VI SA/Wa 1469/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny p o s t a n a w i a: zwolnić "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. od kosztów sądowych W dniu 6 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął złożony na urzędowym formularzu (PPPr) "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny. Rozpoznając niniejszy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy wskazując na wyniki ekonomiczne wynikające z rachunku zysku i strat za 2012 r., z którego wynika między innymi, że w roku tym przy przychodzie netto w wysokości 2.756.597 zł poniosła stratę w wysokości 430.684,46 zł. Równocześnie referendarz sądowy podkreślił, że strona skarżąca nie nadesłała wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, dom złożenia których była wzywana. Następnie skarżąca spółka złożyła w terminie sprzeciw, w którym wskazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Do sprzeciwu załączyła między innymi kserokopię zajęcia wierzytelności na wniosek P. S.A. na kwotę przekraczającą dwa i pół miliona złotych oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zajęcie wypłat na wniosek P. SA na kwotę około jednego miliona złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w świetle, którego przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać należy, że przez pojęcie "środki" należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych. Pod pojęciem stanu majątkowego należy rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12). Trzeba podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego też względu powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W niniejszej sprawie wskazać należy, iż stroną wnioskującą jest spółka prawa handlowego, która wskazała okoliczności, z których wynika, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Spółka ma na chwilę obecną nieuregulowane należności w stosunku do P.S.A. (na kwotę około 2 500 000 złotych, stan na miesiąc październik 2012 r.) Zostały również zajęte rachunki bankowe na wniosek P.S.A. (na kwotę około 900 000 złotych, stan na wrzesień 2013 r.) oraz na wniosek W. Sp. o. o. (na kwotę około 20 000 złotych, stan na maj 2013 r.). Obraz trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa dopełnia zestawienie rachunku zysków i strat za z 2012 r., z którego wynikało, że w roku tym przy przychodzie netto w wysokości 2.756.597 zł poniosła stratę w wysokości 430.684,46 zł. Zdaniem Sądu podniesione przez spółkę okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Stanowisko takie znajduje również oparcie w przedstawionych przez spółkę, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, dokumentach. Zasadne jest zatem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.