dopuściła, a jeżeli się dopuściła, to w sposób niezawiniony, na skutek przyczyn leżących wyłącznie po stronie producenta urządzenia,
3) art. 7 K.p.a., poprzez niedokonanie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez brak uwzględnienia informacji producenta o długotrwałej żywotności baterii urządzenia, pomimo poczynienia dogłębnej analizy instrukcji urządzenia,
4) art. 7a K.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony i przyjęcie, że przyczyna braku funkcjonalności urządzenia leży po stronie użytkownika, podczas gdy dokładna analiza materiału sprawy przemawia za przypisaniem winy producentowi urządzenia,
5) art. 8 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie i naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
6) art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy, przy założeniu że Skarżący naruszył obowiązek z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., wskazują, iż naruszenie to jest znikome,
7) art. 189k § 3 pkt 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy za umorzeniem takim przemawia zarówno ważny interes publiczny, jak i prywatny strony,
8) zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ocenę dowodów zmierzającą do wydania niesłusznej decyzji w sprawie.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący stwierdził, że nie sposób uznać, iż właściciele oraz posiadacze pojazdów winni przewidywać wadliwe przystosowanie urządzeń służących do realizacji obowiązku uiszczania opłat elektronicznych. Zdaniem Skarżącego, kategorycznie zaprzeczyć należy, aby użytkownik mógł mieć wiedzę na temat zachowania się urządzenia w trakcie wyładowywania baterii, bowiem nie jest prawdą, iż instrukcja obsługi opisuje zachowanie urządzenia podczas rozładowywania się baterii. W instrukcji, jak wskazał Skarżący, nie ma mowy o sytuacji, co się dzieje, gdy urządzenie nie wydaje sygnałów dźwiękowych. Zakładając, że użytkownik chciałby się dowiedzieć, czy urządzenie działa, wcisnąłby przycisk zgodnie z poleceniem, a skoro urządzenie jest rozładowane, to nie pojawiłyby się cztery sygnały świetlne, ani cztery sygnały dźwiękowe w chwili przekroczenia bramownicy. Skoro nie pojawiły się cztery sygnały, to użytkownik nie mógł się zorientować, iż urządzenie jest wadliwe, albowiem wyłącznie z włączeniem czterech sygnałów producent utożsamił wadliwe urządzenie. Brak pojawienia czterech sygnałów, zgodnie z informacją na stronie, równoznaczny jest z brakiem nieprawidłowości.
Skarżący dodał, że zgodnie z instrukcją urządzenia viaBox, nie trzeba ładować baterii urządzenia. Przeciętny okres użytkowania urządzenia viaBOX to około 5 lat, w zależności od faktycznego zużycia baterii. Podkreślił, że w instrukcji nie ma w ogóle mowy o milczeniu urządzenia, nie ma też mowy o jakichkolwiek innych sygnałach, np. że jeżeli jest wszystko w porządku, to są np. 2 sygnały. Ponadto, Skarżący wskazał, że od zarejestrowane 31 lipca 2014 r. minęło, nie 5 lat lecz około 2,5 roku, co oznacza, że urządzenie było wadliwe w tym znaczeniu, że rozładowanie nastąpiło znacząco przed upływem okresu, który powinna wytrzymać.
Nie sposób pominąć faktu zdaniem Skarżącego, że na Jego koncie w chwili wykonywania przejazdu mieściła się kwota 484,65 zł, która gwarantuje znaczny zapas środków na uiszczenie opłat elektronicznych. Nie jest zrozumiałym, dlaczego Skarżący miałaby uchylać się od znikomej opłaty. Użytkownik samochodu zrobił wszystko, aby zrealizować obowiązek z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., tj. wyposażył się w urządzenie, zapewnił dostęp do środków na koncie. Fakt, iż urządzenie było wadliwe wynika z winy producenta. Użytkownik nie mógł mieć zaś wiedzy, że urządzenie jest wadliwe.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Wychodząc od analizy regulacji prawnej mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonanej kontroli pojazdu, jak również w dniu wydania zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Z regulacji tej wynika, że pozostałe przypadki, o których mowa w pkt 2 tego przepisu, odnoszą się do samochodów ciężarowych.
Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu."
W załączniku nr 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, została wymieniona "droga krajowa nr [...] na odcinku G. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - granica m. G.;"
Na wymienionej drodze [...] marca 2017 r. o godzinie 11:49:33 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższe ustalenie nie budzi wątpliwości w sprawie, podobnie jak i fakt, że pojazd ten został zarejestrowany jako pojazd ciężarowy, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 19 ton i w chwili spornego przejazdu znajdował się w posiadaniu Skarżącego. Okoliczności te uzasadniają wysokość wymierzonej kary pieniężnej wynikającej z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. oraz odpowiedzialność Skarżącego za brak uiszczenia należnej opłaty elektronicznej jako posiadacza pojazdu, w związku z brzmieniem art. 13k ust. 4 u.d.p. Nie budzi również wątpliwości, że pojazd ten wcześniej posiadał numerem rejestracyjny [...] i został zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat [...]lipca 2014 r. w związku z zawartą umową z operatorem tego systemu, w efekcie czego Skarżący posiadał urządzenie viabox o nr [...], nie dokonał jednak zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu, do którego przypisane było to urządzenie viabox. Z niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie wynika również, że w dniu spornego przejazdu stan salda umowy, na podstawie której zostało Skarżącemu wydane powyższe urządzenie viabox, wynosił 484,65 zł, jednak ostatni zarejestrowany przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] miał miejsce 31 lipca 2014 r. Oznacza to, że w trakcie spornego przejazdu nie doszło do uiszczenia należnej opłaty elektronicznej przy użyciu powyższego urządzenia viabox, które natomiast po dokonaniu tego przejazdu, zostało 13 marca 2017 r. zwrócone jako: niefunkcjonalne – wyczerpana bateria, co również nie budzi wątpliwości w sprawie.
Organ uznał, że w powyższe okoliczności, w których doszło do braku uiszczenia przedmiotowej opłaty elektronicznej, uzasadniają nałożenie kary pieniężnej na podstawie przytoczonych powyżej przepisów, pomimo twierdzenia Skarżącego, że do braku uiszczenia tej opłaty doszło na skutek wadliwości powyższego urządzenia viabox.
Sporna w niniejszej sprawie, jest zatem kwestia, czy podnoszona przez Skarżącego wadliwość urządzenia viabox, czyli wyczerpana bateria urządzenia, stanowi okoliczność, uwalniającą Skarżącego od odpowiedzialności za nieuiszczoną opłatę elektroniczną za sporny przejazd.
Odnosząc się do tej kwestii, Sąd stwierdza, że wyczerpana bateria, nawet gdy miała ona miejsce wcześniej niż okres wskazany w instrukcji obsługi urządzenia viabox, nie stanowi okoliczności, uwalniającej Skarżącego od odpowiedzialności za nieuiszczoną opłatę elektroniczną za sporny przejazd.
W obowiązującym stanie prawnym, ponoszenie opłaty elektronicznej odbywa się za pośrednictwem systemu elektronicznego opisanego w art. 13i u.d.p., przy użyciu urządzenia, o którym mowa w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym: "Podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym." Jak wynika natomiast z art. 13i ust. 4b u.d.p. "Właściciel pojazdu samochodowego oraz jego posiadacz są obowiązani do używania urządzenia, o którym mowa w ust. 3 lub w art. 16l ust. 1, zgodnie z jego przeznaczeniem."
Skarżący dokonując zatem przejazdu płatnym odcinkiem drogi, powinien przed dokonaniem takiego przejazdu upewnić się, czy urządzenie którym dysponuje jest sprawne oraz, czy posiada odpowiednią ilość środków na koncie pozwalającą na przejazd. Stan środków na koncie można sprawdzić na urządzeniu viabox, poprzez naciśnięci odpowiedniego przycisku. W przypadku wyładowanej baterii urządzenia niemożliwe byłoby sprawdzenie stanu konta, co stanowiłoby potwierdzenie niesprawności urządzenia. W ocenie Sądu, czynność sprawdzenia stanu konta, a przez to i sprawności urządzenia, powinna poprzedzać każdy przejazd po płatnym odcinku drogi publicznej. Dlatego wyjaśnienia Skarżącego, że w instrukcji obsługi urządzenia viabox nie ma mowy o sytuacji, co się dzieje, gdy urządzenie nie wydaje sygnałów dźwiękowych, nie mogą stanowić uzasadnienia stwierdzenia Skarżącego, że Skarżący nie mógł mieć wiedzy, że urządzenie jest wadliwe.
