VI SA/Wa 1481/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej jest uzasadnione, gdy strona skarżąca uprawdopodabnia jedynie potencjalną utratę planowanego zysku lub konieczność wcześniejszego odzyskania środków z umów pożyczkowych, nie wykazując jednocześnie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama utrata planowanego zysku lub konieczność wcześniejszego odzyskania środków z umów pożyczkowych nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania wyjątkowego środka w postaci wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza gdy świadczenie pieniężne z istoty swej może podlegać zwrotowi.
Stan faktyczny
Spółka F. wniosła skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 90.000 zł za niedokonanie zawiadomienia o przekroczeniu progu 90% głosów w innej spółce. W ramach skargi spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej zła sytuacja finansowa uniemożliwi uiszczenie kary bez wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jako uzasadnienie podała straty finansowe wykazane w sprawozdaniach, zaangażowanie środków w podstawową działalność (udzielanie pożyczek) oraz potencjalną utratę zaufania na rynku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie ze skargi F. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedokonanie zawiadomienia o przekroczeniu progu 90% głosów w spółce Zakłady M. H. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z [...] lipca 2018 r. spółka F. z siedzibą w P. (nazywana dalej: "Spółka", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedokonanie zawiadomienia o przekroczeniu progu 90% głosów w spółce Zakłady Mięsne [...] W skardze Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że z uwagi na złą sytuację finansową nie będzie ona w stanie uiścić kary w wysokości 90.000 zł bez zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z zatwierdzonym sprawozdaniem finansowym przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie F. za okres od 01.01.2017 do 31.12.2017r. jednostkowy rachunek zysków i strat za rok obrotowy od 01.01.2017r. do 31.12.2017r. wykazujący stratę netto w wysokości 6.069.605,27 zł (sześć milionów sześćdziesiąt dziewięć tysięcy sześćset pięć złotych 27/100). Natomiast zgodnie ze sporządzonym kwartalnym sprawozdaniem finansowym za okres I kwartału, tj. od 1.01.2018 r. do 31.03.2018 r. strata netto wyniosła 371.000 zł. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa uległa dalszemu pogorszeniu i Spółka znajduje się obecnie w stanie nie pozwalającym na poniesienie tak wysokiego kosztu z uwagi na fakt, że wszystkie środki zostały zaangażowane w wykonywanie podstawowej działalności, którą jest udzielanie pożyczek. Zainwestowane w ten sposób środki objęte są umowami o charakterze długoterminowym i nie przewidują wcześniejszego ich rozwiązania i zwrotu środków w przypadku wystąpienia po stronie Spółki trudności finansowych. Nawet gdyby znaleźli się kontrahenci skłonni do wcześniejszego zakończenia wiążących ich ze Spółką umów, Skarżąca poniosłaby z tego tytułu znaczne straty, nie tylko związane z utratą planowanego zysku, ale również koniecznością wyrównania szkody jaką ponieść musieliby pożyczkobiorcy. Jakiekolwiek działania związane z procesem przedwczesnego odzyskiwania pożyczonych środków podważą również status Spółki na rynku, co zapewne skutkować będzie postrzeganiem Spółki, jako niewiarygodnego partnera gospodarczego, a to mając na uwadze długoletni okres, w którym Skarżąca budowała swój wizerunek na rynku, spowoduje dla niej wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Takie działania spowodują zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody Spółce w postaci utraty wpływów z jej podstawowej działalności, a to już w obecnie trudnej sytuacji finansowej może doprowadzić do konieczności ogłoszenia przez Spółkę upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniana konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody wnioskodawca chciałby przedstawić, celem wykazania, że spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 502/09, Lex nr 569795), albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, w niniejszej sprawie - postanowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1894/120). W niniejszej sprawie wniosek Skarżącej dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie nałożenia na Spółkę kary w wysokości 90.000 złotych, a jednym z argumentów przemawiających, zdaniem Spółki, za wstrzymaniem wykonania decyzji, jest utrata planowanego zysku. W tym miejscu należy zauważyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Uzasadniając złożony wniosek Skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej Spółki związane z utratą planowanego zysku bądź koniecznością wyrównania szkody jaką ponieść musieliby pożyczkobiorcy skłonni do wcześniejszego zakończenia wiążących ich ze spółką umów. Dokonała równocześnie zastrzeżenia, że wszystkie środki zostały zaangażowane w wykonywanie podstawowej działalności Spółki, którą jest udzielanie pożyczek. A to oznacza, że Spółka jest pomiotem działającym na rynku, dysponującym środkami finansowymi i osiągającym przychody, które na dzień 31 marca 2018 r. wynosiły 561.000 zł. Zysk ze sprzedaży brutto wyniósł 504.000 zł i był większy w porównaniu z tożsamym okresem miesięcznym w 2017 r. Środki pieniężne, na koniec I kwartału 2018 r. wynosiły 264.000 zł, przy czym należy w tym miejscu uwzględniać informację Spółki o zaangażowaniu środków w wykonywanie działalności polegającej na udzielaniu pożyczek, które jak uczy doświadczenie życiowe zwracane są z odpowiednim oprocentowaniem. Przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. W analizowanym przepisie chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Tymczasem, świadczenie pieniężne z istoty swej może podlegać zwrotowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło