VI SA/Wa 1489/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wadliwie oznakowaną cysternę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja i decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazując na podstawę prawną art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.6.2.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), 6.8.2.5.1 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 178, poz. 1481 po rozpatrzeniu odwołania M. M., [...]– zwanego dalej skarżącym od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000,00 zł uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie tej treści nastąpiło już po raz trzeci. Tym razem organ odwoławczy ustalił, że zaskarżoną decyzją nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł w wyniku stwierdzenia wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem w nieprawidłowo oznakowanym kontenerze, cysternie lub wieloelementowym kontenerze do gazów. Ustalono, że miało to miejsce podczas kontroli pojazdu marki [...]nr rej. [...] w dniu 18 listopada 2004 r. w miejscowości R. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji zarzucono powołanie jako podstawy prawnej przepisów, które nie odnoszą się do przedmiotu sprawy oraz, że skontrolowany pojazd posiadał wszystkie wymagane elementy oznaczenia, Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się w szczególności na podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15000,00 złotych. Ustalił, że w czasie orzekania przez organ II instancji obowiązuje przepis 6.8.2.5.1 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia września 1957 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 178, poz. 1481), stanowiącej, że każda cysterna powinna być zaopatrzona w metalową tabliczkę, odporną na korozję, trwale przymocowaną do cysterny w miejscu łatwo dostępnym dla kontroli. Powinna ona zawierać przynajmniej poniższe dane naniesione przez stemplowanie lub w inny podobny sposób. Dane te mogą być umieszczone bezpośrednio na ściankach samego zbiornika, jeżeli ścianki są tak wzmocnione, wytrzymałość zbiornika nie będzie zmniejszona. Są to: - numer zatwierdzenia typu; - nazwa lub znak wytwórcy; - numer fabryczny: - rok produkcji; - ciśnienie próbne (ciśnienie manometryczne); - pojemność, a w przypadku zbiorników wieloelementowych - pojemność każdego elementu; - temperatura obliczeniowa (tylko wtedy, gdy jest ona wyższa niż +50°C lub niższa niż 20°C); - data (miesiąc, rok) badania odbiorczego i ostatniego badania okresowego przeprowadzonego zgodnie z wymaganiami podanymi pod 6.8.2.4.1, 6.8.2.4.2 lub 6.8.2.4.3; - stempel rzeczoznawcy, który przeprowadził badania; - materiał zbiornika wraz z normą materiałową, jeżeli to możliwe i wykładziny ochronnej, o ile występuje; - ciśnienie próbne zbiornika w całości i w komorach, w MPa lub w barach (ciśnienie manometryczne), jeżeli ciśnienie w komorach jest niższe od ciśnienia w zbiorniku. Ponadto, na cysternach napełnianych lub opróżnianych pod ciśnieniem, powinno być podane maksymalne dopuszczalne ciśnienie robocze. Na samym pojeździe-cysternie lub na tabliczce powinny być naniesione następujące dane: - nazwa właściciela lub użytkownika; - masa własna; - dopuszczalna masa całkowita. Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu kontroli obowiązywał przepis 6.8.2.5.2 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629), który w części dotyczącej informacji wymaganych, na pojeździe lub tabliczce nie zmienił zakresu nałożonego obowiązku zamieszczenia informacji dotyczących nazwy właściciela lub użytkownika, masy własnej, największej dopuszczalnej masy pojazdu. Wywiódł zatem, że zgodnie z przepisem 6.8.2.5.2 umowy europejskiej dotyczący międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629), na samym pojeździe-cysternie lub na tabliczce powinny być naniesione następujące dane: - nazwa właściciela lub użytkownika; - masa własna; - największa dopuszczalna masa. Wymaganie to nie dotyczy pojazdów do przewozu cystern odejmowalnych. Stwierdził, że mając na względzie konsekwencje wynikające z lp. 1.6.2.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 2000,00 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem w nieprawidłowo oznakowanym kontenerze, cysternie lub wieloelementowym kontenerze do gazów, to materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji nie spełnia reguł określonych w art. 77 § 1 i następnych kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucił zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić faktów i okoliczności, na podstawie których została wydana. Polecił organowi I instancji ponowną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzupełnienie go w zakresie jaki będzie niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego, że nie podjął żadnych czynności mających na celu jednoznaczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Organ odwoławczy polecił zbadanie, czy na pojeździe lub na tabliczkach zamieszczonych na skontrolowanym pojeździe znajdowały się wszystkie wymagane dane poprzez jednoznaczne wskazanie, których danych brakowało na w/w nośnikach informacji umieszczonych na pojeździe. Z tego względu polecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania celem usunięcia nieprawidłowości proceduralnych i wydanie stosownego rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] brak rozstrzygnięcia w sprawie. Do tej pory organ I instancji trzykrotnie powielał swoje decyzje nie wnosząc jakichkolwiek nowych dowodów bądź informacji. Organ II instancji decyzje uchylał i kierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sytuacja powtórzyła by się i tym razem. W związku z powyższym skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ma na celu domaganie się rozstrzygnięcia sprawy poprzez uchylenie decyzji w całości. Wskazywał w uzasadnieniu, że podstawą nałożenia kary były wyniki kontroli dokonanej w dniu 18 listopada 2004 r., w trakcie której kontrolujący stwierdził brak wymaganych informacji na zamontowanej tabliczce cysterny zgodnie z przepisem 6.8.2.5.2 umowy europejskiej ADR – w sytuacji, gdy kontrolowany pojazd o numerze rejestracyjnym [...] podczas kontroli tego dnia posiadał wszystkie wymagane elementy oznakowania zgodnie z punktem 6.8.2.5.2 umowy europejskiej ADR. W przeciągu trzech lat trwania sprawy organy zmieniały decyzje co do naruszenia przepisów, powoływały się na przepisy prawne, które nie odnosiły się do przedmiotowej sprawy, a w rezultacie nie przedstawiły jednoznacznych dowodów mogących świadczyć o naruszeniu prawa. Jednocześnie skarżący wskazywał na to, że kontrolowany pojazd w dniu 9 października 2003 r. przeszedł pozytywnie badania okresowe wykonane przez Transportowy Dozór Techniczny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego Główny Inspektor Transportu Drogowego starannie dokonał analizy ustaleń faktycznych -stosownie do zastosowanych obowiązujących przepisów. Odzwierciedleniem tego jest uzasadnienie decyzji, w którym zarzuty względem decyzji i postępowania przez organem pierwszej instancji zostały szczegółowo wyartykułowane. Pozwoliły one na zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącego, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Działając na podstawie powołanego przepisu Główny Inspektor Transportu Drogowego w przedmiotowej sprawie stwierdził i szczegółowo uzasadnił konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego oraz wskazał okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, zaś argumentacja przedstawiona w decyzji organu pozostaje aktualna dla potrzeb niniejszej odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrolując zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że skarga znajduje podstawy do uwzględnienia. Jak bowiem wynika z art. 138 § 2 kpa uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia jest możliwe, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy, w ocenie Sądu, naruszył wskazany przepis postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Nie można pominąć faktu, że organ odwoławczy rozpatrywał tę sprawę po raz trzeci. W swoim uzasadnieniu nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych – oprócz podania daty kontroli i nr rejestracyjnego pojazdu i nazwiska kierowcy. Nie zebrał i nie ocenił ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., chociaż była to decyzja wydana po raz trzeci w tej sprawie. Z naruszeniem zasad określonych w art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa w ogóle nie wskazał, czy i jakie fakty zostały udowodnione i w oparciu o jakie dowody. Wszak decyzja I instancyjna wskazuje na dane zawarte na tabliczce znamionowej i na spojlerze dachu samochodu. Zatem wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, w decyzji pierwszoinstancyjnej, ustalone zostało, że kontrolowany pojazd posiadał tabliczkę znamionową i zakres brakujących – w świetle przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji – wymaganych informacji: co do nazwy właściciela, masy własnej i największej dopuszczalnej ładowności. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że dane właściciela pojazdu, dane firmy umieszczone były na spojlerze dachu samochodu. Organ odwoławczy nie ocenił tych ustaleń, ale uznał – już po raz drugi (tak jak w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r.), że okoliczność ta wymaga dodatkowego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu pogląd organu II instancji należy uznać za błędny. W niniejszej sprawie, gdzie kontrola pojazdu była dokonana 18 listopada 2004 r., a więc trzy lata temu, zostały zgromadzone określone dowody, których ilość, czy jakość – z uwagi na upływ czasu – zmienić się nie może. Organ I instancji dokonał określonej oceny materiału dowodowego jaki posiadał i uznał, że stanowi to podstawę do uznania spełnienia przesłanki materialonoprawnej określonej w zaskarżonej decyzji. Na skutek odwołania strony organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie – w pierwszym rzędzie powinien dokonać oceny materiału dowodowego jaki został zgromadzony, bowiem w niniejszej sprawie nie dokonał jego samodzielnej oceny. Nie wypowiadał się co do uzupełnienia brakującego materiału dowodowego, zatem należy przyjąć, iż został zgromadzony i należało go ocenić, nie narażając strony na przewlekłość postępowania. Podkreślić należy, że w świetle uzasadnień organu odwoławczego – zarówno w decyzji zaskarżonej do Sądu, jak i decyzji odwoławczej z [...] kwietnia 2006 r. – wynika, że Główny Inspektor Transportu Drogowego dokonał już oceny tego, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie "w żadnym razie nie potwierdza wystąpienia omawianego naruszenia" (cytat z decyzji z [...] kwietnia 2006 r.). Już w tej decyzji organ odwoławczy poczynił dalej idące ustalenie, iż " w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, że w dniu kontroli tj. 18 listopada 2004 r. kontrolowany pojazd nie posiadał oznaczeń...". Wobec tego, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest wyłącznie zaskarżona decyzja, to stwierdzić należy, że także w świetle poczynionych w niej ustaleń brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji celem ponownego rozpoznania przez ten organ – w zakresie wskazanych wytycznych organu odwoławczego. O ile bowiem organ odwoławczy ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy – po trzykrotnym postępowaniu organu I instancji (i dwukrotnych decyzjach organu II instancji uchylających do ponownego rozpatrzenia z dnia [...] kwietnia 2005 r. i [...] kwietnia 2006 r.) – nie daje podstaw do nałożenia kary pieniężnej, to posiadał środki prawno-procesowe, o których mowa w art. 138 pkt 2 k.p.a. – celem zastosowania ich w zależności od dokonanych własnych ustaleń. Organ odwoławczy na mocy tego przepisu wydaje bowiem decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. W ocenie Sądu trzykrotne decyzje organu I instancji nakładające karę pieniężną wobec stwierdzenia naruszenia wskazanych w nich przepisów, a następnie trzykrotne decyzje organu odwoławczego, który de facto podziela argumenty odwołania strony – przemawiały za tym, by to ostatecznie organ odwoławczy wydał decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy, wobec niezrozumienia tej istoty przez organy pierwszoinstancyjne. Powyższe wskazuje zatem za zasadnością skargi strony i przemawia za rozstrzygnięciem Sądu znajdującym podstawę w art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O zakazie wykonania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach, na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.