VI SA/Wa 1476/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na czynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków z wpływów z opłat abonamentowych do depozytu sądowego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić T. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej także jako "Skarżąca" lub "Spółka"), powołując się na art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 50 § 1, art. 53 § 2 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej zwana "p.p.s.a."), zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "WSA w Warszawie") czynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej także jako "Przewodniczący KRRiT"), w przedmiocie przekazania pierwszej w 2024 r. zaliczki na środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 1722, dalej także jako "u.r.t."), w kwocie 80 580 000 złotych, ustalonej na podstawie sposobu podziału wpływów, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej także jako "u.o.a."), z rachunku bankowego określonego w art. 6 ust. 2 i 3 u.o.a. do depozytu Sądu Rejonowego dla [...] w W. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że zaskarżona czynność jest czynnością z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi Spółka upatruje w okoliczności, że podjęta przez Przewodniczącego KRRiT czynność przekazania środków do depozytu zamiast bezpośrednio, bezwarunkowo na jej rachunek, wpływa na uzyskiwanie przez Spółkę należnych jej przychodów z prawnie gwarantowanego źródła, jakim są wpływy abonamentowe oraz na realizację przez nią szczególnego zadania publicznego, jakim jest misja publiczna. W sytuacji, kiedy Przewodniczący KRRiT nie wykonał ciążącego na nim ustawowego obowiązku, którego lustrzanym odbiciem jest uprawnienie Spółki, uzasadnione jest wnioskowanie o uznanie w wyroku jej uprawnienia do bezwarunkowego, bezpośredniego, zaliczkowego otrzymywania na rachunek bankowy środków na realizację misji publicznej w kwotach ustalonych na podstawie sposobu podziału wpływów ustaloną uchwałą Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej także jako "KRRiT") nr 194/2023, w wysokości zgłoszonej przez KRRiT do Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty pomocy publicznej przysługującej Spółce z wpływów abonamentowych, tj. 316 200 000 złotych. Przewodniczący KRRiT w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, zaznaczając, że skarżona czynność nie podlega kontroli. Przewodniczący KRRiT wskazał, że w przedmiotowej sprawie KRRiT nie wydała rozstrzygnięcia indywidualnego a on z kolei działał w wykonaniu uchwały KRRiT nr 40/2024, co wynika bezpośrednio z art. 8 u.o.a. Sama uchwała KRRiT nr 40/2024, której wykonaniem jest skarżona czynność materialno-techniczna, została przez Spółkę zaskarżona do sądu administracyjnego jako decyzja administracyjna, co także, zdaniem Przewodniczącego KRRiT, przesądza o niedopuszczalności skargi. Przewodniczący KRRiT wniósł nadto o nałożenie na skarżącą Spółkę obowiązku zwrotu kosztów, w przypadku konstatacji niesumienności lub oczywistej niewłaściwości postępowania strony skarżącej, na podstawie art. 208 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; W pierwszej kolejności Sąd pragnie odnieść się do podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii otwarcia likwidacji Spółki. Z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (w aktach sprawy) wynika, że w dniu 8 kwietnia 2024 r. wpisano informację o otwarciu likwidacji. Zgodnie z art. 20 ust. 1h ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 979, dalej też jako "ustawa o KRS") wpis informacji o otwarciu likwidacji, zakończeniu likwidacji, ogłoszeniu upadłości, zakończeniu postępowania upadłościowego oraz o wykreśleniu przedsiębiorcy zagranicznego polega na ich automatycznym zamieszczeniu w Rejestrze po przekazaniu z właściwych rejestrów za pośrednictwem systemu integracji rejestrów. Na podstawie art. 6942 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1550 ze zm., dalej też w skrócie jako "k.p.c."), w sprawach rejestrowych wyłącznie właściwy jest natomiast sąd rejonowy (sąd gospodarczy) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub wpisaną w rejestrze siedzibę podmiotu, którego sprawa dotyczy (sąd rejestrowy). Kwestia prawidłowości otwarcia likwidacji Spółki wykracza zatem poza kognicję sądów administracyjnych, gdyż jest to przedmiotem badania sądu powszechnego w postępowaniu w przedmiocie wpisu do Rejestru. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Dla tutejszego Sądu istotne jest zatem to, że do Rejestru wpisano likwidację Spółki, a Sąd obowiązuje domniemanie prawidłowości wpisu. Jednocześnie wskazać należy, że Przewodniczący KRRiT niezasadnie wnosi na podstawie art. 30 § 1 p.p.s.a. o ustanowienie dla Spółki kuratora, podnosząc, że pełnomocnictwo udzielone przez [...] S.A. do jej reprezentowania wygasło w związku z otwarciem likwidacji Spółki. Na podstawie art. 470 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 18, dalej w skrócie jako "k.s.h."), otwarcie likwidacji powoduje bowiem wygaśnięcie wyłącznie prokury. Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 470 § 1 k.s.h. i obejmowanie tym przepisem pełnomocników. A zatem, otwarcie likwidacji nie powoduje wygaśnięcia pełnomocnictw cywilnoprawnych udzielonych przez zarząd, nadto w toku likwidacji likwidatorzy mogą ustanawiać pełnomocników (por. A. Kidyba [w:] Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2024, art. 470; M. Rodzynkiewicz [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018, art. 284). Natomiast skarga [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na czynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków z wpływów z opłat abonamentowych do depozytu sądowego, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Merytoryczna ocena skargi zawsze musi zostać poprzedzona badaniem, czy skarga jest dopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 p.p.s.a.). Wyraźne określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 roku, poz. 78, Nr 483), granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jendolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazano przy tym w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto, jak stanowi § 2a i 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a.") oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W tym miejscu niezbędna jest dygresja, że art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozszerza kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Przepis ten umożliwia sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym oraz zabezpieczającym) zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej. Ustawodawca niniejszym przepisem dążył do jak najszerszego zapewnienia indywidualnym jednostkom, prawnej ochrony przed działaniami organów, które wymykają się wszelkiej innej kontroli. Celem ustawodawcy nie było jednak umożliwienie zaskarżania do sądów administracyjnych działań administracji publicznej wykonywanych w ramach stosunków innych niż administracyjnoprawny. Powyższe regulacje w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wynikają z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Ze skargi złożonej przez [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w W. wynika, że skarży ona przekazanie środków z wpływów z opłat abonamentowych do depozytu sądowego. Zdaniem Sądu, aby przyjąć, że ocena legalności skarżonej czynności podlega kognicji sądu administracyjnego, należałoby jednoznacznie ustalić, że należy ona do jednej z prawnych form działania, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. albo – mając na względzie przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. – że podstawa do jej zaskarżenia wynika wprost z konkretnego przepisu u.r.t., czy też innej obowiązującej ustawy szczególnej. Do zaistnienia sprawy administracyjnej bowiem konieczny jest zarówno konkretny przepis administracyjnego prawa materialnego, jak i postępowanie, które nada w określonej formie temu przepisowi znaczenie prawne. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2414/21; postanowienie NSA z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10). Uwzględniając powyższe należy natomiast stwierdzić, że żaden przepis u.r.t., nie przewiduje podstawy do przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli legalności przekazania środków z wpływów z opłat abonamentowych do depozytu sądowego. Podstawy takiej nie można również wywieść z żadnego innego, obowiązującego obecnie, aktu normatywnego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.r.t. na podstawie ustaw i w celu ich wykonania KRRiT wydaje rozporządzenia i uchwały. Stosownie natomiast do treści art. 8 ustawy o opłatach abonamentowych wpływy, o których mowa w art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 4, z wyłączeniem potrąceń przewidzianych w art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 8, są przeznaczane wyłącznie na realizację przez nadawców publicznej radiofonii i telewizji misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, w wysokości nieprzekraczającej wydatków ponoszonych w związku z realizacją tej misji (ust. 1). KRRiT ustala corocznie, po analizie planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizie określonych w nich kosztów, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów, o których mowa w ust. 1, między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, w tym minimalny udział terenowych oddziałów spółki, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji (ust. 2). Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2 (ust. 3). Natomiast odnosząc się do skarżonej czynności Przewodniczącego KRRiT, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, że sporna czynność stanowi inną czynność lub akt z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu przedmiotem skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą bowiem być wyłącznie takie czynności lub akty, które: – nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., – są skierowane do indywidualnego podmiotu, – mają charakter publicznoprawny, a także – dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Dlatego musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa. W tej sytuacji uznać należy, że – wbrew stanowisku Spółki – skarżona w niniejszej sprawie czynność Przewodniczącego KRRiT nie stanowi czynności (lub aktu), o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, Przewodniczący KRRiT istotnie nie wydał bowiem rozstrzygnięcia indywidualnego. Sama zasadność przekazania środków z wpływów z opłat abonamentowych do depozytu sądowego winna być przy tym oceniana w trybie przewidzianym w przepisach Działu V ("Sprawy depozytowe") Tytułu II ("Przepisy szczególne dla poszczególnych rodzajów spraw") Księgi Drugiej ("Postępowanie nieprocesowe") Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd w składzie orzekającym uznaje jednak, że regulacje prawa materialnego – u.o.a. stanowią, że wpływy z opłat abonamentowych otrzymane przez skarżącą Spółkę, stanowią nazwane ustawowo przychody własne spółki, jako należny jej na mocy przepisów prawa administracyjnego udział we wpływach ogółem z tego źródła, wynikający z podziału uchwalonego w sposób przewidziany u.r.t., dokonanego przez podmiot do tego powołany. Z cytowanej wcześniej treści art. 8 u.o.a. wynika, że wpływy te przeznaczone mogą być wyłącznie dla nadawców publicznej radiofonii i telewizji oraz na realizację misji publicznej. Z treści art. 8 ust. 2 i 3 u.o.a. wynika, że przekazanie przez Przewodniczącego KRRiT zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji nie wymaga wcześniejszej decyzji administracji przez ten organ, a jedynie ustalenie przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych. Podział ten został już dokonany uchwałą na rok 2024 uchwałą KRRiT Nr 194/2023 z 13 września 2023 r. Zdaniem Sądu zatem Spółce przysługuje ewentualnie, w przypadku nieotrzymywania środków na realizację misji publicznej, skarga na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w przekazaniu zaliczkowym tych środków, na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W ocenie Sądu bowiem wypłata środków na realizację misji publicznej, podobnie jak zwrot podatku, jest czynnością materialno-techniczną, na którą, w przypadku jej niewykonania w zakreślonym w Harmonogramie z dnia 18 października 2023 r. terminie przekazywania w 2024 roku wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT do spółek publicznej radiofonii i telewizji, Stronie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd uznał, że na sporną czynność Przewodniczącego KRRiT nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z tym złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Z kolei wpis od skargi zwrócono, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazuje, że skorzystanie przez Stronę z ustawowo przewidzianych uprawnień do uruchomienia środków zaskarżenia, w tym wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wbrew argumentacji Przewodniczącego KRRiT, w żadnej mierze nie może być utożsamiane z niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem, o którym mowa w art. 208 p.p.s.a. Z tego też względu w sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania wspomnianego przepisu.