Z tych względów za niezasadny należy uznać zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przez organ art. 13k w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. W świetle powyższego Skarżący był obowiązany do poniesienia opłaty elektronicznej, a jej brak stanowi podstawę wymierzonej kary pieniężnej w wysokości wynikającej z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 7 K.p.a., ponieważ organ podjął wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości, wyczerpanie natomiast baterii urządzenia wcześniejsze niż okres wskazany przez producenta w instrukcji obsługi, nie daje podstawy do przyjęcia, że Skarżący nie był zobligowany do kontrolowania sprawności tego urządzenia przed rozpoczęciem przejazdu płatnym odcinkiem drogi publicznej.
Nie można również uznać zasadności zarzutu naruszenia przez organ art. 7a K.p.a., w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wątpliwości, o których mowa w powyższym przepisie, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego. Należy zauważyć, że w przepisie tym mowa jest o wątpliwościach co do treści normy prawnej, tymczasem Skarżący podnosi w skardze wątpliwości dotyczące ustaleń faktycznych, związane z przyczyną braku funkcjonalności urządzenia viabox, która zdaniem Skarżącego, leży po stronie producenta urządzenia. W ocenie Sądu, w sprawie nie występują jednak, ani wątpliwości co do treści normy prawnej, ani co do stanu faktycznego, rzecz bowiem nie w tym, że do wadliwości urządzenia doszło z przyczyn leżących po stronie producenta, lecz w tym, że Skarżący pomimo wadliwości urządzenia polegającej na wyczerpaniu baterii, dokonał spornego przejazdu po płatnym odcinku drogi publicznej, bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej.
Niezasadny jest w związku z tym również zarzut naruszenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Dokonana przez organ ocena dowodów, skutkująca uznaniem przez organ odpowiedzialności Skarżącego za brak uiszczenia należnej opłaty elektronicznej nie miała w świetle powyższych wyjaśnień dowolnego charakteru.
W konsekwencji, za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji RP, który Skarżący wiąże brakiem winy za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, która Jego zdaniem leży po stronie producenta urządzenia służącego do realizacji tego obowiązku. Tymczasem, jak wskazano powyżej odpowiedzialność Skarżącego za nieuiszczenie należnej opłaty elektronicznej wynika z faktu dokonania przejazdu płatnym odcinkiem drogi publicznej bez sprawnego urządzenia viabox, czego Skarżący przy dołożeniu należytej staranności mógł uniknąć sprawdzając działanie tego urządzenia przed rozpoczęciem przejazdu.
Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło także do naruszenia przez organ art. 8 § 1 K.p.a., skoro bowiem kara pieniężna została nałożona na Skarżącego zgodnie z prawem, co organ precyzyjnie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, po przeprowadzeniu odpowiadającego wymogom prawa postępowania administracyjnego, nie mogło dojść do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jak i naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącego.
Sąd uznał za niezasadny również zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, nie można bowiem uznać za naruszenie przepisów prawa, którego waga jest znikoma, naruszenia prawa, które nie budzi żadnych wątpliwości, a do którego doszło na skutek niedołożenia należytej staranności podmiotu zobowiązanego, w tym przypadku, do uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi publicznej.
Nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 189k § 3 pkt 3 K.p.a., nie miał on bowiem zastosowania w niniejszej sprawie dotyczącej nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej. Przepis ten może mieć zastosowanie w odrębnym postępowaniu administracyjnym, wszczętym na wniosek strony, dotyczącym udzielenia, wymienionej w tym przepisie, ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło