VI SA/Wa 1501/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-13

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, uznając, że sporny wzór posiada nowość i indywidualny charakter, pomimo istnienia wcześniejszego wzoru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Stwierdzono, że kształt koła, będący podstawą obu wzorów, wynika z funkcji technicznej i nie podlega ochronie. Różnice w postaciach wzorów, w tym obecność uchwytów w jednym i otworu z pętelką w drugim, są na tyle wyraźne, że zorientowany użytkownik nie uzna ich za tożsame, co potwierdza nowość i indywidualny charakter spornego wzoru.
Stan faktyczny
Skarżący W. H. i S. S. wnieśli o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Wkład do spluwaczki" nr [...], argumentując brak jego indywidualnego charakteru i nowości. Jako podstawę podali posiadanie wcześniejszego prawa z rejestracji wzoru nr [...], który ich zdaniem został naruszony. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że sporny wzór spełnia wymogi nowości i indywidualnego charakteru. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. H. i S. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Urząd Patentowy RP (dalej także UP RP, organ) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. sprawy z wniosku W. H. i S. S. (dalej wnioskodawcy, skarżący) o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Wkład do spluwaczki" nr [...] udzielonego "B." z siedzibą w C. (dalej uprawniona), na podstawie art. 102 ust.1, art. 104, art. 105 ust. 1, 2, 4, 106 ust.1 oraz art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. oraz art.98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił ww. wniosek (pkt 1 decyzji) oraz przyznał uprawnionej solidarnie od wnioskodawców kwotę 2.134 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji). Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący wystąpili do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Wkład do spluwaczki" nr [...] udzielonego w dniu [...] sierpnia 2008 r. na rzecz uprawnionej z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2008 r. Jako podstawę wniosku wskazali art. 102 ust.1, art. 104, art. 105 ust. 1, 2, 4, 106 ust. 1 oraz art. 111 ust. 1 p.w.p., podnosząc brak indywidualnego charakteru spornego wzoru, oraz jego nowości. Swój interes prawny wnioskodawcy wywodzili z faktu posiadania wcześniejszego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Jednorazowy wkład do miski spluwaczki unitu stomatologicznego" z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 2004 r. (opublikowanym w dniu [...] maja 2005 r. w WUP nr 01/2005), które sporny wzór narusza, gdyż wzór ten nie posiada indywidualnego charakteru, wywierając jednakowe wrażenie na zorientowanym użytkowniku i wprowadzając go w błąd, co do źródła pochodzenia wyrobu. Zatem, jak wywodzili wnioskodawcy, sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej im swobody działalności gospodarczej, bowiem wnioskodawcy i uprawniona są konkurentami na rynku wkładów do spluwaczek, a nadto przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji ([...] marca 2008 r.) nie był nowy jako identyczny z przeciwstawionym wzorem nr [...]. W odpowiedzi, uprawniona wskazała, iż zewnętrzna postać wzoru przeciwstawionego ([...]), tj. kształt koła, nie jest objęty prawem z rejestracji wzoru przemysłowego, jako wynikający ściśle z ukształtowania miski unitu stomatologicznego w postaci półkolistej czaszy i z jego wymiarów, bowiem cecha ta wynika wyłącznie z jego funkcji technicznej. Cechy postaciowe objęte przeciwstawionym wzorem ([...]) sprowadzają się do cech określonych jako: "otworek wycięty w płaskim wycinku kołowym wkładu, przez który przewleczona jest pętelka", podczas gdy cechy postaciowe objęte spornym wzorem stanowią: "symetryczne, dwa lub cztery półkoliste wyoblenia rozmieszczone na obrzeżu kolistego wkładu". W wyniku rozpatrzenia sprawy na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek skarżących o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Wkład do spluwaczki" nr [...] W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] marca 2008 r., a więc zastosowanie w sprawie będą miały przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.). Organ wskazał również, że zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p., prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Skarżący, jako wnioskodawcy, legitymują się interesem prawnym, ponieważ wywodzą go z faktu posiadania wcześniejszego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr [...] pt.: "Jednorazowy wkład do miski spluwaczki unitu stomatologicznego", które sporny wzór - ich zdaniem - narusza. Przechodząc do merytorycznej oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa z rejestracji na rozpatrywany wzór przemysłowy – UP RP - powołując się na treść przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p wskazał, iż przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest wkład do spluwaczki stanowiący element w kształcie koła, który na obrzeżu ma dwa łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane naprzeciwko siebie, lub cztery łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane co 90°. Należy przy tym uwzględnić, iż w myśl art. 107 ust. 1 pkt 1 prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej. W przedmiotowym wzorze zewnętrzna postać spornego wzoru (podobnie jak wzoru przeciwstawionego), tj. kształt koła, wynika ściśle z ukształtowania miski unitu stomatologicznego w postaci półkolistej czaszy i z jego wymiarów, a więc cecha ta wynika wyłącznie z funkcji technicznej i nie jest objęta prawem z rejestracji wzoru przemysłowego w myśl art. 107 ust.1 p.w.p. Tak więc cecha ta nie była przedmiotem oceny spornego wzoru. W związku z powyższym, przeciwstawiony wzór nr [...] pt.: ujawnia cechy określone jako "otworek wycięty w płaskim wycinku kołowym wkładu, przez który przewleczona jest pętelka" natomiast nie ujawnia ww. cech postaciowych spornego wzoru określonych jako "na obrzeżu ma dwa łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane naprzeciwko siebie, lub cztery łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane co 90°". Tak więc, w ocenie UP RP przeciwstawiony wzór przemysłowy nie może stanowić dowodu braku nowości spornego wzoru z uwagi na odmienne cechy postaciowe i brak wspólnych cech postaciowych (oprócz pomijanego w ogóle kształtu kołowego wymuszanego jego funkcją). Rozpatrując zarzut naruszenia art. 104 p.w.p. (w świetle powołanego przepisu art. 105 p.w.p.), organ uznał, że przedmiotowy wzór przemysłowy spełniał wymóg indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo ([...] marca 2008 r.), tj. przez przeciwstawiony wzór przemysłowy nr [...]z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 2004 r. Decydują o tym cechy postaciowe spornego wzoru określone jako "na obrzeżu ma dwa łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane naprzeciwko siebie, lub cztery łukowate uchwyty (wyoblenia) usytuowane co 90°", których wzór przeciwstawiony nie posiada, a które są widoczne wyraźnie, zwłaszcza dla zorientowanego użytkownika, którym jest, np. hurtowy dostawca materiałów dentystycznych. Natomiast zarzuty naruszenia przez przedmiotową rejestrację art. 106 ust. 1 i art. 111 ust. 1 p.w.p. nie zostały poparte żadnymi argumentami ani żadnym materiałem dowodowym. Organ nie dopatrzył się w spornym wzorze żadnych elementów, które sprawiają, że jego wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami (art. 106 ust. 1 p.w.p.), natomiast art. 111 ust. 1 p.w.p. nie ma zastosowania w postępowaniu spornym o unieważnienie wzoru, gdyż dotyczy decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji. Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2010 r. wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucili rażące naruszenie: - przepisów prawa materialnego, art. 117 ust. 1 i art. 89 p.w.p. poprzez ich niezastosowanie, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 105 ust. 4 p.w.p. poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię, - przepisów prawa procesowego, art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 kpa, rezultatem czego był błąd w ustaleniach faktycznych, nieustalenie prawdy obiektywnej oraz w efekcie naruszenie ww. przepisów prawa materialnego, które to naruszenia doprowadziły do wydania decyzji prawnie wadliwej i niesprawiedliwej. W uzasadnieniu skarżący zarzucili oparcie przez organ uzasadnienia decyzji na ustaleniach dowolnych, nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem podstawowym założeniem przyjętym przez Kolegium Orzekające było założenie, iż w przedmiotowym wzorze zewnętrzna postać spornego wzoru tj. kształt koła wynika ściśle z ukształtowania miski unitu stomatologicznego w postaci półkolistej czaszy i z jego wymiarów, co jest twierdzeniem całkowicie dowolnym, gdyż w materiale dowodowym sprawy nie ma nic na poparcie tej tezy. Przeciwnie należy stwierdzić, iż działania pierwotnie podjęte przez uprawnioną polegające na dodaniu do wzoru Rp [...] "dwóch łukowatych uchwytów (wyobleń) usytuowanych naprzeciwko siebie lub czterech łukowatych uchwytów (wyobleń) usytuowanych co 90°", stanowią działania pozorne, które mają doprowadzić do bezprawnego ominięcia przepisów o ochronie praw z wzoru przemysłowego. Uprawniona nie zgłosiła wzoru przemysłowego w rozumieniu przepisu art. 102 p.w.p. Doszło do bezprawnego skopiowania wzoru przemysłowego przysługującego wnioskodawcom i wprowadzenia go do obrotu. Dla ukrycia bezprawności do wzoru tego dołożono nic nieznaczący detal. Istotne cechy wzoru przemysłowego potwierdzonego świadectwem rejestracji Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. polegają na tym, iż wkład jednorazowy do miski spluwaczki unitu stomatologicznego stanowi płaski wycinek kołowy, którego średnica jest minimum dwukrotną wielkością odpływu z miski, wykonany z materiału częściowo lub całkowicie przepuszczającego płyny a zatrzymującego odpady stałe, zaś na obrzeżu wkładu wykonany jest otworek, przez który przewleczona jest pętelka do zawieszania wkładu lub jego wielokrotności, skąd odrywane są pojedyncze wkłady, przy czym sam wkład wykonany jest w kolorze białym, żółtym, zielonym lub niebieskim, w zależności od wystroju gabinetu stomatologicznego. Wyrób produkowany i oferowany przez uprawnioną jest niemal identyczny z wzorem przemysłowym przysługującym skarżącym. Zmiana nazwy wyrobu, czy też dorobienie do niego małych "uszu" nie czynią go nową i posiadającą indywidualny charakter postacią wytworu, który mógłby być uznany za nowy wzór przemysłowy. Za błędne skarżący uznali również stanowisko UP RP, iż wszystkie unity stomatologiczne w Polsce mają kształt koła, który determinuje z kolei kształt wkładu. Owa z góry założona kolistość wpływa także na mały zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru. Stąd, ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku zależy w większym stopniu szczegółów jego postaci, niż byłoby to w przypadku wzoru o nieograniczonym zakresie swobody twórczej. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, a także podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, a nadto wskazał, iż teza, że w przedmiotowym wzorze zewnętrzna postać spornego wzoru tj. kształt koła wynika ściśle z ukształtowania miski unitu stomatologicznego standardowo wykonywanej w postaci półkolistej czaszy i z jego wymiarów, pochodzi z odpowiedzi na wniosek o unieważnienie spornego prawa z rejestracji. Teza ta nie była kwestionowana przez skarżących, którzy jedynie dowodzili, iż postać koła z dziurką i pętelką jest tożsama z postacią koła z wypustkami półokrągłym, a więc Urząd uznał ją za bezsporną. Skarżący nie wskazali także ani jednego przypadku ukształtowania miski unitu stomatologicznego w postaci innej niż półkolistej czaszy. Zatem skarżący nie podnieśli w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość decyzji i obecnie spowodować zmianę wcześniej zajętego przez UP RP stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2010 r. oddalająca wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Wkład do spluwaczki" [...] nie narusza prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Wkład do spluwaczki" [...], który to wniosek został złożony w trybie postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 1 pwp) przez W. H. i S. S. (skarżących). Zgodnie z art. 89 ust. 1 pwp w zw. z art. 117 ust. 1 pwp prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Ponieważ przedmiotowy wzór pt. "Wkład do spluwaczki" nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] marca 2008 r., w związku z powyższym do oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego wzoru będą miały zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 pwp przepisy z daty zgłoszenia wzoru. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie UP słusznie uznał, że wnioskodawcy mieli interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż wywiedli je z faktu posiadania wcześniejszego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] pt "Jednorazowy wkład do miski spluwaczki unitu stomatologicznego", które to prawo sporny wzór w ocenie skarżących naruszał. Przechodząc do meritum sprawy na wstępie należy przypomnieć definicję wzoru przemysłowego zawartą w pwp. Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (art. 102 ww. ustawy). Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą według której oznacza się pierwszeństwo. Wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Praw z rejestracji nie udziela się na wzory przemysłowe, których wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami. Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W piśmiennictwie reprezentowany jest pogląd, w pełni podzielony przez skład orzekający, że (art. 102-104 p.w.p.) wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru, ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość. Wzór nie spełnia zatem przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym. Z drugiej strony cechy nowości i indywidualnego charakteru ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu (Wojciechowska A. artykuł P Radca Prawny 2004/3/82 -1. 6 Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy: Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej). Przy ustalaniu, czy warunek posiadania przez postać wytworu oryginalnego charakteru (art. 104 p.w.p.) jest spełniony, należy także dokonać porównania z ujawnionymi wzorami wcześniejszymi. Inaczej jednak, niż przy ustaleniu cechy nowości, dokonując oceny nie ogniskujemy się na różnicy między konkretnymi właściwościami porównywanych wzorów. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku fakt, iż porównywane wzory muszą wywoływać na użytkowniku różne wrażenie ogólne, a zatem różnice między wzorami weryfikowane są z poziomu ogólnego wrażenia, jakie wywołuje wzór (Wojciechowska A. artykuł P Radca Prawny 2004/3/82 -1. 5 Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy: Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej). W tym miejscu należy również wskazać, że w wypadku gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (por. J. Kępiński "Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony" w PUG nr 9/2007 s. 29). W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja występuje w dziedzinie wkładów do spluwaczek. Ściśle użytkowy charakter tego drobnego detalu wyposażenia gabinetu stomatologicznego jest determinowany kształtem spluwaczki montowanej w kombajnie stomatologicznym, czy też w wypadku dawnego wyposażenia stanowiącej odrębne urządzenie. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem "ogólne wrażenie" musi być odnoszone do drobnych różnic. Z natury rzeczy duże różnice przy wkładzie do spluwaczek występować nie mogą. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia" jakie wywołują wkłady do spluwaczek na zorientowanym użytkowniku należało brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważyć czy wpływają one na ogólne wrażenie. W literaturze przyjmuje się, że "zorientowany użytkownik", to nie jest użytkownik przeciętny, ani znawca w danej dziedzinie. Zorientowany użytkownik to osoba, która używa w sposób stały danego produktu, nie jest to ani przeciętny konsument, ani przeciętny fachowiec, gdyż od zorientowanego użytkownika wymaga się pewnych kwalifikacji (por. E. Nowińska, U. Promińska M. du Vall "Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie" Warszawa 2003 s. 95, J. Kępiński "Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony" w PUG nr 9/2007 s. 28, M. Późniak-Niedzielska w cytowanym wyżej artykule "Ochrona wzorów...." s. 6). W ocenie Sądu "zorientowany użytkownik" to konsument bardzo uważny, który wie czego szuka i zwraca uwagę na wszystkie widoczne elementy produktu. "Zorientowany użytkownik" wkładów do spluwaczek to na pewno nie jest osoba, która patrzy na wkłady po ich umieszczeniu w spluwaczce. Natura tego produktu jest bowiem taka, że jeżeli wkłady są już prawidłowo włożone, to się ich właściwie w ogóle nie widzi, bowiem są nieistotnym detalem spluwaczki. "Zorientowany użytkownik" wkładów do spluwaczek to ten, który ich poszukuje i dopiero zamierza je użyć jako użytkownik spluwaczki. "Zorientowany użytkownik" wkładów do spluwaczek, przed wyborem właściwego produktu ogląda go uważnie, porównuje różne dostępne rodzaje produktu, bada ich wygląd i funkcjonalność. "Zorientowany użytkownik" raczej ogląda produkt w sklepie, w hurtowni, bierze go do ręki, patrzy z bliska, bada elementy mające na celu ułatwienia usuwania wkładów ze spluwaczki. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżący przeciwstawili przedmiotowemu wzorowi przemysłowemu wzór przemysłowy [...] pt "Jednorazowy wkład do miski spluwaczki unitu stomatologicznego", co w ich ocenie miało świadczyć o braku nowości i braku indywidualnego charakteru przedmiotowego wzoru "wkład do spluwaczki". Zarówno w opisie wzoru przemysłowego [...] pt "Wkład do spluwaczki" jak i w opisie przeciwstawionego wzoru "Jednorazowy wkład do miski spluwaczki unitu stomatologicznego" [...] wśród cech istotnych wzoru wskazano odpowiednio, że: - w pierwszym wypadku: "Wkład stanowi element w kształcie koła, który na obrzeżach ma dwa łukowate uchwyty usytuowane naprzeciw siebie. Odmiana wkładu, według wzoru przemysłowego, stanowi element w kształcie koła, który na obrzeżach ma cztery łukowate uchwyty usytuowane co 90°" ([...] - w drugim wypadku ([...]) "cechy istotne wzoru przemysłowego polegają na tym, że wkład jednorazowy do miski spluwaczki unitu stomatologicznego stanowi płaski wycinek kołowy, którego średnica jest minimum dwukrotną wielkością odpływu z miski (...)". Z powyższych opisów wynika w sposób jednoznaczny, że oba wzory przemysłowe oparte są na kształcie koła, co jak słusznie zauważył Urząd Patentowy RP wynika z funkcji technicznej wzoru przemysłowego, która jest ściśle związana z ukształtowaniem miski unitu stomatologicznego w postaci półkolistej czaszy i jego wymiarów. Słusznie więc w ocenie składu orzekającego w tej sprawie Urząd Patentowy uznał, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających z jego funkcji technicznej (art. 107 ust. 1 pkt 1 pwp), co prawda powyższe było kwestionowane przez skarżących, jednak skarżący na poparcie swojej tezy o innym kształcie mis unitu stomatologicznego nie przedstawili żadnych dowodów. Również w orzecznictwie OHIM odnoszącym się do przeszkody formy uwarunkowanej wyłącznie funkcją utrwaliła się zasada, zaczerpnięta z francuskiej doktryny, która określona jest jako kryterium wielkości form. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli badana cecha wzoru stanowi jedyną dostępną formę konieczną do osiągnięcia określonego rezultatu technicznego, który produkt spełnia zgodnie ze swym przeznaczeniem, wówczas należy tą cechę uznać za wynikającą z funkcji i wyłączyć spod ochrony. Uformowanie na planie koła wkładu dla spluwaczki, wynika z naturalnego ukształtowania unitu stomatologicznego, wykonanego standardowo w postaci półkolistej czaszy o przekroju koła. Wkład ten musi wymiarowo i foremnie być dostosowany do przedmiotu, któremu ma służyć. Skoro więc cecha istotna w postaci oparcia wzoru przemysłowego na kształcie koła wynika z jego funkcji technicznych tak więc powyższa cecha nie będzie przedmiotem oceny w spornych wzorach zgodnie z art. 107 p.w.p. Jak powyżej wskazano zakres swobody twórczej przy projektowaniu takiego wzoru jest znacznie mniejszy i musi być odnoszony do drobnych różnic. W niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, różnice takie występują i co ważne są one widoczne na "zorientowanego użytkownika". Takim elementem różniącym oba wzory przemysłowe są w przypadku wzoru przemysłowego nr [...], "otworek wycięty w płaskim wycinku kołowym wkładu, przez który przewleczona jest pętelka". Natomiast według wzoru przemysłowego nr [...] "są symetryczne, dwa lub cztery, półkoliste wyoblenia, rozmieszczone na obszarze kolistego wkładu". Wobec czego nieuprawniony w ocenie Sądu jest zarzut braku nowości przedmiotowego wzoru. Mając powyższe na uwadze należy dojść do wniosku, że zewnętrzne postacie wkładów objętych wzorem [...]i [...], są na tyle wyraziste i różnice w nich dostrzegalne przez "zorientowanego użytkownika", że w zwykłych warunkach obrotu, sporne wkłady, nie mogą zostać uznane za tożsame. Tym samym należy uznać, że wzór [...] spełnia wymóg nowości oraz indywidualnego charakteru. W ocenie Sądu powyższe wywody świadczą o braku naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 102 ust. 1 pwp i art. 104 pwp. Urząd nie dopuścił się również naruszenia art. 105 ust. 4 pwp, gdyż jak wyżej wskazano wzór [...] spełnia warunki konieczne do jego rejestracji. Również zarzuty naruszenia art. 106 ust. 1 nie został przez skarżącą poparty żadnymi dowodami wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 81 kpa, gdyż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób prawidłowy w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a następnie organ wyciągnął z niego prawidłowe wnioski, oceniając go w sposób wyczerpujący co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na marginesie sprawy należy wskazać, że również na skarżących spoczywa obowiązek działania w sprawie rozpatrywanej w toku postępowania spornego przed Urzędem Patentowym. To wnioskodawca (skarżący) jako atakujący istniejące prawo, precyzuje żądanie, wskazuje jego podstawę prawną i przedstawia środki dowodowe na poparcie swych twierdzeń. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło