VI SA/Wa 1491/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] lutego 2007r. Nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez aktualnego orzeczenia psychologicznego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1, ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088, dalej jako: ustawa o t.d.) oraz lp. 1.8. ust.1 załącznika do w/w ustawy o t.d., art. 39 k, 39m ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 135 poz. 1701). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak aktualnego orzeczenia psychologicznego kierowcy pojazdu (którym był skarżący przedsiębiorca), został stwierdzony podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 17 listopada 2006r. oraz udokumentowany protokołem kontroli natomiast strona nie kwestionuje tego ustalenia. Organ stwierdził ponadto, że dostarczone przez stronę orzeczenie psychologiczne nr [...] zostało wystawione dopiero po dacie kontroli tj. 21 listopada 2006r. a zatem nie może zostać uwzględnione. W tym stanie rzeczy, zdaniem GITD, zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie zostały przez organ odwoławczy uwzględnione wobec ustaleń dokonanych podczas kontroli. Organ przytoczył, że w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji M. C. wskazuje, iż w dacie kontroli dysponował ważnym orzeczeniem ale je zagubił. Natomiast prośba o wydanie duplikatu orzeczenia została załatwiona negatywnie z powodu – jak podano - "niewydawania duplikatów" stąd skarżący poddał się kolejnemu badaniu już po przedmiotowej kontroli. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że wymierzenie kary pieniężnej postaje bez żadnego związku z winą lub jej brakiem po stronie przedsiębiorcy, a więc te kwestie leżą poza zakresem badania i orzekania przez organy inspekcyjne. GITD podkreślił także, iż powyższa zasada jest oparta na regule zgodnie z którą przedsiębiorca powinien być profesjonalistą, oraz powinien znać podstawowe przepisy bezpośrednio dotyczące prowadzonej przez niego działalności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję M. C. podnosi zarzuty o charakterze słusznościowym. Jego zdaniem "nałożenie kary pieniężnej jest dodatkową karą a zabranie dowodu rejestracyjnego było podjęte zbyt pochopnie". Strona wywodzi, że działanie organu spowodowało dalsze pogorszenie jego złej sytuacji materialnej. W piśmie z dnia 31 października 2007r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż kwestionowana decyzja dotyczy kary za brak badań psychologicznych natomiast nie zarzucono mu "braku legalizacji taksometru". W ww. piśmie skarżący szeroko opisuje kwestie odnoszące się do legalizacji taksometru oraz przedkłada kopie stosownych decyzji legalizacyjnych . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentów skargi dotyczących złej sytuacji materialnej strony Sąd wskazuje, że jest to okoliczność która nie może mieć wpływu na wynik sprawy ponieważ kontrola zaskarżonego aktu odbywa się tylko i wyłącznie w zakresie zgodności z prawem. Jeżeli natomiast na stronę postępowania administracyjnego zostaje nałożona kara pieniężna, której nie jest w stanie uiścić, zainteresowany może wnosić do organu pierwszej instancji o rozłożenie należności na raty lub jej umorzenie. Decyzja w tym zakresie należy wyłącznie do tego organu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. na mocy której nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu osób bez aktualnego orzeczenia psychologicznego. W tym stanie rzeczy, argumenty strony dotyczące urządzenia rejestrującego muszą pozostać poza rozważaniami Sądu, skoro zaskarżona decyzja nie dotyczy kary za brak legalizacji tachografu. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż skarżący w chwili kontroli nie okazał aktualnego zaświadczenia którym powinien się legitymować. Powyższy obowiązek wynika z przepisów powołanych przez organ w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania administracyjnego M. C. przedłożył organowi orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane w dniu 21 listopada 2006r. Ponieważ kontrola miała miejsce kilka dni wcześniej nie budzi wątpliwości, że omawiane orzeczenie nie mogło stanowić podstawy do ustalenia, iż skarżący nie naruszył przepisów wskazanych w decyzji. Jednakże, zdaniem Sądu, organ II instancji uznając że argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione dopuścił się uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ mianowicie uchybił m.in. przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. bowiem nie wyjaśnił szczegółowo z jakich powodów nie wziął pod uwagę argumentów strony zawartych w odwołaniu. Tym bardziej, że GITD nie zakwestionował wprost twierdzeń M. C., który twierdzi, że posiadał aktualne na dzień kontroli orzeczenie ale je zgubił i nie mógł uzyskać duplikatu. Jak wynika z § 4 ust. 1 pkt 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005r., Nr 69, poz. 622) pracownia psychologiczna prowadzi dokumentację badań, na którą składają się m.in. kopia wydanego orzeczenia psychologicznego oraz potwierdzenie odbioru kopii orzeczenia. Natomiast, zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, dokumentacja badania jest przechowywana w pracowni psychologicznej przez okres 20 lat a po upływie tego okresu dokumenty są komisyjnie niszczone. Treść cytowanego przepisu powołanego Rozporządzenia wskazuje więc, że istnieje realna możliwość uzyskania informacji na temat orzeczeń wydanych dla zainteresowanej osoby w długim przedziale czasowym. Tym samym istnieje również możliwość jednoznacznego ustalenia, czy skarżący faktycznie na dzień kontroli miał aktualne zaświadczenie wydane przez Pracownię Badań Psychologicznych w L. mieszczącej się przy ul. S. nr [...] (z uzasadnienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w tej właśnie placówce wykonano ponowne badania, po odmowie wydania duplikatu orzeczenia które było w niej sporządzone). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżący nie zaoferował ze swojej strony żadnych dowodów na potwierdzenie faktu wystąpienia o duplikat aktualnego na dzień kontroli orzeczenia psychologicznego lub że kopia takiego orzeczenia znajduje się w archiwum Pracowni. GITD natomiast, nie podważając w żaden sposób prawdziwości twierdzenia strony o istnieniu ważnego na dzień kontroli stosowanego zaświadczenia, nie uwzględnił stanowiska strony zawartego w odwołaniu i nałożył karę pieniężną. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności wskazują, że organ odwoławczy naruszył zasadę określoną w art. 9 k.p.a, gdyż nie poinformował strony, która w postępowaniu administracyjnym działała bez pełnomocnika, o przepisach art. 75-78 k.p.a w kontekście art. 80 k.p.a. co w niniejszej sprawie sprowadza się do konieczności udowodnienia faktu posiadania stosownego orzeczenia. Należy w tym miejscu podkreślic, że art. 136 k.p.a. daje organowi odwoławczemu możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, stwierdzone uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego nie można wykluczyć, że skarżący faktycznie dysponował aktualnym na dzień kontroli orzeczeniem psychologicznym. Fakt zagubienia spornego dokumentu (na co powołuje się M. C.) nie może, zdaniem Sądu, skutkować nałożeniem kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego osób z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym w postaci braku orzeczenia psychologicznego. W myśl art. 39d. ust. 1 utd (w brzmieniu na dzień kontroli), kierowca wykonujący transport drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. 2. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane: 1) w wieku do 55 lat - co 5 lat; 2) w wieku od 56 lat do 65 lat - co 2 lata; 3) powyżej 65 roku życia - corocznie. 3. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z zestawienia wzmiankowanych przepisów wynika, że badania przeprowadzane są okresowo a więc w czasie pomiędzy badaniami orzeczenie stwierdza istnienie (lub brak) przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Należy przy tym zauważyć, że na dzień wydania zakwestionowanych decyzji również obowiązywało legitymowanie się stosownym orzeczeniem (zmiana dotyczyła okresu, po jakim trzeba wykonać ponowne badania). Nie można zaprzeczyć racjom organu twierdzącego w uzasadnieniu decyzji, iż skarżący jako że jest przedsiębiorcą powinien znać przepisy regulujące dziedzinę w której profesjonalnie działa. Jednakże należy mieć również na uwadze, że w równej mierze obowiązkiem organu jest stosowanie prawa materialnego przy uwzględnieniu wszelkich rygorów wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe, należało uchylić decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Wobec braku wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd nie wydał w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.