VI SA/Wa 1469/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-17
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak właściwego oznakowania drogi, na której doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, może stanowić podstawę do uchylenia kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak właściwego oznakowania drogi nie zwalnia przewoźnika z obowiązku zapoznania się z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych nacisków osi i wyboru odpowiedniej trasy przejazdu. Przewoźnik, prowadzący działalność gospodarczą, powinien dołożyć należytej staranności w celu ustalenia dopuszczalnych norm dla danej drogi, korzystając z dostępnych środków, w tym Internetu. W związku z tym, skarga została uznana za niezasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika A. P. za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalne naciski na osie na drodze wojewódzkiej nr [...]. Przewoźnik zarzucił, że brak właściwego oznakowania drogi uniemożliwił mu prawidłowy wybór trasy i doprowadził do naruszenia przepisów. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy, uznając argumentację przewoźnika za niezasadną. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i ust. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej jako u.d.p.,lp. 6 pkt 6 lit. c), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. o nałożeniu na A. P. kary pieniężnej w wysokości 7500 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nienormatywnym.
Decyzje wydano w następujących ustaleniach;
W dniu [...] lutego 2011 r. w miejscowości S. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował S. B., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i pod kierownictwem przedsiębiorcy A. P.
W wyniku przeprowadzonego ważenia zespołu pojazdów, wykazano przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną nienapędową oś naczepy o 2,51 t., przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu samochodowego o 1,8 t.
Kontrolę przeprowadzono przenośnymi wagami do pomiarów statycznych ([...] nr [...] i [...] posiadającymi świadectwo zgodności zgodnie z wymaganiami dyrektywy Rady nr 90/384/EWG zmienionej dyrektywą Rady nr 93/68/EWG wdrożonej rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Pomiary wykonano na stanowisku ważenia pojazdów (parking w S.) zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę określającego spadki podłużne 0,2% przy dopuszczalnych 1% i spadki poprzeczne 1,5% - 1,7% przy dopuszczalnych do 2%.
W czasie kontroli sporządzono protokół ze stwierdzonymi naruszeniami, który podpisał kierujący pojazdem nie zgłaszając uwag do przeprowadzonej kontroli. Kierowca został pouczony o zasadach prowadzenia kontroli i przysługujących mu prawach.
Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011 r. poinformowano A. P., o wszczęciu postępowania administracyjnego informując o prawie do złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. strona wyjaśniła, iż kierowca przy wyjeździe z firmy i dojechaniu do skrzyżowania ulic P. i K. w S. nie zauważył żadnych znaków informujących o ograniczeniach nałożonych na drogę o nr [...] Pierwszy znak informujący o tym fakcie, znajdował się na rondzie przy ulicy K. ok. 2 km od miejsca kontroli. W wyjaśnieniach przedsiębiorca podniósł, iż gdyby kierowca nie został zatrzymany po dojechaniu do ronda zauważyłby znak informujący o numerze drogi i nałożonej na niej ograniczeniach, zawróciłby i udałby się inną drogą, która umożliwiłaby dojechanie do wyznaczonego celu.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., S. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i ust. 2, art. 40c u.d.p., art. 61 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 1 ust. 3 pkt 1, § 2, § 3, § 5, § 57 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.) oraz na podstawie protokółu kontroli z dnia [...] lutego 2011 r., nałożył na A. P. karę pieniężną w wysokości sumarycznej 7500 złotych. Organ stwierdził przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu samochodowego na drodze, na której jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t., o 1,8 t. za co nałożył karę pieniężną w wysokości 2100 zł oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną nienapędową oś naczepy na drodze, na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. o 2,5 t., za co nałożył karę pieniężną w wysokości 5400 zł, a także stwierdził, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym.
Od decyzji A. P. złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Strona podniosła, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę, iż poruszanie się pojazdu po drodze nr [...], która nie pozwala na poruszanie się pojazdów o nacisku powyżej 8 ton, wynikało z braku oznaczenia drogi, w związku z czym nie można czynić kierowcy i przedsiębiorcy zarzutu poruszania się po tej drodze z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi.
W wyniku rozpoznania odwołania została wydana wymieniona na wstępie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2011 r.
Badając sprawę organ odwoławczy stwierdził brak podstaw dla uznania argumentów strony za podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał na treść przepisu art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym zgodnie z którym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla tej drogi jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie stwierdził, iż zachodziły przesłanki zawarte w art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym karę o której mowa w ust. 1 nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Za ustalone w sprawie organ uznał, że kierowca S. B. jadąc drogą wojewódzką nr [...] z ładunkiem tłucznia przekroczył dopuszczalne naciski osi na drodze, na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t., co potwierdza protokół kontroli z dnia [...] lutego 2011 r., który został podpisany przez kierowcę bez uwag. W wyniku ważenia stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk 24,31 t. na potrójnej osi nienapędowej przyczepy - przekroczenie o 2,51 t., nacisk 9,80 t. na pojedynczej osi napędowej pojazdu – przekroczenie o 1,80 t., a ponadto stwierdzono, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Odnosząc się do argumentu strony, podkreślił, iż przesłanką do uchylenia się od odpowiedzialności nie może być brak znaku drogowego przy drodze po której poruszał się kontrolowany pojazd.
Organ dodał ponadto, iż przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek powinien był przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu drogowego zbadać kwestię dopuszczalnych nacisków dróg po których będzie poruszał się pojazd i tak wykonać przejazd by pozostać w zgodzie z powszechnie obowiązującymi regulacjami prawnymi. Ponadto zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Zdaniem organu II instancji dopracowanie sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku, wymagane przepisami Prawa o ruchu drogowym, leży w interesie podmiotu wykonującego przejazd, który jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. To podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględnić bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu drogowego.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 7500 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t., nałożył zgodnie z przepisami prawa. Organ podniósł, iż wysokość nałożonej kary pieniężnej jest zgodna z taryfikatorem zawartym w załączniku do ustawy o drogach publicznych, który ściśle określa wysokość kar pieniężnych za dane naruszenie.
Od decyzji A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędnie ustalony stan faktyczny oraz nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. W ocenie strony skarżącej argumentacja wskazana w odwołaniu od decyzji I instancji zasługiwała na uwzględnienie, dlatego też wskazał, iż owa argumentacja jest częścią uzasadnienia wniesionej skargi. Skarżący podniósł, iż w miejscowości S. znajdują się różne kategorie dróg, w tym i droga nr [...] o której mowa w wykazie pozwalająca na przejazd poddany kontroli, jednakże samo umieszczenie drogi w wykazie bez prawidłowego oznakowania nie pozwala korzystać z drogi w sposób zgodny z prawem. W wykazie brak jest wskazania przebiegu drogi przez miejscowości oraz brak wskazania ulic, które są przeznaczone do ruchu pojazdów o większym nacisku na osie.
Zdaniem strony skarżącej to na zarządcy drogi spoczywa obowiązek właściwego oznakowania drogi, którego to obowiązku nie dopełnił.
Skarżący podniósł, iż w związku z powyższym użytkownik drogi nie może ponosić ujemnych skutków takiego zaniedbania oraz nie można czynić mu zarzutu dopuszczenia się naruszenia wskazanych w decyzji przepisów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 13g ust. 1 i ust. 1a w związku z przejazdem pojazdu po drodze określonej w art. 41 ust. 6 u.d.p.
Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 13g ust. 1). Kara została nałożona zgodnie z art. 41 ust. 1a u.d.p. stanowiącym, iż w przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia.
Jest poza sporem, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalne parametry nacisków osi na drogę, na której został poddany kontroli. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 6 u.d.p. drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Tymi innymi drogami, po których mógł poruszać się kontrolowany pojazd, była zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. (Dz. U. Nr 138, poz. 933) droga nr [...]. Pojazd skarżącego, jak sam wskazał został załadowany na ul. Przemysłowej i zatrzymano go do kontroli na ul. K. (droga wojewódzka nr [...]) w S. Żadna z tych ulic nie jest drogą nr [...] pozwalającą na jazdę pojazdu o obciążeniach osi wykazanych w czasie kontroli.
Już zatem w chwili załadunku pojazdu i wjechania na ulicę P. pojazd nie spełniał dopuszczalnych norm na tej drodze, a następnie także na ul. K.
Skarżący podnosił, że brak właściwych znaków drogowych uniemożliwił mu prawidłowy wybór trasy przejazdu. W dobie powszechnego dostępu do Internetu oraz mając na uwadze obowiązek przewoźnika zapoznania się przed ustaleniem trasy przejazdu z właściwymi przepisami (w tym przypadku z wyżej wskazanym rozporządzeniem) trudno przyjąć nieświadomość skarżącego, że nie wiedział, iż wjeżdża na drogę niedozwoloną dla posiadanego obciążenia, za uzasadniającą żądanie zawarte w skardze.
Załącznik nr 1 do wymienionego rozporządzenia pod pozycją nr [...] wskazuje, że droga nr [...] przebiega przez miejscowość S. Nie określa konkretnych ulic, którymi ta droga biegnie. Zatem w dobrze pojętym interesie przewoźnika było sięgnięcie do innych informacji ogólnie dostępnych, jako że nie sposób przyjąć, iż w drodze nr [...] zawierają się wszystkie ulice S.. Również skarżący nie prezentuje takiego stwierdzenia, niejako przenosząc brak swojej staranności w pozyskaniu niezbędnych informacji na zarządcę drogi, który w jego ocenie powinien każde skrzyżowanie dróg zaopatrzyć w ich numery. Ilość znaków drogowych i oznaczeń dróg wzrosłaby wówczas w takim stopniu, że ich czytelność stałaby się co najmniej wątpliwa. Należy natomiast mieć na względzie to, że przedsiębiorca zajmujący się transportem ma również pewne skonkretyzowane przez właściwe przepisy prawa obowiązki. Do tych obowiązków należy zaliczyć również prawidłowy dobór trasy za pomocą ogólnie dostępnych środków, także Internetu. Zauważyć również wypada, że skarżący nie został zaskoczony w czasie przejazdu jakąś nadzwyczajną okolicznością, która spowodowałaby konieczność zjechania z drogi właściwej dla przewożonego ładunku, jak na przykład nagła awaria drogi dopuszczającej przejazd o określonych naciskach osi na drogę. Wręcz przeciwnie, wjeżdżając na ul. P. jego pojazd już nie spełniał norm nacisku na tę drogę, a przeprowadzona kontrola na ul. K. (droga wojewódzka nr [...]) okoliczność tę jedynie potwierdziła.
Kontrola pojazdu została wykonana na przygotowanym stanowisku do ważenia pojazdów wagami posiadającym świadectwo zgodności zgodnie z wymaganiami dyrektywy Rady nr 90/384/EWG zmienionej dyrektywą Rady nr 93/68/EWG wdrożonej rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Procedura kontroli została przez kontrolujących zachowana, a kontrolowane postępowanie administracyjne nie uzasadniało uznania zarzutów skarżącego za zasadne.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło