VI SA/Wa 1479/24
WyrokWSA w Warszawie2024-06-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnego określenia strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Błędne określenie strony postępowania, wynikające ze śmierci przedsiębiorcy i ustanowienia zarządu sukcesyjnego, stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą karę pieniężną na R. D. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powodem było błędne określenie strony postępowania, gdyż R. D. nie żył, a w jego przedsiębiorstwie ustanowiono zarządcę sukcesyjnego (E. P.). E. P. wniosła sprzeciw od decyzji GITD, domagając się umorzenia postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw E. P. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu dnia 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu E. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala sprzeciw
Decyzją z [...] kwietnia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. P. (jako zarządcę sukcesyjnego - [...]) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2023r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2 200 zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. D. karę pieniężną w wysokości 2 200 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd.
Powyższe stwierdzono [...].10.2023 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...] w [...], pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. P. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy [...]. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...].10.2023 r.
Pismem z 17.01.2024r. zarządca sukcesyjny wniósł odwołanie od tej decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do art. 6, art. 8, art. 9 i art. 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a. wskazał na zasady rządzące postepowaniem administracyjnym podnosząc m.in., że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że Organ I instancji stwierdził, iż kontrolowany przewóz był wykonywany na rzecz i w imieniu przedsiębiorstwa - [...]. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie organ odwoławczy zważył, iż R. D. nie żyje od [...].01.2022 r., a w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie został ustanowiony w dniu [...].01.2022r. zarządca sukcesyjny. W związku z powyższym Organ I instancji błędnie określił stronę postępowania. Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.
W związku z powyższym, w ocenie Organu II instancji zaskarżona decyzja winna zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania Organowi I instancji.
Sprzeciw od tej decyzji (zatytułowany: Skarga) wniosła E. P. (zarządca sukcesyjny [...]) wnosząc o umorzenie przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:
- art. 6 k.p.a. - gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów,
- art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej, a ponadto:
- prawa materialnego poprzez błędne zastosowania przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn. - Dz. U. z 2022 r., poz. 2001) stwierdzając naruszenia tj.: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd.
W uzasadnieniu Skarżąca podnosiła m.in., że Organ błędnie określił stronę postępowania administracyjnego. Zdaniem Skarżącej, Organ powinien rozpatrywaną decyzję umorzyć. Ponadto wskazywała, że pojazd przed wyjazdem z bazy firmy był w pełni sprawny, zaś Strona regularne wykonuje badania techniczne pojazdów, a uszkodzenia, takie jak pęknięcia, mogą pojawić się nagle w trakcie jazdy, zwłaszcza w przypadku pojazdów ciężarowych. W przedsiębiorstwie respektowane są obowiązujące przepisy.
W odpowiedzi na sprzeciw Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Z treści art. 64e p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Z treści powołanych przepisów wynika, że kontrola prawidłowości decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy zachodziły przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., to jest, czy organ odwoławczy wykazał wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania oraz czy wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przez co uniemożliwia uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy (art. 136 k.p.a.) bez naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.).
W orzecznictwie przyjmuje się, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12; to i kolejne powoływane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji ze względu na błędne określenie strony postępowania. Organ odwoławczy wskazał, iż ww. błąd wzbudza wątpliwość co do prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu, co prowadzi do naruszenia zasad wynikających z art. 6, art. 8, art. 9 i art. 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w tym przede wszystkim zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.
Organ odwoławczy wskazał zatem okoliczności usprawiedliwiające wydanie decyzji kasatoryjnej. Organ realizując dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. wskazał na fakt naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. W sprawie zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. i sprzeciw w tym zakresie nie jest zasadny.
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie rozpatrywał sprawy merytorycznie, a jedynie na skutek wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie wskazując Organowi I instancji, iż z powodu śmierci strony w prowadzonym przez stronę przedsiębiorstwie został ustanowiony zarządca sukcesyjny, o którym mowa w art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw. Dlatego też zastosowanie przez Organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a., czyli uchylenie decyzji Organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za usprawiedliwione.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło