VI SA/Wa 1486/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sek. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę Pan M. C. (dalej też skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], którą sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej jako k.p.a. w związku z art. 69a ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, z późn. zm.) – dalej jako Prawo o adwokaturze. Podstawę faktyczną sprzeciwu stanowiły następujące ustalenia: W dniu 6 kwietnia 2012 r., pan M. C. przesłał do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wniosek oznaczony datą [...] marca 2012 r. o dokonanie wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], w trybie art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. W celu udokumentowania przesłanek z powyższego przepisu, przedłożył między innymi: - świadectwo z dnia [...] października 2004 r. stwierdzające zdanie egzaminu prokuratorskiego, - świadectwo pracy na stanowisku aplikanta prokuratorskiego w okresie od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. oraz opinie dotyczące przebiegu aplikacji, - świadectwo pracy na stanowisku asesora prokuratorskiego w okresie od dnia [...] grudnia 2004 r. do dnia [...] marca 2007 r. oraz opinie o pracy asesora, - opinię służbową dotycząca pracy na stanowisku Dyrektora [...] w [...] w okresie od dnia [...] marca 2007 r. do dnia [...] września 2009 r. - opinię z dnia [...] kwietnia 2012 r. adwokata pana W. H. o współpracy z jego kancelarią od lipca 2010 r. Uchwałą z dnia [...] maja 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wpisała pana M. C. na listę adwokatów tej Izby. W uzasadnieniu wskazała, że przedłożył on dokumenty, wykazujące ponad 3-letni okres zajmowania stanowisk lub wykonywania czynności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku, przy braku danych, które prowadziłyby do stwierdzenia niespełnienia wymagań przewidzianych w art. 65 pkt 1 ustawy. Odpis uchwały został doręczony Ministrowi Sprawiedliwości w dniu [...] czerwca 2012 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi pana M. C. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Sprzeciw został doręczony stronie jak i ORA w dniu [...] lipca 2012 r. Minister Sprawiedliwości ustalił, że Pan M. C. w dniu [...] maja 1998 r. ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie w [...]. Następnie w okresie od dnia [...] października 2001 r. do dnia [...] maja 2003 r. odbywał aplikację prokuratorską pozaetatową, od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] września 2004 r. aplikację etatową w okręgu Prokuratury Okręgowej w [...]. W dniu [...] października 2004 r. zdał egzamin prokuratorski. W okresie od dnia [...] grudnia 2004 r. do dnia [...] marca 2007 r. pełnił służbę na stanowisku asesora Prokuratury Rejonowej w [...] i Prokuratury Rejonowej [...], w [...]. Stwierdził, że podstawą prawną wpisu na listę adwokatów, dokonanego przez Okręgową Radę Adwokacką w dniu [...] maja 2012 r., był - jak wynika z uzasadnienia uchwały - art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o adwokaturze, który stanowi, iż wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora. Minister Sprawiedliwości uznał, że przesłanki wskazane w powyższym przepisie nie zostały spełnione. Stwierdził, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o adwokaturze kategorycznie określił, iż trzyletni okres zajmowania wymienionych stanowisk musi przypadać w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów. Zważywszy, iż pan M. C. wniosek o wpis nadał w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. to pięcioletni okres, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 liczyć należy od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Skoro służbę na stanowisku asesora prokuratorskiego zakończył w dniu [...] marca 2007 r. to oznacza, że wniosek o wpis złożony został po upływie 5 lat od zakończenia tej służby. Uznał, że łączny okres wykonywania wskazanego w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy zawodu zaufania publicznego, przy uwzględnieniu zaliczenia okresu aplikacji prokuratorskiej, wynosi ponad trzy lata, to jednak obejmuje okres wcześniejszy niż 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis. Ponadto oceniając materiał dowodowy wynikający z kwestionariusza osobowego dołączonego do wniosku o wpis stwierdził, że M. C. od dnia [...] maja 2010 r. zatrudniony jest w kancelariach adwokackich w [...],[...],[...] i innych. Okoliczności te nie zostały udokumentowane stosownie do treści art. 68 ust 3 Prawa o adwokaturze poprzez przedłożenie umów o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umów cywilnoprawnych wraz z oświadczeniem o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego z tytułu tych umów. Osoba ubiegająca się o wpis powinna również przedłożyć zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynikałoby, że wykonywała ona wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że pan M. C. nie przedłożył jednak dokumentów potwierdzających to zatrudnienie i określających zakres wykonywanych czynności. Ocenił przy tym, że zatrudnienie w tych podmiotach od dnia [...] maja 2010 r., a więc przez okres nieco ponad dwóch lat, nie może stanowić podstawy do wpisu na listę adwokatów. Zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b Prawa o adwokaturze wymaga wykazania trzyletniego wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, z późn. zm.). Stwierdził, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...], wpisując skarżącego na listę adwokatów, dokonała błędnych ustaleń faktycznych co do okoliczności, iż wnioskodawca w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmował stanowisko uprawniające do ubiegania się o wpis na listę adwokatów, a w konsekwencji błędnie przyjęła, iż spełniona została przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o adwokaturze. Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Zarzucił wydanie jej z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. W uzasadnieniu podniósł, że ustawodawca w art. 66 ust 1 pkt 4a wskazał dwa okresy graniczne, tj. zdanie egzaminu prokuratorskiego musiało nastąpić po dniu 1.01.1991 r. oraz przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów wnioskodawca musiał wykazać w okresie 5 lat co najmniej 3 letni okres zajmowania stanowiska asesora prokuratorskiego, aplikanta prokuratorskiego. Podkreślił, że ustawodawca nie użył pojęcia "bezpośrednio przed złożeniem wniosku", a użyty termin "przed złożeniem wniosku o wpis" bez jakiegokolwiek doprecyzowania oznacza jedynie, że przed złożeniem wniosku w/w okresy muszą być zakończone. W oparciu o powyższe domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zarzutu skarżącego w zakresie wadliwej interpretacji przez Ministra Sprawiedliwości art. 66 ust. 1 pkt 4a Prawa o adwokaturze, który stanowi podstawę prawną wniosku o wpis, a w konsekwencji także podstawę prawną sprzeciwu. Przepis ten stanowi, iż wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo- prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora. Sąd podziela interpretację zaprezentowaną przez Ministra Sprawiedliwości, że ustawodawca w cytowanej wyżej normie wyraźnie określił i nie powinno budzić wątpliwości, że trzyletni okres zajmowania wskazanych enumeratywnie stanowisk – musi przypadać w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów. Skoro skarżący złożył wniosek o wpis (poprzez nadanie w Urzędzie Pocztowym) w dniu [...] kwietnia 2012 r., to pięcioletni okres, o którym mowa w przepisie, to czas bezpośrednio poprzedzający złożenie wniosku, czyli okres od [...] kwietnia 2007 r. do [...] kwietnia 2012 r. Oznacza to, że w okres ten - w stanie faktycznym niniejszej sprawy - nie wchodzi ani aplikacja prokuratorska ([...] października 2001 r. do [...] maja 2003 r.) ani asesura prokuratorska ([...] grudnia 2004 r. do [...] marca 2007 r.). Nie ma znaczenia, że ustawodawca nie użył w tej normie pojęcia "bezpośrednio przed złożeniem wniosku". Użyty termin "przed złożeniem wniosku o wpis" oznacza w sposób nie budzący wątpliwości okres poprzedzający złożenie wniosku o wpis i okres ten został ograniczony do 5 lat. Ratio legis tego unormowania miało na względzie, by kandydaci mieli aktualną wiedzę i praktykę na wymienionych stanowiskach przed ubieganiem się o wpis. Oznacza to, że chodzi o wiedzę i praktykę z ostatnich 5 lat, a nie wiedzę historyczną. Taki był cel ustawodawcy, który takim unormowaniem umożliwia przepływ w zawodach prawniczych. Z tego względu jednoznaczny jest wymóg trzyletniego okresu zajmowania wymienionych stanowisk, który musi przypadać w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów. Sąd w niniejszym składzie nie podziela wykładni w/w normy prezentowanej przez skarżącego, że w przepisie jest mowa o jakimkolwiek okresie przypadającym przed złożeniem wniosku o wpis. Nie można pominąć, że w takim wypadku ustawodawca mógłby zakreślić nie 5-letni okres przed złożeniem wniosku, a np. 10-letni, czy 15-letni. Redakcja przepisu wskazuje jednoznacznie, że 3-letni okres zajmowania w/w stanowisk winien mieścić się w terminie 5 lat, który liczony jest wstecz od daty złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów. Z powyższego wynika zatem, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie narusza prawa, zatem skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).