VI SA/Wa 1467/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-29
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Izabela Głowacka-Klimas, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na nieokazaniu wykresówek, jeśli dokumenty te zostały przywłaszczone przez kierowcę, a przedsiębiorca podjął kroki w celu ich odzyskania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie oceniły prawidłowo materiału dowodowego w kontekście zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca, który podjął kroki w celu odzyskania przywłaszczonych przez kierowcę wykresówek i zgłosił sprawę organom ścigania, powinien mieć możliwość skorzystania z tego przepisu zwalniającego z odpowiedzialności. Organy powinny ustalić, kiedy dokumenty trafiły do organów ścigania i czy rzeczywiście zostały przywłaszczone przez kierowcę.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, która nałożyła na przedsiębiorcę P. S. karę pieniężną w wysokości 20.700 zł. Kara została nałożona za nieokazanie 41 sztuk wykresówek kierowcy A. Z. oraz za nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych przez kierowcę K. S. Przedsiębiorca twierdził, że nie mógł okazać wykresówek, ponieważ kierowca A. Z. ich nie zwrócił, mimo wezwań, i sprawę zgłosił prokuraturze. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdził również, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 615 (sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako WITD) z [...] stycznia 2010 r., którą nałożono na P. S. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." w G. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w kwocie 20.700 złotych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym - w tym:
1. 20.500 złotych za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień 500 złotych;
2. 200 złotych za nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) – za każdą wykresówkę 100 złotych maks. 1.000 złotych.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W marcu, kwietniu i maju 2009 r. Inspektorzy WITD skontrolowali przedsiębiorstwo skarżącego, w tym m.in. następujące dokumenty:
1. licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wystawioną na skarżącego;
2. przewozowe CMR;
3. dokumentację kierowcy K. S. oraz zestawienie przewozów wykonywanych przez tego kierowcę we wrześniu 2008 r.;
4. dokumentację kierowcy A. Z. oraz zestawienie przewozów wykonywanych przez tego kierowcę w lipcu i sierpniu 2008 r.
Z kontroli tej został sporządzony protokół, w którym podano, że:
1. skarżący uprawniony był do wykonywania transportu drogowego w oparciu o posiadaną licencję;
2. z okazanych wykresówek kierowcy K. S. wynikało nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych – wykresówki za dni [...]/[...] oraz [...]/[...] września 2008 r.;
3. skarżący nie przedłożył do kontroli akt osobowych kierowcy A. Z. oraz jego wykresówek, bowiem dokument te znajdowały się w prokuraturze, w związku z odrębnym postępowaniem tam prowadzonym.
WITD wszczął postępowanie administracyjne wobec skarżącego. W toku tego postępowania - znajdujące się w Prokuraturze Rejonowej w Z. dokumenty dot. kierowcy A. Z. zostały przekazane do WITD. W oparciu o nie organ stwierdził dodatkowe naruszenie – nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli, w konsekwencji czego rozszerzono zakres prowadzonego postępowania.
WITD uzasadniając nałożenie kary pieniężnej podał, że uczynił to w oparciu o art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej u.t.d. Wskazał, że skarżący naruszył przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985), dalej jako Rozporządzenie 3821/85, tj. art. 14 ust 2 - bowiem nie okazał 41 sztuk wykresówek kierowcy A. Z. oraz art. 15 ust. 3 - poprzez nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem), na co wskazywały dwie wykresówki kierowcy K. S. (z [...]/[...] i [...]/[...] września 2008 r.).
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie w części dotyczącej nałożenia na niego kary pieniężnej w kwocie 20.500 złotych. Wskazał, że nieokazanie 41 sztuk wykresówek było spowodowane tym, że kierowca tych dokumentów nie zwrócił mu mimo wezwania. W związku z tym, zdaniem skarżącego, winien on zostać uwolniony od odpowiedzialności za to naruszenie, na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Skarżący zarzucił WITD naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 i 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenia wadliwego postępowania dowodowego, polegające m.in. na nie przesłuchaniu w charakterze świadka kierowcy A. Z. na okoliczność przywłaszczenia wykresówek.
