VI SA/Wa 1482/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych oddala skargę Sygn. akt: VI SA/Wa 1482/ 14 Uzasadnienie J. Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej powoływana także jako "skarżąca" ) wniosła do tutejszego Sądu skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2013 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), art. 8, art. 36 pkt 16 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm., dalej ugh) Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] czerwca 2013 r. do organu wpłynął wniosek J. Sp. z o.o. o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych-bukmacherskich. Wniosek ten następnie został przez stronę uzupełniony pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2013 r.). Organ, uznając, że przedmiotowy wniosek obarczony był brakami formalnymi, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku we wskazanym w nim zakresie, tj. dotyczącym informacji, o których mowa w art. 36 pkt 4, pkt 6, pkt 10 i pkt 16 ustawy o grach hazardowych. Organ w wezwaniu precyzyjnie wyjaśnił charakter braków formalnych. W zakreślonym przez organ terminie spółka odpowiedziała na powyższe wezwanie. Zdaniem organu, analiza przedłożonej przez stronę odpowiedzi wykazała, iż spółka nie usunęła w całości braków formalnych wniosku. W związku z tym postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Finansów pozostawił bez rozpatrzenia ww. wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. Organ wskazał, że z uwagi na to, iż objęcie udziałów w Spółce przez udziałowców będących osobami prawnymi tj. P. Sp. z o.o., D. sp. z o.o., T. sp. z o.o. oraz B. Sp. z o.o. nastąpiło w 2008 r. oraz 2009 r. (podwyższenie kapitału), J. Sp. z o. o. została wezwana do przedstawienia sprawozdań finansowych sporządzonych w sposób określony w odrębnych przepisach na moment objęcia udziałów w swoim kapitale zakładowym, tj. za rok 2008 i 2009. Minister Finansów stwierdził, że przedstawione wraz z powyższym wnioskiem dokumenty nie zawierały sprawozdań finansowych z 2009 r., część z dokumentów nie została poświadczona za zgodność z oryginałem, a ponadto nie dokumentowały one legalności środków przeznaczonych na nabycie udziałów. W związku z tym strona została także wezwana do udokumentowania legalności źródeł pochodzenia kapitału w zakresie wskazanym szczegółowo w wezwaniu. W szczególności organ podniósł, że spółka nie przedstawiła sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 36 pkt 16 lit. b ustawy o grach hazardowych, na moment podwyższenia kapitału wnioskodawcy, tj. rok 2009, co samo w sobie jest wystarczające do uznania, że wniosek jest obarczony brakami formalnymi. Organ w tym zakresie wskazuje, że skoro dokumenty, wymienione w ww. przepisie służą wykazaniu legalności źródeł pochodzenia kapitału na nabycie akcji lub udziałów w spółce prowadzącej działalność w zakresie gier hazardowych, to oczywiste jest, że muszą w pierwszej kolejności dokumentować takie zdarzenia. Tymczasem, mimo iż w 2009 r. nastąpiło podwyższenie kapitału spółki, brak wskazanych sprawozdań finansowych za ten okres, stanowi istotny brak formalny wniosku, uniemożliwiający ocenę tego zdarzenia i legalności pochodzenia zaangażowanych w to środków. Ponadto, zdaniem organu, strona nie uzupełniła wniosku o dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału w zakresie wskazanym szczegółowo w wezwaniu z dnia 30 sierpnia 2013 r. w odniesieniu do udziałowców P. Sp. z o. o., T. Sp. z o. o., B. Sp. z o. o. oraz D. Sp. z o. o., co także uznać należy za brak formalny wniosku. Według organu, spółka nie wykazała, że Pani I. D. utrzymywała przez cały okres, wystarczające środki na realizację wpłat na kapitał P. sp. z o.o., pochodzące z dochodów za lata 2004-2008 r. Ponadto nie wskazała konkretnych środków oraz ich wysokości z poszczególnych lat, które przeznaczone były na operacje, których ostatecznym wynikiem było pokrycie kapitału zakładowego wnioskodawcy. W efekcie przedstawione przez stronę dokumenty opisują mechanizm objęcia udziałów, ale nie spełniają warunku potwierdzenia legalności źródeł pochodzenia kapitału. W przypadku udziałowca T. Sp. z o.o. strona nie wykazała, że Pan K., udzielający pożyczki w kwocie 100 000 zł w celu wpłacenia do spółki J. Sp. z o.o. na kapitał zapasowy, posiadał te środki od momentu ich zgromadzenia do momentu udzielenia pożyczki. Strona złożyła oświadczenie, iż środki te zostały przelane z konta bankowego Pana W. K. na konto Spółki T. Sp. z o.o. Powyższe nie stanowi jednak wykonania wezwania skierowanego przez organ i nie dokumentuje pochodzenia środków. W odniesieniu do udziałowca B. Sp. z o.o. strona, mimo wezwania z dnia [...] sierpnia 2013 r., nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wpłatę kwoty w wysokości 50 000 zł przez Pana L. A. do kasy spółki oraz nie złożyła wyjaśnień na powyższą okoliczność. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż Pan A. przedstawił dokumenty potwierdzające wpłatę tylko 450.000 zł, zaś spółka B. Sp. z o.o. objęła udziały w pierwotnym kapitale zakładowym Wnioskodawcy o łącznej wartości 475 000 zł. Natomiast w przypadku udziałowca D. Sp. z o.o. strona nie wskazała środków z konkretnych lat, z podanego okresu uzyskiwania dochodów przez Pana K. S. z tytułu działalności prowadzonej na terenie Niemiec przeznaczonych przez niego na nabycie samochodów osobowych marki [...] i [...], których sprzedaż następnie stanowiła źródło środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki D. Ponadto strona nie wskazała i nie udokumentowała źródeł pochodzenia środków przeznaczonych na zakup obu pojazdów przez ich nabywców, które to środki zostały następnie przeznaczone na kapitał podstawowy D. W ocenie organu, niewykonanie przez stronę opatrzonego prawidłowym rygorem wezwania w wyznaczonym terminie, co jest - zdaniem organu- okolicznością bezsporną w rozpatrywanej sprawie, musiało wywołać skutek w postaci wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Minister Finansów zwrócił uwagę, że norma art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma charakteru ocennego i nie przyznaje organowi prowadzącemu postępowanie swobody w ocenie wagi i znaczenia występowania braków formalnych dla sprawy. Przepis ten nie pozwala organowi na uznanie administracyjne, które w tym przypadku oznaczałoby arbitralną ocenę znaczenia określonych przepisami odrębnymi (w tym przypadku ustawą o grach hazardowych) wymogów formalnych wniosku dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty. Tam gdzie ustawodawca dopuszcza możliwość swobodnej oceny zasadności zastosowania danej instytucji prawa daje temu wyraźnie wyraz w przepisach prawa, laka sytuacja ma miejsce np. w przypadku art. 169 § 3, który pozwala mimo występowania braków podania na jego rozpatrzenie, ograniczając taką możliwość do wypadku określonego w § 2 tego przepisu, a mianowicie niewniesienia przez stronę postępowania opłat, które zgodnie z odrębnymi przepisami powinny zostać uiszczone z góry. Przesłanki zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie jednak nie występują. Mając na uwadze powyższe organ nie zgodził się z zarzutem podniesionym w zażaleniu, że w tej sprawie powinna być wydana decyzja merytoryczna. W skardze do Sądu spółka J., wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] listopada 2013r. zarzuca zakwestionowanym rozstrzygnięciom naruszenie prawa oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Według skarżącej mimo, iż zaskarżone postanowienie dotyczy braków formalnych podania, organ rozpatrzył sprawę merytorycznie. Niezależnie od tego Strona wskazuje, że w niniejszej sprawie przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty a zatem organ powinien rozpoznać sprawę i wydać bądź odmówić wydania wnioskowanego zezwolenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa chyba, że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, podanie powinno zawierać, co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei w myśl art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie skarżąca spółka wniosła o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Ustawa o grach hazardowych reguluje wymogi, jakie powinien spełniać taki wniosek, w szczególności w zakresie danych, jakie podmiot ubiegający się o udzielenie zezwolenia powinien podać we wniosku. Zgodnie z art. 36 ustawy o grach hazardowych, wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, powinien zawierać określone w tym przepisie informacje oraz dokumenty. Stosownie do unormowania zawartego w pkt 16 powyższego przepisu (art. 36) wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne lub urządzanie zakładów wzajemnych powinien zawierać dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału, a w szczególności: a) w przypadku akcjonariusza (wspólnika) będącego osobą fizyczną, reprezentującego, co najmniej jedną setną kapitału zakładowego spółki - zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego o pokryciu udziałów lub akcji z ujawnionych źródeł przychodów, b) w przypadku akcjonariuszy (wspólników) będących osobami prawnymi - sprawozdanie finansowe sporządzone w sposób określony w odrębnych przepisach. Ze względu na cechę charakterystyczną spółek kapitałowych a mianowicie wyłączenie osobistej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki, a także konieczność zapewnienia szczególnie wnikliwego nadzoru, co do legalności prowadzenia działalności w sektorze gier hazardowych (ze względu na ochronę interesu publicznego i interesu państwa),.wykładnia przepisu art. 36 pkt 16 lit a) i b) ustawy o grach hazardowych dokonana w tej sprawie przez organ nie budzi zastrzeżeń Sądu. Sąd podziela stanowisko organu, że wykładnia gramatyczna powyższego uregulowania prowadzi do wniosku, iż prawodawca zobowiązał wskazane w pkt a) i b) spółki (zarówno spółki, których udziałowcami są rn.in. osoby fizyczne reprezentujące ponad jedną setną kapitału, jak też spółki, których udziałowcami są osoby prawne) do przedstawienia dokumentów dowodzących legalności źródeł pochodzenia kapitału, identyfikując wskazane w pkt a) i b) dokumenty jako te, które poprzez użycie słów "a w szczególności" należy załączyć i nie wymieniając innych, których dodatkowe załączenie jest możliwe. (...) Użycie przez prawodawcę w cyt. przepisie zwrotu "a w szczególności" wskazuje na określony dokument, jako ten, który załączony być powinien. To, że podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia może również złożyć inne poza wskazanym zaświadczeniem (lub sprawozdaniem finansowym) dokumenty umożliwiające właściwemu organowi ocenę spełnienia przez ten podmiot warunku wykazania legalności źródeł pochodzenia kapitału, o którym mowa w powołanym przepisie nie oznacza, że strona wnioskująca może zaniechać złożenie obowiązkowo dokumentów wymienionych w pkt a) i b) bez konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zdaniem Sądu, zasadnie organ odwołał się w tym zakresie do przytoczonych orzeczeń sądów administracyjnych, w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 430/09, w którym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni analogicznego unormowania zawartego w uprzednio obowiązującej w ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.). W niniejszej sprawie ustalono, że w 2009 r nastąpiło podwyższenie kapitału spółki a zatem do wniosku skarżąca powinna dołączyć sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 36 pkt 16 lit. b) ustawy o grach hazardowych, na moment podwyższenia kapitału wnioskodawcy (tj. rok 2009). Organ, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwał skarżącą o uzupełnienia wniosku również w tym zakresie, czego strona nie kwestionuje a wynika to z treści wystosowanego do spółki zawiadomienia o konieczności uzupełnienia braków formalnych, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie skarżąca odebrała w dniu [...] września 2013 r. Należy zgodzić się z Ministrem Finansów, że analiza przedłożonej przez stronę odpowiedzi na powyższe wezwanie prowadzi do wniosku, że skarżąca nie usunęła w całości braków formalnych wniosku. Nie przedłożyła, bowiem m.in. wskazanego przez organ ww. sprawozdania finansowego. To z kolei uprawnia do uznania za zasadne twierdzeń organu, że brak formalny przedmiotowego wniosku strony nie został uzupełniony a zatem wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, jak nakazuje uczynić przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Rację ma organ, że w świetle ustalonych okoliczności przedmiotowy wniosek nie mógł być uznany za prawnie skuteczny. Słusznie wskazuje skarżąca spółka, że pozostawienie podania bez rozpatrzenia nie rozstrzyga sprawy, co do istoty. Należy jednak zauważyć, że argumenty organu odnoszące się do poszczególnych dokumentów złożonych przez stronę nie mogą być uznane za "merytoryczne rozpatrzenie sprawy" jak twierdzi w skardze spółka J. Analiza uzasadnienia obydwu postanowień prowadzi do wniosku, że organ szczegółowo omówił zgromadzone w sprawie dokumenty wyłącznie w aspekcie czynienia ustaleń, co do kompletności wniosku o wydanie przedmiotowego zezwolenia. Należy podkreślić, że skarżąca spółka nie kwestionuje stanowiska organu o konieczności złożenia przez stronę wymienionego sprawozdania finansowego. Zarzuca jedynie, że organ powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie tj. udzielić bądź odmówić udzielenia wnioskowanego zezwolenia i w tej ( merytorycznej) decyzji rozważyć spełnienie przesłanek w zakresie spełnienia warunku wykazania legalności źródeł pochodzenia kapitału. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, gdyż pomija ono treść art. 36 pkt 16 lit. b) ustawy o grach hazardowych. Jeszcze raz należy podkreślić, na gruncie ustalonego stanu faktycznego sprawy, mianowicie podwyższenia kapitału spółki w 2009 r. wnioskodawca powinien bezwzględnie przedłożyć organowi sprawozdanie finansowe sporządzone w sposób określony w odrębnych przepisach, czego nie uczynił ani we wniosku złożonym w dniu [...] czerwca 2013 r. ani na wezwanie organu do uzupełnienia tego wniosku. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyż nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.