VI SA/Wa 1486/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-23

Skład orzekający: Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wydane przez referendarza sądowego z powodu nieuzupełnienia przez stronę wniosku, powinno zostać utrzymane w mocy, jeśli strona złożyła sprzeciw, wskazując na zmianę swojej sytuacji życiowej, ale nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie tych twierdzeń?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację majątkową i życiową. Brak dowodów uniemożliwił ocenę, czy skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczając, że nie osiąga dochodów. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową, czego skarżący nie uczynił. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw, wskazując na zmianę swojej sytuacji życiowej (bezdomność, zadłużenie, choroba), ale nie przedstawił żadnych dowodów. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1486/16 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1486/16 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia i umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1486/16 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych R. P. (dalej: "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 przedmiotowego formularza skarżący oświadczył, iż nie osiąga żadnych dochodów. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni, poprzez nadesłanie dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym. Wezwanie zostało doręczone osobiście skarżącemu 19 lipca 2017 r., przy czym do dnia dzisiejszego skarżący go nie wykonał, tj. nie przedstawił żądanych dokumentów oraz nie udzielił żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, a zatem brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pismem z 18 września 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości. Wskazał, iż zmianie uległa jego sytuacja życiowa, cyt.: "bezdomność, wzrost zadłużenia, ciężka choroba i inne". Wniósł również o wyłączenie referendarza sądowego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Do sprzeciwu skarżący nie załączył żadnych dokumentów obrazujących jego obecną - zmienioną sytuację materialną bądź osobistą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak wynika z akt niniejszej sprawy, postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu 17 czerwca 2016 r. Wobec tego zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527). W niniejszej sprawie, skarżący pomimo skierowanego do niego wezwania, nie przedłożył wymaganych do rozpoznania wniosku dokumentów. Do dnia dzisiejszego w aktach sprawy brak jest wymaganych dokumentów obrazujących sytuację materialną, jak i osobistą skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że starszy referendarz sądowy w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał swojego stanu majątkowego, co implikuje brak możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku, a w konsekwencji uzasadnia odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło