VI SA/Wa 1499/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-01

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Maria Jagielska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna w wysokości 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji została nałożona prawidłowo, jeśli przedsiębiorca zgłosił pojazd do licencji po dacie kontroli, ale przed wydaniem decyzji przez organ I instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna w wysokości 8.000,00 zł została nałożona prawidłowo. Wykonywanie transportu drogowego pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji i na który nie wydano wypisu z licencji w dacie kontroli, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, penalizowane przez załącznik do ustawy. Niewiedza lub późniejsze zgłoszenie pojazdu nie usprawiedliwiają naruszenia obowiązków wynikających z ustawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa przy nakładaniu kar za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej oraz za używanie tej samej wykresówki przez dwóch kierowców.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowcy nie posiadali wymaganych dokumentów, w tym wypisu z licencji na pojazd, a także nieprawidłowo korzystali z tachografu i karty opłaty drogowej. Organ I instancji nałożył łączną karę 10.500,00 zł, którą organ II instancji częściowo uchylił (kara 500,00 zł) i przekazał do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części utrzymał w mocy. Skarżący kwestionował zasadność kary 8.000,00 zł, argumentując, że zgłoszenie pojazdu do licencji nastąpiło po kontroli, a informacja o konieczności takiego zgłoszenia była niejasna.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. w części dotyczącej nałożenia na przedsiębiorcę R. M. kary pieniężnej w wysokości 500,00 zł oraz utrzymał w mocy tę decyzję w pozostałej części. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] stycznia 2006 r., w miejscowości G. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód marki [...] nr rej. [...], kierowany przez dwóch kierowców D. M. oraz K. M.. W chwili kontroli kierowcy - pracownicy firmy U. prowadzonej przez R. M. powracali bez ładunku do siedziby firmy po dostarczeniu transportu wędlin do Z., S i T.. Do kontroli nie okazano licencji lub wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Okazano jedynie umowę najmu pojazdu [...] nr rej. [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. zawartej pomiędzy firmą A. Sp. z o.o. a najemcą R. M.. Kierowcy nie okazali zaświadczenia potwierdzającego spełnienie wymagań wynikających z ustawy o transporcie drogowym, nie okazali także wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego fakt niekierowania pojazdem w bieżącym oraz poprzednim tygodniu. Ponadto K. M. przedstawił do kontroli wykresówkę, na której stwierdzono dokonywanie zapisu czasu pracy dwóch kierowców bez przekładania tarcz w tachografie mimo, że tachograf był przystosowany do rejestrowania pracy dwóch kierowców. Kierowca okazał także 7 dniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych z niewypełnionymi rubrykami dotyczącymi godzin i minut jej ważności. Kierowcy podpisali protokół bez uwag. Po wszczęciu postępowania R. M. wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2005 r. zawarł z firmą A. umowę na test samochodu marki [...]. Firma ta zapewniła go, że w przypadku używania samochodu w celach testowych nie jest konieczny wypis z licencji. W przypadku kontroli Inspekcji Transportu Drogowego umowa testowa miała być wystarczająca. Skarżący nadesłał także kopię z licencji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r., wniosek o wypis z licencji z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz sam wypis Nr [...] z licencji nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ ustalił w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego we W., że do dnia [...] stycznia 2006r. firma U. z siedzibą w L., nie składała wniosku na wydanie wypisu z licencji Nr [...] na pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i numerze nadwozia [...]. R. M. na wniosek złożony w dniu [...] listopada 2005 r. otrzymał licencję Nr [...] oraz wypis z tej licencji Nr [...] udzielony [...] grudnia 2005 r. na pojazd o numerze rejestracyjnym [...] i numerze VIN [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. M. karę pieniężną w łącznej wysokości 10.500,00 zł. Na kwotę tą składają się wymienione niżej kary: 1. kara 8.000,00 zł – nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 204 z 2004r. poz.2088 ze zm. zwana utd.) i lp.1.2. załącznika do tej ustawy oraz art. 5 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państw Członkowskich lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich (Dz. Urz. WE L 095 z 9 kwietnia 1992 r. P.0001-0007) za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji 2. kara 500,00 zł – nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 cytowanej wyżej utd i lp.1.7. załącznika do tej ustawy za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że pracodawca nie wystawił kontrolowanemu kierowcy zaświadczenia, o którym mowa w art. 39 e ust.1 p.6 utd potwierdzającego spełnienie wszystkich wymagań określonych w ustawie 3. kara 1000,00 zł - nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 pkt. 2, 7, 8, art. 92 ust.4 utd. i lp.11.4 ust. 5 załącznika do tej ustawy oraz art. 15 ust. 2, Załącznika 1, Rozdział III, lit. c), pkt 4.3 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących /Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985r./ za używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców bez przekładania tarcz w tachografie, mimo że tachograf był przystosowany do rejestracji czasu pracy dwóch kierowców. W uzasadnieniu organ wskazał, że kierowcy wbrew obowiązkowi nie przekładali tarcz w tachografie, a jedynie operowali selektorami 4. kara 1000,00 zł - nałożona na podstawie art.92 ust.1 i ust.4, art. 42 ust.3 b) utd. i lp.4.3 załącznika do tej ustawy oraz § 4 ust. 1, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684 z późn. zmianami/ za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że na karcie opłat okazanej przez kierowców w polu godzina i minuta nie dokonano żadnego wpisu, co stanowi nieprawidłowe wypełnienie karty. Od tej decyzji odwołał się R. M. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przedstawił zarzuty co do kar 8000,00 zł i 500,00 zł. W uzasadnieniu zarzutów co do kary 8000,00zł wskazał, że przy zawieraniu umowy najmu został poinformowany przez przedstawiciela A., iż uzyskanie wypisu z licencji na okres testu samochodu nie jest niezbędne i dlatego nie ponosi winy za brak wypisu z licencji. Obowiązek zgłaszania pojazdów do licencji powstaje na etapie uzyskiwania tej decyzji. Organ wydający licencję obowiązany jest wówczas wydać odpowiednie wypisy licencji na każdy zgłoszony na etapie jej uzyskiwania pojazd. Brak takiego zgłoszenia w dacie występowania o licencję w przypadku wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł. Nie dotyczy to jednak pojazdów nabytych później, już po uzyskaniu licencji. Brak wypisu z licencji dla takich pojazdów podlega karze 500,00 zł na podstawie lp. 1.7 załącznika do utd., jako wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Wskazał, iż taka interpretacja jest uzasadniona w świetle zmian w przepisach załącznika do utd, które zostały wprowadzone począwszy od dnia 20 grudnia 2005 r. Poprzednio bowiem za brak wypisu licencji w pojeździe nakładana była kara w wysokości 500,00 zł. Odnosząc się do nałożonej kary 500,00 zł za nieokazanie dokumentów wskazał, że w trakcie kontroli organ nie zażądał przedstawienia zaświadczeń potwierdzających nieprowadzenie pojazdu ani nie sprawdził ewidencji czasu pracy i kart urlopowych. Zarzucił także decyzji, bez bliższego uzasadnienia, naruszenie przepisów procedury postępowania art. 6,7,9,10,77,107 kpa, co skutkuje, w jego ocenie, wadliwością rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary pieniężnej 500,00zł i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję I instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p. 1 i 138 § 2 kpa, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 39e ust.1 pkt 6, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1a, art. 92 ust.1 pkt 2 i 8 cytowanej utd oraz lp.1.2., 1.7., 4.3., 11.4. ust. 5 załącznika do tej ustawy, a także art. 15 ust.2 zał.1, rozdz. III lit.c p.4.3.cytowanego wyżej rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady EWG nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102z 11 kwietnia 2006 r.) oraz § 4 ust. 1 i § 5 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, co do uchylonej części decyzji, organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, czy obaj kierowcy dysponowali w dniu kontroli stosownymi zaświadczeniami wystawionymi przez przedsiębiorcę na podstawie art. 39 e) utd i czy nastąpiło wyłącznie naruszenie obowiązku wyposażenia kierowców w przedmiotowe zaświadczenia. Dlatego też należało przekazać sprawę do organu I instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do kary 8000,00 zł organ przytoczył treść przepisów dotyczących udzielania licencji na transport drogowy. Wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie świadczy, iż w dniu kontroli przedsiębiorca wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Potwierdza ten fakt treść pisma Starosty z [...] stycznia 2006r., z którego wynika, że skarżący nie składał wniosku o wydanie wypisu z licencji Nr [...] na pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do kary 1000,00zł za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych wskazał, że okazana do kontroli siedmiodniowa karta opłaty drogowej, seria i Nr [...], została zakupiona w dniu [...] stycznia 2006 r. i wypełniona z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. na pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. Przedmiotowa karta nie została wypełniona w rubrykach określających godziny i minuty jej ważności. Taki sposób wypełnienia karty daje w ocenie organu przedsiębiorcy możliwość przedłużenia jej ważności. Należy zatem uznać ją za wypełnioną w sposób nieprawidłowy, co zrodziło w konsekwencji obowiązek nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do kary 1000,00 zł za używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców organ podniósł, iż bezsprzeczne jest, że kierowcy prowadzący pojazd w momencie kontroli w załodze dwuosobowej rejestrowali okresy aktywności na jednej wykresówce. Powyższe odnotowano w protokole kontroli, podpisanym przez obu kontrolowanych kierowców, co stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie dopatrzył się naruszenia, w decyzji organu I instancji przepisów procedury administracyjnej. W ocenie organu strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania i brała w nim czynny udział, co przesądza o nietrafności tych zarzutów Powyższą decyzję R. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosił o uchylenie decyzji w części utrzymanej w mocy przez organ II instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 8, 11, 92, 93 utd oraz jej załączników lp. 1.2, 1.4, 1.7. oraz przepisów procesowych tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 77, 107 kpa. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniu, co do wadliwej kwalifikacji prawnej braku posiadania wypisu z licencji, który powinien być potraktowany jako brak wymaganego dokumentu, a nie jako wykonywanie transportu pojazdem nie zgłoszonym do licencji. Podniósł, że zgodnie z art.14 utd ciążył na nim obowiązek zgłoszenia organowi na piśmie w ciągu 14 dni wszelkich zmian danych i obowiązku tego dopełnił. Wskazał, że do tych zarzutów organ II instancji nie ustosunkował się w ogóle w uzasadnieniu decyzji. Gdy chodzi o karę 500,00 zł wskazał, że organ nie żądał zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu i nie zbadał sprawy należycie, gdyż nie sprawdził ewidencji czasu pracy ani kart urlopowych, które są dokumentami spełniającymi wymagania z art.31 ust.1 ustawy o czasie pracy kierowców /Dz.U. nr 92 z 2004r. poz.879/ Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, powtórzył argumentację zawartą w decyzji i nie odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że skarżący wnosił o uchylenie decyzji w części utrzymanej w mocy przez organ II instancji, ale uzasadnił swoje żądanie tylko co do mieszczącej się w tej części i utrzymanej w mocy kary 8000,00 zł. W uzasadnieniu skargi zawarł także zarzuty uzasadniające uchylenie decyzji co do nałożenia kary 500,00 zł. Co do tej kary skarżący zarzucał wadliwości postępowania dowodowego. W tej części decyzja organu I instancji została jednak już uchylona przez organ II instancji, który dostrzegł wadliwości postępowania dowodowego i z tej przyczyny uchylił decyzję w części dotyczącej kary 500,00 zł. Sąd przyjął, że to rozstrzygnięcie organu II instancji w istocie satysfakcjonuje skarżącego i że w tej części decyzji nie skarżył. Przechodząc do zarzutów skarżącego co do utrzymanej w mocy kary 8000,00 zł Sąd zważył co następuje. W ocenie Sądu nie ma racji skarżący twierdząc, że zgłoszenie pojazdu do licencji ma miejsce tylko w chwili składania wniosku o udzielenie licencji. Jak wynika z art. 8 ust. 2 p. 4 utd we wniosku o udzielenie licencji określa się rodzaj i liczbę pojazdów, a zgodnie z art. 8 ust. 3 p. 8 utd do wniosku dołącza się wykaz pojazdów wraz z dowodami dopuszczenia ich do ruchu oraz dokumentami potwierdzającymi prawo dysponowania nimi. Zgodnie z art.11 ust. 1 utd na tej podstawie organ udzielający licencji wydaje wypisy z licencji w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów określonych we wniosku o udzielnie licencji. Zgodnie z art. 14 ust. 1 utd przewoźnik obowiązany jest zgłaszać na piśmie w terminie 14 dni od ich powstania wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 utd. Jedną z takich zmian jest zmiana liczby lub rodzaju pojazdów, którymi wykonywany jest transport. Po jej zgłoszeniu przez przedsiębiorcę Starosta wydaje dodatkowy wypis z licencji na każdy dodatkowy pojazd, którym przedsiębiorca zamierza wykonywać transport. Przy takiej treści przepisów brak jakiegokolwiek uzasadnienia, aby przyjąć, że "zgłoszenie pojazdu do licencji" ma miejsce tylko w chwili złożenia wniosku o udzielenie licencji, zaś zgłoszenie przez posiadacza licencji nowych dodatkowych pojazdów, czy też zgłoszenie wymiany starych pojazdów na nowe nie stanowi "zgłoszenia pojazdów do licencji". Wykonywanie transportu nowym pojazdem bez jego zgłoszenia Staroście i bez otrzymania wypisu z licencji na ten pojazd jest "wykonywaniem transportu pojazdem nie zgłoszonym do licencji", o którym mowa w lp.1.2. załącznika do utd. W sprawie niniejszej z dokumentów wynika, że kontrola miała miejsce [...] stycznia 2006r., zaś pojazd, którym wykonywany był transport, skarżący zgłosił do licencji dopiero [...] stycznia 2006r. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że w dacie kontroli wykonywany był transport drogowy pojazdem nie zgłoszonym do licencji, nie zaś transport bez wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty. Takim koniecznym dokumentem, potwierdzającym zgłoszenie pojazdu do licencji, byłby wypis z licencji, ale jest niesporne, że w dacie kontroli przedsiębiorca nie tylko nie wyposażył kierowcy w ten wypis, ale w ogóle takiego wypisu nie posiadał, właśnie dlatego, że nie zgłosił pojazdu do licencji. W nowej wersji ustawy obowiązującej w dacie kontroli, zgodnie z lp.1.2 załącznika do utd, penalizowane jest i to bardzo surowo, właśnie wykonywanie transportu drogowego pojazdem nie zgłoszonym do licencji. Zasadnie więc, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, organ nałożył karę przewidzianą ustawą. Na marginesie tylko można wskazać, że kara ta jest niezależna od winy czy złej woli przedsiębiorcy, a niewiedza nie usprawiedliwia naruszenia obowiązków wynikających z ustawy. Decyzja o nałożeniu kary w wysokości 8000,00 zł nie narusza więc prawa. Skarżący nie uzasadnił zarzutów co do nałożenia kary 1000,00 zł za wadliwe używanie jednej wykresówki przez dwóch kierowców oraz kary 1000,00zł za wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. W tym stanie rzeczy Sąd ogranicza się do stwierdzenia, że przy nałożeniu tych kar pieniężnych nie dopatrzył się naruszenia prawa. Wypełnienie 7 dniowej karty opłaty drogowej z pominięciem pól przeznaczonych dla godzin i minut jest sprzeczne wymogami § 5 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia z 14 grudnia 2001r., zatem jest nieprawidłowe, a za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1000,00zł. W tej części decyzja nie narusza prawa. Jest niesporne, że rejestracja czasu pracy obu kierowców była dokonana na jednej wykresówce mimo, że dla każdego kierowcy powinna być dokonywana na oddzielnej wykresówce, a tachograf był przystosowany do rejestracji czasu pracy dwóch kierowców. Za używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1000,00zł. Jej nałożenie w niespornym stanie faktycznym sprawy niniejszej było więc prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się też naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło