VI SA/Wa 1469/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: - zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne - Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. J. B. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] ustalającą podleganie przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Pismem z dnia 16 października 2015 r. skarżąca osobiście wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wpis od powyższego zażalenia nie został uiszczony. Pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd o śmierci skarżącej i wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Z przesłanego do Sądu odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że skarżąca J.B. zmarła w dniu [...] grudnia 2015 r. (vide: odpis skrócony aktu zgonu z dnia 19 kwietnia 2016 r. - k. 60 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Z kolei, jak stanowi art. 124 § 3 p.p.s.a., nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą zmarłego. Do przyczyn związanych ze stroną, powodujących konieczność zawieszenia postępowania w wypadku osób fizycznych zaliczono między innymi śmierć strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, to w takiej sytuacji umarza się postępowanie sądowe (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 278 i nast.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła wskazana powyżej przyczyna umorzenia postępowania. Należy zauważyć, że w świetle art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 581 - dalej także: "ustawa o świadczeniach"), dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast odwołania od tego rodzaju decyzji rozpatruje Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (ust. 5 art. 109 ustawy o świadczeniach). Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, zgodnie z art. 109 ust. 1 zd. 2 ustawy oświadczeniach. Z mocy art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 84-86, są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób i jednostek nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym - w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Według art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm. – dalej: "u.s.u.s."), składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, o czym szczegółowo stanowi art. 31 u.s.u.s. Przepis art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe, według art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem, uznać należy, iż ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, powoduje obowiązek zapłacenia składek z tego tytułu, które w niniejszej sprawie miałyby już charakter należności z tytułu składek (vide: m.in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 195/15). W rozpatrywanej sprawie z uwagi na śmierć skarżącej zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego. Należy zauważyć, że Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w przypadku śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), co z uwagi na charakter składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wskutek kontrolowanych decyzji byłyby do zapłacenia, powinno nastąpić z uwzględnieniem art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Należy dodać, że zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.