VI SA/Wa 1473/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej – dalej p.w.p. (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku A. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] maja 2006 r. patentu pt. "[...]" oznaczonego nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. udzielił na rzecz A. O. patentu na wynalazek pt. "[...]" z pierwszeństwem od dnia [...] maja 1998 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] maja 2006 r. przedmiotowego patentu udzielonego na rzecz A. O. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 9 rok ochrony. Decyzja ta została doręczona uprawnionemu w dniu [...] stycznia 2007 r. W dniu [...] maja 2007 r. A. O. wystąpił do Urzędu Patentowego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy odwołując się jednocześnie od decyzji o wygaśnięciu patentu z dnia [...] stycznia 2007 r. Jako przyczynę uchybienia terminu uiszczenia opłaty za 9 rok ochrony wnioskodawca wskazał swój podeszły wiek oraz poważną i długotrwałą chorobę (cukrzycę), na którą cierpi od wielu lat. Postanowieniem, z dnia [...] kwietnia 2008 r., Urząd Patentowy przywrócił A. O. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 i 2 p.w.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 90 ust. l pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Zgodnie natomiast z zasadą wyrażoną w art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony powinny być uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30 % opłaty należnej Powyższy termin "dodatkowy" nie podlega jednak, w myśl art. 224 ust. 4 zd. 2 przywróceniu. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie ostatnim dniem 8 roku ochrony patentu był [...] maja 2006 r., tak więc podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny 9 rok ochrony patentu upływał w tym dniu. Opłata za następny okres ochronny wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30 % opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona także w dodatkowym 6 miesięcznym terminie tj. do [...] listopada 2006 r. W związku z faktem nieuiszczenia przez uprawnionego opłaty za dalszy okres ochrony patentu w żadnym z powyższych terminów, zostały spełnione ustawowe warunki do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie przedmiotowego patentu z dniem [...] maja 2006 r. Urząd Patentowy zaznaczył jednocześnie, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. Za nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu powyższych przepisów nie może być bowiem, w ocenie organu, uznana trwała choroba, na którą cierpi uprawniony. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. O. zwrócił się o umożliwienie mu dalszego korzystania z ochrony patentowej poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za 9 rok ochrony. Skarżący ponownie podniósł, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia opłaty za kolejny rok ochrony były nasilające się objawy długotrwałej choroby (cukrzycy), a także jego podeszły wiek. W skardze obszernie przedstawił historię wynalazku oraz problemy związane z uznaniem tego wynalazku przez przedstawicieli różnych instytucji. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, iż ustawa p.w.p. przewiduje 6 miesięczny termin dodatkowy, w którym uprawniony mógł przedłużyć ochronę patentu. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2009 r. podtrzymał argumenty przedstawione w skardze podkreślając, iż utrata ochrony patentowej na przedmiotowy wynalazek byłaby wielką szkodą nie tylko dla niego, ale dla całego kraju, gdyż rozwiązanie to ma charakter pionierski w skali światowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. O. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa. Zgodnie z art. 222 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) korzystanie z patentu rodzi obowiązek uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne w określonych ustawowo terminach. Nieuiszczenie opłaty okresowej w wymaganym terminie powoduje natomiast wygaśnięcie patentu i daje Urzędowi Patentowemu podstawę do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie patentu (art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 p.w.p.). Przepisy art. 224 ust. 2-3 p.w.p. określają tryb uiszczania opłat okresowych. Stosownie do tych przepisów opłaty za dalsze okresy ochrony należy uiszczać z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłaty okresowe mogą być uiszczone w ciągu jednego roku przed terminem, tj. w ciągu roku przed ostatnim dniem ochrony. Opłaty te podlegają zwrotowi, jeżeli przed tym terminem udzielone prawo zostanie unieważnione lub wygaśnie. Opłaty za okresy ubiegłe i za okres bieżący nie podlegają zwrotowi. Zgodnie natomiast z art. 224 ust. 4 p.w.p. opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 304/06 z przedstawionych powyżej regulacji prawnych wynika, że ustawa nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego, określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym, mogą uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku (art. 90 ust. 1 pkt 3) wnosząc opłatę w terminie dodatkowym. Tym samym termin dodatkowy uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p., spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu (podstawowego). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż przeciwko dopuszczalności przywrócenia terminu określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. przemawia także sposób określenia terminu końcowego w art. 224 ust. 2 i sposób określenia zdarzenia rozpoczynającego bieg terminu dodatkowego z art. 224 ust. 4. Ten pierwszy upływa "nie później niż w dniu". Drugi natomiast rozpoczyna bieg "po upływie terminu określonego w ust. 2", czyli następnego dnia po dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny. Nie byłoby zatem możliwe przywrócenie terminu z art. 224 ust. 2 p.w.p. bez naruszenia przepisu art. 224 ust. 4 p.w.p. Przywrócenie terminu podstawowego oznaczałoby przywrócenie prawa do uiszczenia opłaty podstawowej. Tymczasem z art. 224 ust. 4 p.w.p. wynika, że opłata uiszczona po upływie poprzedniego okresu ochrony podlega podwyższeniu o 30%. (vide: wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r. II GSK 304/06, LEX nr 322817). W przedmiotowej sprawie jest okolicznością niesporną, iż skarżący nie uiścił wymaganej opłaty za 9 rok ochrony patentu w żadnym z terminów wskazanych w art. 224 ust. 2-4 p.w.p. tj. ani w terminie podstawowym do uiszczenia tej opłaty, który upływał w dniu [...] maja 2006 r., ani w dodatkowym 6-miesięcznym terminie, który upłynął w dniu [...] listopada 2006 r. Należną opłatę skarżący wniósł dopiero w dniu [...] września 2007 r., po wyekspirowaniu 6-miesięcznego terminu dodatkowego i po wydaniu przez Urząd Patentowy decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu. Urząd Patentowy nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego i przywrócić mu terminu do uiszczenia tej opłaty, gdyż żądanie to nie miało podstaw prawnych. W ocenie Sądu organ prawidłowo też wskazał, iż w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 243 ust. 6 p.w.p., odnoszący się do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.