GITD utrzymując w całości w mocy decyzję WITD podał, że w spawie nie naruszono przepisów procesowych. W jego ocenie materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób rzetelny i wyczerpujący, a następnie wszechstronnie przeanalizowany i bezsprzecznie wynikało z niego, że skarżący dopuścił się wskazanych powyżej naruszeń, wobec czego wymierzono stosowną karę pieniężna, opartą w przepisach prawa. Organ odwoławczy odnosząc się do wniosku skarżącego o uwolnienie go - na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., od odpowiedzialności za naruszenie, polegające na nieokazaniu 41 sztuk wykresówek, wskazał, że fakt przywłaszczenia tych dokumentów przez kierowcę, zatrudnionego przez skarżącego nie wyłącza odpowiedzialności skarżącego, jako przedsiębiorcy za to naruszenie. Wskazał, że to na skarżącym jako na przedsiębiorcy ciążył obowiązek dołożenia należytej staranności w celu zabezpieczenia i przechowywania koniecznych dokumentów. Skoro tego obowiązku nie dopełnił ponosi za to odpowiedzialność i konsekwencje.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu podkreślając raz jeszcze, że naruszenie art. 14 ust. 2 Rozporządzenia 3821/85 powstało w skutek działania kierowcy - na co skarżący nie miał wpływu, wobec czego winien on zostać uwolniony od odpowiedzialności za to naruszenie, w oparciu o art. 93 ust. 7 u.t.d. Wniósł o uchylenie decyzji GITD w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 93 ust. 7 u.t.d. przez jego niezastosowanie oraz przepisów prawa procesowego – art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. w zakresie ustalenia prawdy obiektywnej, obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy A. Z., który przywłaszczył 41 sztuk wykresówek.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę treść skargi organ zauważył, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania wobec skarżącego art. 93 ust. 7 u.t.d.. Przepisy prawa nakładają bowiem na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń - zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców i dokumentacji z tym związanej. Skoro skarżący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, to należało na niego nałożyć stosowną karę pieniężną. Zdaniem organu twierdzenie skarżącego, że naruszenie powstało na skutek nie zwrócenia mu wykresówek przez jego kierowcę, a to zwalniałoby go z odpowiedzialności jest nietrafne.
Dnia 29 października 2010 r., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik organu uznał skargę i odstąpił od popierania stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych, jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego art. 93 ust. 7 u.t.d., a także przepisy prawa procesowego art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji GITD oraz jej poprzedzającej decyzji WITD, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji nie dokonały oceny materiału dowodowego w sposób należyty, zwłaszcza w aspekcie możliwości zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. w odniesieniu do naruszenia, polegającego na nieokazaniu kontrolującym wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Jak wynika z akt administracyjnych skarżący w 2008 r. - pismami z sierpnia i września, zwracał się do kierowcy A. Z. m.in. o zwrot tarcz tachografu – wykresówek za okres czerwiec - sierpień 2008 r. wskazując, że jest to niezbędne celem ich archiwizacji. Jednocześnie w piśmie z września poinformował kierowcę, że w przypadku niedostarczenia tych dokumentów sprawę skieruje do odpowiednich organów, celem wyegzekwowania ich zwrotu. Z oświadczeń skarżącego – wielokrotnie składanych w toku postępowania wynika, że wykresówki nie zostały zwrócone przez kierowcę. Wobec tego skarżący sprawę skierował do właściwych organów ścigania, celem wyegzekwowania zwrotu przywłaszczonych przez kierowcę wykresówek.
Dodatkowo Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych znajduje się informacja, iż Prokurator Rejonowy w Z. wydał postanowienie z 23 grudnia 2008 r. w sprawie [...], którym umorzył dochodzenie oraz postanowienie z 4 sierpnia 2009 r., którym uznał, że dokumenty – w tym wykresówki kierowcy A. Z., są zbędne dla celów postępowania karnego i polecił funkcjonariuszom policji z PP w P. zwrot m.in. wykresówek skarżącemu. Zwrot akt osobowych kierowcy A. Z. oraz wykresówek na nazwiska: P. S. i jednej na nazwisko P. K., nastąpił [...] listopada 2009 r. Dokumenty te odebrał w imieniu skarżącego S. S. – ojciec. Wobec tego WITD wezwał skarżącego do nadesłania wszystkich posiadanych przez niego wykresówek kierowcy A. Z. za okres od [...] lipca do [...] sierpnia 2008 r. podając, że zwrócone one zostały skarżącemu [...] listopada 2009 r. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie nadesłał liczne dokumenty uzyskane z Prokuratury, wskazując przy tym, że nie posiada żądanych wykresówek kierowcy A. Z. za okres od [...] lipca do [...] sierpnia 2008 r. bowiem kierowca ich nie zwrócił.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę winny w pierwszej kolejności ustalić kiedy i przez kogo przedmiotowe wykresówki zostały złożone do organów ścigania. Następnie winny ocenić, czy rzeczywiście dokumenty (wykresówki), których skarżący nie był w stanie okazać do kontroli zostały przywłaszczone przez kierowcę.
O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł, na wniosek skarżącego, w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło