VI SA/Wa 1492/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-11

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Andrzej Czarnecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich, wydana po upływie dwuletniego terminu od rozpoczęcia aplikacji, jest zgodna z prawem, jeśli momentem wejścia uchwały do obrotu prawnego jest data jej doręczenia?
Ratio decidendi
Uchwała o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich, wydana na podstawie art. 79 ust. 2 P.o.a., musi zostać doręczona aplikantowi przed upływem dwuletniego terminu od rozpoczęcia aplikacji. Doręczenie uchwały jest warunkiem jej wejścia do obrotu prawnego. Skoro uchwała została doręczona po upływie tego terminu, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
K. Z. została skreślona z listy aplikantów adwokackich uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] grudnia 2011 r., która została utrzymana w mocy uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2012 r. Skreślenie nastąpiło po uzyskaniu przez aplikantkę negatywnych wyników z kolokwiów po drugim roku aplikacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przede wszystkim upływ dwuletniego terminu do skreślenia z listy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K.; stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. Z. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] grudnia 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej K. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] maja 2012 roku, po rozpoznaniu odwołania K. Z. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powtórzenie roku szkoleniowego i postanawiającej skreślenie z listy aplikantów, utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Do wydania powyższych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; K. Z. w dniu [...] września 2009 r. zdała egzamin wstępny na aplikację adwokacką i uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] października 2009 r. została wpisana na listę aplikantów adwokackich. Dnia 7 stycznia 2010 r. złożyła ślubowanie i rozpoczęła szkolenie przewidziane programem dla pierwszego roku aplikacji adwokackiej. Kolokwium roczne po I roku aplikacji zdała z oceną dostateczną, natomiast z kolokwium po II roku otrzymała ocenę niedostateczną, na którą złożyły się trzy oceny niedostateczne. Komisja egzaminacyjna odnotowała w protokole rażące braki wiedzy aplikantki w zakresie podstawowych zagadnień prawa cywilnego materialnego i procesowego oraz prawa gospodarczego. W dniu [...] grudnia 2011 r. K. Z. przystąpiła do kolokwium poprawkowego, z którego otrzymała ocenę niedostateczną. Komisja egzaminacyjna w protokole stwierdziła, że aplikantka nie zna podstawowych zasad, reguł i konstrukcji prawa cywilnego. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. K. Z. złożyła wniosek o wyrażenie zgody przez Okręgową Radę Adwokacką zgody na powtórzenie przez nią drugiego roku szkoleniowego aplikacji adwokackiej. K. Z., korzystając z możliwości złożenia wyjaśnień dotyczących uzyskanych przez nią wyników szkolenia podniosła, że negatywne wyniki kolokwiów rocznych były następstwem zaskakującego dla niej terminu kolokwium, gdyż spodziewała się, że odbędzie się ono nie w listopadzie, lecz w grudniu. Wskazała na dużą trudność pytań oraz tematykę, która nie obejmowała zajęć szkoleniowych w czasie drugiego roku szkoleniowego. Zarzuciła również brak obiektywizmu komisji egzaminacyjnych przy ocenie udzielonych przez nią odpowiedzi. Okręgowa Rada Adwokacka w W. uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. (doręczoną aplikantce 13 lutego 2012 r.) odmówiła K. Z. udzielenia zgody na powtórzenie drugiego roku szkoleniowego aplikacji adwokackiej oraz skreśliła K. Z. z listy aplikantów adwokackich. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie ORA stwierdziła, że przy ocenie zasadności wniosku aplikanta o zgodę na powtarzanie roku szkoleniowego, jest dokonanie oceny, czy powtórzenie roku szkoleniowego, w kontekście wyników szkolenia uzyskiwanych w toku dotychczasowej aplikacji daje podstawę do pozytywnych rokowań, że aplikant pomyślnie zakończy aplikację i złoży egzamin adwokacki. W przedmiotowej sprawie oceny niedostateczne zostały wystawione przez sześciu członków komisji egzaminacyjnych, będących sędziami i adwokatami o niemożliwym do zakwestionowania poziomie wiedzy, obiektywizmie i autorytecie zawodowym, a więc zarzut aplikantki o dokonaniu przez komisje "niesprawiedliwych" ocen, nie miała żadnych podstaw do uwzględnienia. Okręgowa Rada Adwokacka nie uznała zasadności zarzutu podniesionego przez aplikantkę jakoby została zaskoczona wcześniejszym, niż uprzednio podawanym, terminem kolokwium. W rzeczywistości uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej ustalająca początkowe i końcowe terminy kolokwiów rocznych znana i dostępna dla wszystkich aplikantów była od wiosny 2011 r. ORA wskazując na rażące braki w zakresie wiedzy i praktyki aplikantki nie dostrzegła podstaw do wyrażenia zgody na powtórzenie przez K. Z. drugiego roku szkoleniowego. Zarazem biorąc pod uwagę powyższe przyczyny stwierdzono, że K. Z. nie zdołała w ciągu dwóch lat szkolenia uzyskać kwalifikacji pozwalających na pozytywne rokowania co do możliwości uzyskania przez nią umiejętności samodzielnego świadczenia w przyszłości pomocy prawnej na profesjonalnym poziomie wymaganym w zawodzie adwokata. Brak podstaw do takich pozytywnych rokowań jest równoznaczny z nieprzydatnością do wykonywania zawodu adwokata o jakiej mowa w art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., nr 146 poz. 1188 ze zm.)- dalej jako "P.o.a.". Od powyższej uchwały ORA K. Z. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie, przywrócenie na listę aplikantów i wyrażenie zgody na powtarzanie roku. Zaskarżonej uchwale zarzuciła: • błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezkrytyczne przyjęcie negatywnej opinii z przebiegu szkolenia, nieuwzględnienie jej interesu w kontynuowaniu aplikacji.; • naruszenia art. 65 ust.1 Konstytucji RP, poprzez dowolne ograniczenie wolności wyboru zawodu; • naruszenie art. 79 ust. 2 P.o.a. w związku z § 8 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez nieuwzględnienie jej interesu w kontynuowaniu aplikacji; • naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez dowolną ocenę materiałów dowodowych wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, nie przeprowadzenie wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy; • naruszenie art. 79 ust. 2 P.o.a. w związku z § 8 ust. 1 regulaminu poprzez niewłaściwe jego zastosowanie mimo upływu dwuletniego terminu do skreślenia listy aplikantów adwokackich; • naruszenie art. 24 k.p.a. poprzez niezastosowanie instytucji wyłączenia oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie podpisanie uchwały przez wszystkich członków ORA w K. W uzasadnieniu odwołania podkreśliła, że przekonanie o grudniowym terminie kolokwium płynęło z planu szkolenia, który podawał datę grudniową, zaś nowy termin został ogłoszony przez ORA dopiero we wrześniu. Podniosła, że na kolokwium poprawkowym osiągnęła lepszy rezultat, niż w pierwszym terminie, zatem negatywna prognoza poczyniona przez ORA wydaje się pochopna, a sformułowanie, że aplikantka wykazuje się nieznajomością podstawowych przepisów ma charakter lakoniczny. Odwołująca wskazała, że uchwała o skreśleniu została jej doręczona 13 lutego 2012 r. a więc po upływie dwóch lat aplikacji. Podniosła, że decyzja nie doręczona stronie, a znajdująca się w aktach organu, jest tylko projektem decyzji i dopiero jej doręczenie stronie wywołuje skutek prawny z tą chwilą. Od tej daty bowiem decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Prezydium NRA utrzymując w mocy uchwałę ORA uznało, iż K. Z. powołując się na otrzymany na początku roku szkoleniowego plan zajęć pomija okoliczność, że nowe terminy kolokwiów zostały ustalone już wiosną 2011 r., zatem miała dość czasu, by tę zmianę uwzględnić w planowaniu nauki. Organ II instancji w oparciu o zapisy zawarte w protokołach egzaminacyjnych, podzielił stanowisko ORA co do negatywnej prognozy wobec aplikantki. W ocenie organu braki w wiedzy aplikantki mają charakter elementarny, co uprawnia do wyciagnięcia wniosku, że nie istnieją szanse, by tak podstawowe niedobory wiedzy, nieuzupełnione mimo 2 lat szkolenia i praktyki u patronki, aplikantka zdołała nadrobić do egzaminu adwokackiego uwzględniając przy tym konieczność opanowania również nowego materiału. W ocenie NRA organ I instancji skorzystał z możliwości skreślenia z listy aplikantów adwokackich K. Z. na podstawie art. 79 ust. 2 P.o.a., jako osoby nieprzydatnej do wykonywania zawodu adwokata i właściwie umotywował swoje stanowisko. Na ocenę aplikantki nie mogła mieć wpływu nader lakoniczna ocena patronki ani też sam fakt obowiązkowej obecności na zajęciach. Organ powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2003 r. (III RN 135/03) wskazał na prawidłowość formy decyzji administracyjnej w jakiej doręczono aplikantce zaskarżoną uchwałę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ 2-letniemu terminowi z art. 79 ust. 2 P.o.a. organ stwierdził, że merytoryczna ocena aplikantki została poczyniona w odniesieniu do dwóch lat trwania szkolenia i przed ich upływem. K. Z. nie ukończyła drugiego roku aplikacji, ponieważ nie zdała pomyślnie rocznego kolokwium. Podkreślono, że przy założeniu, iż nie tylko podjęcie uchwały na podstawie art. 79 ust. 2 P.o.a., ale także jej doręczenie musi nastąpić przed upływem terminu 2 lat, czyni omawiany przepis w zasadzie martwym w odniesieniu do aplikantów II roku. Kolokwium roczne powinno odbyć się po ukończeniu szkolenia (listopad-grudzień), kolokwium poprawkowe – w grudniu. Samo przeprowadzenie postępowania w przedmiocie skreślenia i wydanie rozstrzygnięcia przed końcem roku kalendarzowego wymaga od ORA nader energicznych działań, zaś doręczenie orzeczenia skreślonemu z listy aplikantowi do 31 grudnia jest fizycznie niemożliwe. K. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając powyższej uchwale naruszenie: - przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia m.in. art. 79 ust. 2 P.o.a. poprzez jego zastosowanie mimo upływu dwuletniego terminu uprawniającego do skreślenia z listy aplikantów adwokackich oraz błędne przyjęcie, że zachodzi okoliczność nieprzydatności do zawodu, art. 65 w związku z art. 31 Konstytucji RP poprzez dowolne i arbitralne ograniczenie wolności wyboru zawodu; - przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 10 k.p.a. poprzez niezawidomienie o terminie posiedzenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W., art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie braku jednolitych kryteriów ocen oraz równego stopnia trudności losowanych pytań, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiałów dowodowych wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, art. 105 k.p.a., art. 12 k.p.a. w związku z art. 35 k.p.a., art. 133 k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej momentem wydania uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich był dzień jej doręczenia stronie tj. 13 lutego 2012 r., a więc po upływie dwuletniego okresu przewidzianego w art. 79 ust. 2 P.o.a. Skarżąca powołując się na wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1474/09, wyrok z 12 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1684/09 oraz uchwałę NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 16/10, wskazała, że przy rozważeniu upływu dwóch pierwszych lat aplikacji istotny jest moment doręczenia uchwały o skreśleniu z listy aplikantów, ponieważ dopiero wówczas, gdy zostaje ona doręczona, wchodzi do obrotu prawnego. Skarżąca podniosła, że negatywna ocena z kolokwium nie skutkuje automatycznie skreśleniem z listy aplikantów adwokackich, ponieważ decyzja o skreśleniu aplikanta jest decyzją uznaniową. Skarżąca przytaczając treść § 19 regulaminu aplikacji adwokackiej podniosła, że trudno dopatrzeć się podstaw negatywnej opinii Przewodniczącej Komisji Szkolenia Aplikantów Adwokackich skoro wypełniała wszelkie obowiązki aplikanta objęte szkoleniem, tj. uczestniczyła w wykładach, odbyła praktyki w Sądach i Prokuraturach w których uzyskała bardzo dobre opinie oraz przedstawiła pozytywne opinie patrona. Ponadto skarżąca podkreśliła, że uczestniczyła w dodatkowych wykładach organizowanych przez ORA. Zdaniem skarżącej ze względu na wszystkie okoliczności sprawy nie można stwierdzić jej nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Skarżąca wskazała, że została wprowadzona w błąd co do terminu kolokwium a zakres pytań był wykraczający poza zakres szkolenia. Ponadto podniosła, że zaskarżona uchwała nie zawierała podpisów wszystkich członków Prezydium NRA, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, iż zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie decyzja została wydana w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, ponieważ skarżąca nie zdała kolokwium, tym samym nie ukończyła drugiego roku aplikacji. Przyjęcie, że w terminie określonym w art. 79 ust. 2 P.o.a. należy nie tylko podjąć uchwałę ale i ją skutecznie doręczyć, prowadziłoby w efekcie do częściowego uznania, że przepis art. 79 ust. 2 P.o.a. jest martwy. Ze względu na cykl szkolenia kolokwia odbywają się zwykle na koniec drugiego roku, praktycznie niemożliwym jest doręczenie decyzji w tym okresie. Niemożliwym jest zatem skreślenie z listy nierokującego na przyszłość aplikanta II roku co sprzeczne jest z celem przepisu art. 79 ust. 2 P.o.a. Kiedy decyzja podjęta zostaje [...] grudnia, praktycznie niemożliwe jest skuteczne doręczenie jej w terminie do 31 grudnia. Podkreślono, że celem art. 79 ust. 2 P.o.a. jest umożliwienie organom samorządu adwokackiego weryfikacji listy aplikantów w aspekcie ich postępów w nabywaniu umiejętności zawodowych w okresie dwóch pierwszych lat szkolenia. Zakończenie drugiego roku szkolenia jest ostatnim momentem, w którym organ samorządu może przesądzić, że dana osoba źle rokuje na przyszłość w zawodzie adwokata. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. oraz naruszenia art. 109 k.p.a. organ przytaczając treść wyroku NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 1012/11 wskazano, że dopuszczalne jest doręczenie stronie kopii decyzji, a na dokumencie doręczanym stronie nie muszą znajdować się podpisy wszystkich osób, które uczestniczyły w wydaniu decyzji przez organ kolegialny. Wystarczy, że w aktach sprawy znajduje się protokół z posiedzenia, na którym wydano decyzję, wraz z listą obecności osób uczestniczących w wydaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi przez K. Z. należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), dalej również "P.o.a.", zarówno Okręgowe Rady Adwokackie, jak i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jako kolegialne organy samorządu zawodowego adwokatów sprawują zróżnicowane zadania z zakresu administracji publicznej. W określonych sytuacjach są także powołane do orzekania w sprawach indywidualnych, w tym między innymi w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Należy przy tym podkreślić, że sądowa kontrola legalności uchwał organów samorządu adwokackiego będących uznaniowymi decyzjami administracyjnymi ma zakres ograniczony. Musi być ukierunkowana przede wszystkim na badanie, czy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Ponadto wymaga ustalenia, czy uchwała podjęta została przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej uchwały oraz czy samo rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności i czy stało się skuteczne w stosunku do adresata, którego dotyczy. Rozpoznając sprawę w kontekście powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała oraz utrzymana nią w mocy uchwała ORA w K. naruszała przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 79 ust. 2 P.o.a. oraz § 8 Regulaminu Aplikacji Adwokackiej, okręgowa rada adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata. Ową nieprzydatność do zawodu precyzuje § 19 regulaminu, zgodnie z którym, podstawę do stwierdzenia przez okręgową radę adwokacką nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu stanowią: negatywny wynik kolokwium rocznego, negatywna opinia patrona lub negatywna opinia kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji adwokackiej. Treść § 19 regulaminu w związku z § 8 wskazuje, iż każda z określonych przyczyn może stanowić przesłankę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Należy jednak podkreślić, że ustalenie negatywnego wyniku z kolokwium nie powoduje niejakiego automatyzmu skreślenia aplikanta z listy aplikantów. Jak bowiem akcentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2011 r. wydanym w sprawie II GSK 938/10 - nie może być mowy o związaniu organu samorządu negatywnym wynikiem kolokwium w ten sposób, że ten wynik kolokwium automatycznie powoduje skutek w postaci skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Przepis § 19 regulaminu nie może bowiem wkraczać w regulację ustawową określoną w art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, gdyż dopiero dokonana przez organy samorządu adwokackiego ocena przydatności aplikanta do zawodu adwokata, w oparciu o wszelkie okoliczności dotyczące przebiegu aplikacji, może stanowić podstawę do skreślenia. Termin wskazany przez przepis art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze nie jest terminem procesowym, do którego można stosować art. 57 § 5 k.p.a. Jest bowiem terminem materialnoprawnym, którego upływ wywołuje skutek materialnoprawny w postaci braku możliwości skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2012 r. wydanym w sprawie II GSK 93/11 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 2204/10, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do terminów załatwiania spraw przez organ administracji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowiska wyrażone w obu wyrokach. W świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. wydanej w sprawie II GPS 4/09 nie budzi również wątpliwości stanowisko, że uchwała organu samorządu adwokackiego o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów jest decyzją administracyjną. Natomiast cechą właściwą decyzji administracyjnej jest uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej. Wyłączną zaś formą uzewnętrznienia (zakomunikowania) tego oświadczenie woli organu samorządu zawodowego, zgodnie z przepisem art. 109 § 1 k.p.a., jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji (uchwały) jej adresatowi. Zakomunikowanie w trybie prawnym adresatowi decyzji (uchwały) jej treści jest warunkiem bytu prawnego tego rozstrzygnięcia, jako kwalifikowanego aktu administracyjnego (art. 110 k.p.a.). Mając na uwadze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniu, nie można przyjąć za usprawiedliwione odstąpienie od zasad wyrażonych w art. 109 § 1 i w art. 110 k.p.a. w związku z posłużeniem się takim a nie innym podmiotem dokonującym doręczenia. Przy ustaleniu terminu z art. 79 ust. 2 P.o.a. podnieść należy, iż uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w K., skreślająca aplikantkę z listy aplikantów adwokackich, weszła do obrotu prawnego, zgodnie z art. 110 k.p.a., z chwilą jej doręczenia K. Z. Zatem moment jej doręczenia, a nie wydania, jest istotny przy rozważaniu upływu terminu pierwszych dwóch lat aplikacji. Skarżąca egzamin konkursowy na aplikację adwokacką zdała w 2009 r. Na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w K. została wpisana uchwałą ORA w K. z dnia [...] października 2009 r. Następnie ślubowanie złożyła w dniu 7 stycznia 2010 r., przyjmując z tym dniem, zgodnie z art. 5 w związku z art. 69a ust. 3 P.o.a., prawa i obowiązki w zakresie wykonywania czynności zawodowych aplikanta adwokackiego w tym samorządzie zawodowym. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. ORA w K. postanowiła o skreśleniu skarżącej z listy aplikantów adwokackich. Przedmiotowa uchwała została doręczona skarżącej w dniu 13 lutego 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru uchwały - akta osobowe). W tej sytuacji, skreślenie K. Z. z listy aplikantów adwokackich, w związku z doręczenie uchwały ORA w K. 13 lutego 2012 r., nastąpiło po upływie pierwszych dwóch lat aplikacji, a więc z naruszeniem art. 79 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, co miało wpływ na wynik sprawy. Zatem wobec naruszenia wymienionego przepisu nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących oceny przydatności skarżącej do wykonywania zawodu adwokata. W tych warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), i art. 152 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło