VI SA/Wa 1488/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarz sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r., [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący R. P. wniósł skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r., [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnych dochodów. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez: a) wskazanie źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązano skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież), b) nadesłanie oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to zobowiązano skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), c) nadesłania oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, zobowiązano skarżącego do nadesłania wyciągów z tych rachunków, d) nadesłanie dokumentu potwierdzającego prowadzenie przeciwko skarżącemu egzekucji komorniczej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2016 r. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów, jak również nie udzielił wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący złożył w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia starszego referendarza sądowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, do sprzeciwu nie dołączył żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił skarżącemu przyznania pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże powyższego wezwania nie wykonał, ponadto do sprzeciwu nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji, musi się natomiast liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11). Nienadesłanie wskazanych dokumentów uniemożliwia bowiem dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku, a postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 20 stycznia 2016 r. należało utrzymać w mocy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.