VI SA/Wa 1487/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 19 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, zaś postanowieniem z 21 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy ww. postanowienie starszego referendarza sądowego. Zarządzeniem z 21 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, w zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, natomiast w zażaleniu na zarządzenie z 8 czerwca 2017 r. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF z [...] października 2017 r. skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów, nie uzyskuje dochodów, korzysta z jadłodajni. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił zadłużenie na kwotę ponad kilkaset tysięcy złotych. Z uwagi, iż złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, starszy referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia w terminie 14 dni: a) pisma wskazującego źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązać skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież), b) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to zobowiązać skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), c) oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) – jeżeli tak, zobowiązać skarżącego do nadesłania wyciągów z tych rachunków, d) dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu egzekucji komorniczej. Niniejsze wezwanie skarżący otrzymał 14 grudnia 2017 r. i nie udzielił na nie odpowiedzi. Pismem z dnia 8 marca 2018 r. skarżący złożył w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia starszego referendarza sądowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym, wskazując, że jego sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła. Skarżący, do sprzeciwu, nie dołączył żadnych dokumentów. W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie odmówił skarżącemu przyznania pomocy w żądanym zakresie. Skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże powyższego wezwania nie wykonał, ponadto do sprzeciwu nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji, musi się natomiast liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11). Nienadesłanie wskazanych dokumentów uniemożliwia bowiem dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku, a postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2018 r. należało utrzymać w mocy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.