VI SA/Wa 1487/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-30
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Stanisław Gronowski, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, może zostać nałożona, jeśli przepisy prawa zwalniają z obowiązku instalowania i używania tachografu w danym typie pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za brak ważnej legalizacji tachografu nie może zostać nałożona, jeśli przepisy prawa zwalniają z obowiązku instalowania i używania tachografu w danym pojeździe. W takiej sytuacji, nawet jeśli tachograf jest zamontowany, ale nie jest wymagany, jego stan techniczny i legalizacja stają się prawnie irrelewantne dla celów nałożenia kary. Ponadto, sąd wskazał, że organy administracji miały obowiązek zbadać, czy istniały niezależne od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów zgodnie z warunkami zezwolenia, co mogło stanowić podstawę do odstępstwa od tych warunków.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 4000 zł. Kary nałożono za wykonywanie transportu drogowego osób niezgodnie z zezwoleniem (zmiana trasy i przystanku) oraz za używanie pojazdu z tachografem, który nie przeszedł wymaganego badania okresowego. Skarżący kwestionował zasadność obu kar, podnosząc m.in. niezależne od niego okoliczności zmiany przystanku oraz brak obowiązku stosowania tachografu w jego pojeździe ze względu na krótki dystans przewozu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. F. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 1487/07
UZASADNIENIE
A. F. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 4000 zł.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu 13 marca 2007 r. w S. na parkingu przy ul. S. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącego własność skarżącego, którym wykonywany był przewóz w regularnym transporcie drogowym osób na trasie S. Pojazdem tym kierował kierowca J. B. Kierowca okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na F. oraz wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej na trasie C. – S. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że od około godz. 05:00 rano w tym dniu wykonuje przewozy regularne osób na trasie C. – S. rozpoczynając i kończąc trasę w S. na przystanku ul. S. – zaplecze "C., a nie na przystanku przy ul. T. (jak wynika z zezwolenia), gdyż takie polecenie otrzymał od swojego pracodawcy A. F. W momencie zatrzymania do kontroli oczekiwał na pasażerów, gdyż o godz. 08:30, zgodnie z rozkładem jazdy, miał zaplanowany kolejny odjazd do C.
W wyniku tej kontroli inspektorzy stwierdzili, iż regularny transport drogowy osób wykonywany jest niezgodnie z zezwoleniem, a ponadto, że zainstalowany w kontrolowanym pojeździe tachograf nie został poddany wymaganemu badaniu okresowemu.
Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag i zastrzeżeń.
Pismem z dnia 14 marca 2007 r. organ zawiadomił A. F. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą pouczając go o treści art. 10 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. F. karę pieniężną w łącznej wysokości 4000 zł, w tym:
- karę pieniężną 3000 zł na podstawie lp. 2.2. pkt. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków;
- karę pieniężną 1000 zł na podstawie lp. 11.1. pkt. 1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu okresowemu.
A. F. wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu zarzucił organowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez stosowanie sankcji finansowych do błędnie ustalonego stanu faktycznego, a także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie przed wydaniem decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w momencie kontroli pojazd był zaparkowany, nie było w nim pasażerów i nie znajdowały się na nim żadne oznaczenia wskazujące, że miejscem rozpoczęcia przewozu jest ulica S. Skarżący przyznał jednak, że faktycznie miejscem początkowym wykonywania przewozu powinien być przystanek przy ul. T. w S., jednakże tydzień przed kontrolą właściciel przystanku wymówił mu w trybie natychmiastowym umowę o korzystanie z tego miejsca i do momentu kontroli nie znalazł właściwego nowego miejsca odjazdu. Dlatego zgodnie z art. 22b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie zgłosił na piśmie organowi, który udzielił zezwolenia zmiany danych, o których mowa w art. 22 ustawy, gdyż nie był w stanie wskazać nowego miejsca odjazdu. Nie upłynął jednak jeszcze termin ustawowy 14 dni na zgłoszenie zmiany danych, gdyż wypowiedzenie umowy na korzystanie z przystanku przy ul. T. nastąpiło 7 dni przed kontrolą. Skarżący powołując się na przepis art. 18 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe stwierdził, że nie mógł całkowicie zawiesić linii w związku z utratą przystanku "startowego" w S. Odnośnie drugiego naruszenia stwierdzonego w czasie kontroli skarżący wskazał natomiast, iż kontrolowany pojazd nie musiał mieć "zalegalizowanego" tachografu, ponadto w ogóle nie miał obowiązku tego urządzenia mieć zainstalowanego w pojeździe, bowiem wykonywane są nim przewozy regularne na trasie do 50 km, a wynika to z art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Kierujący tym pojazdem ani w dniu kontroli, ani w dniach poprzedzających nie był więc zobowiązany do rejestracji okresów aktywności, co wynika z art. 3 ust. 1 ww. Rozporządzenia Rady (EWG). Ponadto skarżący podniósł, iż nie został poinformowany przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Przywołanie przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a. w piśmie wszczynającym postępowanie nie jest natomiast wystarczające do stwierdzenia, że organ wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego tym przepisem.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Odnośnie pierwszego naruszenia stwierdzonego w czasie kontroli organ odwoławczy, przywołując treść przepisów art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stwierdził, iż niedozwolona jest samowolna zmiana trasy przejazdu i zatrzymywanie się w miejscach do tego nie przeznaczonych. Argumenty przytoczone przez stronę w odwołaniu nie mogą więc stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji, gdyż dla organu bezsprzecznym jest, że w dniu kontroli strona wykonywała transport drogowy na linii regularnej z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co zostało potwierdzone protokołem kontroli oraz protokołem przesłuchania świadka-kierowcy.
Odnośnie natomiast stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu organ powołując się na przepisy art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, ust. 3 lit. a i b rozdziału VI załącznika nr I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów o poddawaniu tachografu okresowym badaniom i legalizacji. Bezspornym w sprawie jest bowiem, iż zamontowany w kontrolowanym pojeździe tachograf nie został poddany sprawdzeniu okresowemu. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż zainstalowany w pojeździe tachograf, pomimo, iż kierowca podczas kontrolowanego przewozu był zwolniony z obowiązku rejestrowania swojej aktywności, zgodnie z art. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, winien być sprawny. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa, urządzenia i wyposażenie pojazdu, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie (art. 66 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym). O konieczności legalizacji tachografu zainstalowanego w pojeździe mowa jest także w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r., w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U z 2005 r., Nr 74, poz. 653). Organ podkreślił przy tym, iż tachograf poza rejestrowaniem aktywności kierowcy rejestruje także przebytą przez pojazd drogę, jak i jego prędkości, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Wobec powyższego w kontrolowanym pojeździe, pomimo braku konieczności używania tachografu, zainstalowany tachograf winien być sprawny technicznie i posiadający ważną legalizację.
Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) - wystąpić ze stosownym wnioskiem w tym trybie.
Organ odwoławczy uznał za niezasadne także zarzuty skarżącego, iż nie miał on możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów podkreślając, iż organ I instancji w protokole kontroli wskazał ilość stwierdzonych naruszeń, jak i opisał stan faktyczny przedmiotowej kontroli. Nadto czynny udział strony w postępowaniu administracyjnym został zapewniony poprzez przesłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wobec przedsiębiorcy z pouczeniem o możliwości przedstawienia wszelkich dowodów w sprawie oraz złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Strona skarżąca z przysługującego jej prawa jednak nie skorzystała. Od decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego strona, zgodnie z przysługującym jej prawem złożyła natomiast odwołanie, które jest również formą czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym i daje możliwość przedstawienia wszelkich żądań oraz wyjaśnień celem rozpatrzenia ich przez organ odwoławczy.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenia prawa materialnego oraz zasad procedury, w szczególności art. 6-10 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę względem pojazdu znajdującego się na postoju, w którym nie było pasażerów, zaparkowanego przy ul. S. w S., na postoju poza drogą publiczną. W związku z powyższym organ nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę za zdarzenie, które się jeszcze nie wydarzyło (gdyż autobusem nie rozpoczęto przewozu). Kodeks postępowania administracyjnego, ani ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie przewidują natomiast nakładania kar pieniężnych za sam zamiar popełnienia czynu będącego naruszeniem przepisów. Skarżący przyznał, że miejscem początkowym wykonywania przewozu winien być przystanek zlokalizowany przy ul. T., jednak tydzień przez przedmiotową kontrolą drogową właściciel gruntu, na którym znajduje się przystanek przy ul. T. wypowiedział mu w trybie natychmiastowym umowę, w związku z czym do momentu kontroli strona nie znalazła właściwego nowego punktu odjazdu, by zgłosić ten fakt do organu wydającego zezwolenie. Zgodnie jednak z art. 22b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 22 ustawy, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania. Wymówienie umowy dzierżawy przystanku przy ul. T. w S. nastąpiło 7 dni przed kontrolą, a więc jeszcze w trakcie trwania dwutygodniowego okresu, w którym przewoźnik nie musiał stosować się do warunków przewozu określonych w zezwoleniu, gdyż z przyczyn niezależnych utracił prawo do korzystania z miejsca początkowego przewozu. Skarżący zarzucił, że organ pominął niezmiernie ważną okoliczność, iż przewoźnik nie mógł całkowicie zawiesić linii, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe był zobowiązany zapewnić podróżnym bez dodatkowej opłaty przewóz do miejsca przeznaczenia przy użyciu własnych lub obcych środków transportowych (przewóz zastępczy).
Odnośnie drugiego ze stwierdzonych w czasie kontroli naruszeń skarżący wskazał natomiast ponownie, iż kontrolowany pojazd nie tylko nie musiał przejść badania okresowego tachografu, ale w ogóle nie miał obowiązku tego urządzenia mieć zainstalowanego w pojeździe. Okoliczność ta wynika z treści art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zgodnie z którym przepisy socjalne nie mają zastosowania do pojazdów wykonujących przewozy regularne na trasach do 50 km. Skoro zaś do kontrolowanego pojazdu nie stosuje się przepisów dotyczących obowiązku instalacji i stosowania tachografów, nie mają również zastosowania przepisy dotyczące okresowych przeglądów (kontroli) tegoż urządzenia, zawarte w ust. 3 b rozdział VI załącznika I do Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85. Organ zastosował w związku z tym wobec strony sankcje wynikające z naruszenia przepisów, do których strona nie miała obowiązku się stosować. Nie ma natomiast w tym przypadku znaczenia subiektywny pogląd organu II instancji który twierdzi w decyzji, iż pomimo faktu zwolnienia z obowiązku rejestracji za pomocą tachografu w kontrolowanym pojeździe dla funkcjonariuszy ITD wygodniej byłoby, gdyby kierowca jednak go używał (a urządzenie było urzędowo sprawdzone). Pogląd wyrażony w decyzji organu II instancji oprócz swojej nieracjonalności nie ma bowiem jakiegokolwiek oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podtrzymał też zarzut, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż organ nie wywiązał się z obowiązków nałożonych nań tym przepisem i nie umożliwił stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. F. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Główny Inspektor Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wydane zostały naruszeniem prawa mającym wpływ na prawidłowość dokonanego przez te organy rozstrzygnięcia.
Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze tłumaczył fakt rozpoczynania oraz kończenia trasy przewozu regularnego osób w S. niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób tj. z przystanku przy ul. S. – zaplecze "C., a nie z przystanku przy ul. T. (jak wynika z zezwolenia) tym, że tydzień przed kontrolą właściciel przystanku przy ul. T. wymówił mu w trybie natychmiastowym umowę na korzystanie z tego miejsca. Do momentu kontroli nie znalazł jeszcze właściwego, nowego miejsca odjazdu, dlatego nie zgłosił na piśmie organowi, który udzielił zezwolenia, zgodnie z art. 22b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zmiany danych.
W ocenie organu okoliczność ta nie miała znaczenia w sprawie, gdyż bezsprzecznym jest, że strona w dniu kontroli wykonywała transport drogowy na linii regularnej z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co zostało potwierdzone protokołem kontroli oraz protokołem przesłuchania świadka.
Należy jednak mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 20a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., nr 204 poz. 2088 z późn. zm.) warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 (na wykonywanie przewozów regularnych), nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. W przypadku gdy okoliczności te uniemożliwiające wykonywanie przewozów trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu. Decyzja ta nie może być wydana na okres dłuższy niż okres ważności zezwolenia.
Przepis ten dopuszcza więc co do zasady sytuacje, w których przewóz regularny może być (w uzasadnionych przypadkach niezależnych od przedsiębiorcy), wykonany z odstępstwem od warunków określonych w zezwoleniu odnośnie przebiegu trasy przewozu.
Kwestią istotną w sprawie było więc wyjaśnienie, czy faktycznie wystąpiły takie niezależne od skarżącego okoliczności, które uniemożliwiły mu rozpoczynanie i kończenie przewozu regularnego, zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. na przystanku przy ul. T. w S.
Mimo, że skarżący powołał się w toku postępowania na taką niezależną od niego okoliczność (tj. wypowiedzenie umowy na korzystanie z przystanku przy ul. T.) organ nie poczynił żadnych ustaleń na tę okoliczność uznając, iż nie miało to żadnego znaczenia w sprawie.
Takie stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z treścią cyt. wyżej przepisu art. 20a ustawy o transporcie drogowym. W przypadku bowiem wystąpienia okoliczności, o których mowa w tym przepisie "nie stosuje się warunków określonych w zezwoleniu", a tym samym nie ma podstaw do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków określonych w tym zezwoleniu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy przez organ niezbędnym będzie w związku z tym przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy w świetle okoliczności podnoszonych przez skarżącego zachodziły przesłanki do zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy art. 20a ustawy o transporcie drogowym, gdyż wyjaśnienie tej kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jako podstawę rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu organ wskazał w uzasadnieniu decyzji art. 3 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, lit. a i b ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I ww. rozporządzenia, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym- tachografów samochodowych, § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. Nr 74, poz. 653), art. 66 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ww. ustawy.
Organ prawidłowo ustalił w stanie faktycznym niniejszej sprawy, iż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 .
Dokonując interpretacji wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów organ wywiódł jednak, iż pomimo braku konieczności używania w kontrolowanym pojeździe tachografu, zainstalowany tachograf powinien być sprawny i posiadający ważną legalizację.
W ocenie organu, obowiązek posiadania w kontrolowanym pojeździe sprawnego tachografu wynika z art. 66 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Natomiast konieczność legalizacji ww. urządzenia pomiarowego ma swoje źródło w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli, a w szczególności wynika z § 2 tego aktu.
Wskazując na wadliwość tej argumentacji należy podnieść, iż w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna w wysokości określonej w lp. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ustawy o transporcie drogowym tj. w kwocie 1000 zł została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W tym stanie rzeczy, wywód organu odnoszący się do konieczności posiadania w pojeździe sprawnie działającego urządzenia rejestrującego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Tym bardziej, że żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie sankcjonuje sytuacji posiadania w pojeździe, który nie musi być wyposażony w tachograf, niesprawnego urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju.
Dokonując interpretacji powołanych w decyzji przepisów i w konsekwencji nakładając na skarżącego karę pieniężną umknęło organowi, że lp. 11 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wyszczególnia naruszenia wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju (tak brzmi tytuł rozdziału lp.11). Tymczasem, co ustalono ponad wszelką wątpliwość, skontrolowany pojazd nie musiał mieć zainstalowanego tachografu, gdyż przedmiotowe urządzenie nie musiało być w nim stosowane, a więc używane. Stąd, zdaniem Sądu, prawnie irrelewantne było ustalenie, że w skontrolowanym pojeździe był zamontowany tachograf, który nie miał ważnej legalizacji. Celem przepisów dotyczących obowiązku stosowania tachografów jest niewątpliwie poprawa stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednakże, co należy podkreślić, ustawodawca który z jednej strony nałożył na przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe szereg obowiązków w tym zakresie, jednocześnie dopuścił zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe, a zatem wskazał, iż w pewnych sytuacjach nie ma zamiaru penalizować określonych rozwiązań. Z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, albowiem skarżący był zwolniony z obowiązku stosowania (używania) w skontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była w tym zakresie nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 11.1. pkt 1 lit. d) załącznika do ww. ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło