VI SA/Wa 1505/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-26
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił patent na wynalazek pt. "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym" z powodu braku poziomu wynalazczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił patent, ponieważ sporny wynalazek stanowił jedynie połączenie cech technicznych znanych ze stanu techniki przed datą jego pierwszeństwa. Brak było nieoczywistego efektu synergicznego, co dowodziło braku poziomu wynalazczego wymaganego do uzyskania patentu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu patentu na wynalazek "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym". Wnioskodawcy zarzucili brak nowości i poziomu wynalazczego, przedstawiając szereg dowodów. Urząd Patentowy RP unieważnił patent, uznając brak poziomu wynalazczego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i przerzucenie ciężaru dowodu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem/Urzędem Patentowym RP) decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt.: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym" nr PL [...] udzielony na rzecz C. w L. i [...] sp. z o.o. w S., (zwanych dalej uprawnionymi/skarżącymi) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2016 r. sprawy o unieważnienie w/w patentu wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez G. J. i K. M. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] w P. (zwanych dalej wnioskodawcą) działając w trybie postępowania spornego unieważnił w/w patent i przyznał wnioskodawcom od uprawnionych solidarnie zwrot kosztów postępowania w sprawie.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., udzielił na rzecz uprawnionych patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym" z pierwszeństwem od dnia 7 kwietnia 2010 r.. Prawomocna decyzja została opublikowana w WUP nr [...].
Sprzeciw od tej decyzji wnieśli wnioskodawcy wskazując, że przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cech nowości ani poziomu wynalazczego wobec czego udzielenie spornego patentu nastąpiło z naruszeniem w/w przepisów art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz.1410 ze zm. - zwanej dalej p.w.p.). Na dowód braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnioskodawcy przedłożyli:
opis patentowy PL [...],
opis ochronny wzoru użytkowego PL [...],
opis ochronny wzoru użytkowego PL [...],
opis patentowy PL [...],
wydruk internetowy ze strony archiwalnej "zawijas, wordpress.com" dotyczący m.in. palnika Brucer,
- oświadczenie J. O. odnośnie palników znanych w firmie "K." wraz z rysunkami,
instrukcję obsługi Palnika Retortowego RGM 25 BRUCER,
ulotkę firmy X. dotyczącą palnika BRUCER,
fakturę wystawioną przez firmę X. z dnia 29 września 2008 r. dotyczącą sprzedaży palnika BRUCER.
Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu wnosząc, że nie przedstawiono wcześniejszego rozwiązania o identycznych cechach technicznych co wynalazek objęty spornym patentem. W szczególności, w materiałach przeciwstawionych, zwłaszcza dotyczących palnika Brucer nie jest pokazane, że w palniku zastosowany jest zwój wsteczny stanowiący połowę zwoju ślimaka. Nie pokazano także palnika zaopatrzonego w sprzęgło. Nie widać także, że obudowa ślimaka ma w przekroju poprzecznym profil półokrągły zakończony u góry profilem prostokątnym z zaokrąglonymi narożami. W instrukcji dotyczącej palnika Brucer nie przedstawiono także otworu przelotowego.
Organ stwierdził, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu patentowym w sposób następujący: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym posiadający przenośnik ślimakowy, umieszczony w obudowie rurowej, mającej w przekroju poprzecznym pomiędzy otworem zasypowym paliwa i komorą transportu paliwa kształt półokręgu, którego górna część przechodzi w profil prostokątny z otworem przelotowym, przy czym przenośnik ten pod komorą transportu paliwa posiada przeciwzwój, a komora tej obudowy pod otworem zasypowym w przekroju poprzecznym ma kształt zbliżony do litery "V", zaś głowica palnika retortowego na swych ścianach bocznych posiada otwory szczelinowe oraz otwory nawiewowe a ponadto jest ona dwukrotnie połączona obwodowo z obudową tego przenośnika, znamienny tym, że górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej (2) posiada zaokrąglone naroża (14), a pomiędzy komorą nawiewu powietrza (6) i komorą transportu paliwa (4) obudowa ta posiada otwór przelotowy (9), natomiast przeciwzwój (12) przenośnika ślimakowego (1) posiada skok stanowiący połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego (3), przy czym koniec przenośnika ślimakowego (1) od strony tego otworu zasypowego połączony jest rozłącznie ze sprzęgłem przeciążeniowym (11)."
Zdaniem organu przedłożone przez wnioskodawców materiały dowodowe dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
W ocenie organu materiały obejmujące łącznie instrukcję obsługi Palnika Retortowego RGM 25 BRUCER, ulotkę firmy X. dotyczącą palnika BRUCER, oraz fakturę wystawioną przez firmę X. z dnia 29 września 2008r. dotyczącą sprzedaży palnika BRUCER, ujawniają podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym posiadający przenośnik ślimakowy, umieszczony w obudowie rurowej, mającej w przekroju poprzecznym pomiędzy otworem zasypowym paliwa i komorą transportu paliwa kształt półokręgu, którego górna część przechodzi w profil prostokątny z otworem przelotowym, przy czym przenośnik ten pod komorą transportu paliwa posiada przeciwzwój, a komora tej obudowy pod otworem zasypowym w przekroju poprzecznym ma kształt zbliżony do litery "V", zaś głowica palnika retortowego na swych ścianach bocznych posiada otwory szczelinowe oraz otwory nawiewowe a ponadto jest ona dwukrotnie połączona obwodowo z obudową tego przenośnika, w którym to podajniku koniec przenośnika ślimakowego od strony tego otworu zasypowego połączony jest rozłącznie ze sprzęgłem przeciążeniowym. Należy przy tym podkreślić, że chociaż pod pojęciem palnika Brucer może występować kilka wersji tego palnika zależnie od jego mocy, to m.in. z ulotki firmy X. dotyczącej palnika BRUCER, a także z informacji zawartej w wydruku internetowym ze strony archiwalnej "zawijas, wordpress.com dotyczącym m.in. palnika Brucer wynika, że konstrukcja palnika Brucer jest jednakowa dla wszystkich jego wersji różniących się od siebie jedynie wymiarami.
Zgodnie z informacją zawartą w ww. ulotce wszystkie elementy palnika Brucer wykonane są z żeliwa, tj. stanowią odlewy żeliwne. W odlewach takich wszystkie wewnętrzne naroża muszą być zaokrąglone ze względów technologicznych, a więc w palniku Brucer górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej musi posiadać zaokrąglone naroża,
W materiałach dotyczących palnika Brucer nie przedstawiono, iż pomiędzy komorą nawiewu powietrza i komorą transportu paliwa obudowa przenośnika posiada otwór przelotowy, to palnik Brucer jako następca tzw. palnika Groszkowego stosowanego od roku 2001 posiadającego takie otwory (patrz oświadczenie J. O. odnośnie palników znanych w firmie "K." wraz z rysunkami) także taki otwór posiada. Otwór taki ujawniono również w opisie ochronnym wzoru użytkowego PL [...] na Fig.l.
Ponadto rozwiązanie cząstkowe zastrzegane jako "przeciwzwój przenośnika ślimakowego posiada skok stanowiący połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego" jest oczywiste w świetle rozwiązania palnika Brucer i rozwiązania ujawnionego w opisie patentowym PL [...], gdzie na Fig.l ujawniono przeciwzwój przenośnika ślimakowego posiadający skok stanowiący w przybliżeniu połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego.
Tak więc zdaniem organu sporny wynalazek stanowi jedynie połączenie cech technicznych znanych ze stanu techniki przed datą jego pierwszeństwa. Zgodnie z ustaloną doktryną i orzecznictwem (patrz System Prawa Prywatnego Tom 14A, Prawo Własności Przemysłowej pod redakcją Ryszarda Skubisza, Wydawnictwo C.H.BECK, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, str.324, akapit 187) takie połączenie znanych cech jest nieoczywiste jedynie wtedy, gdy techniczny efekt interakcji tych znanych cech jest nieproporcjonalnie większy od efektu jaki powinna przynieść suma tych cech. W spornym wynalazku taki synergetyczny efekt nie występuje, gdyż zastrzegane cechy obejmujące cztery niezależne rozwiązania cząstkowe nie oddziaływają na siebie. Uprawnieni nie wskazali takiego nieoczywistego efektu synergetycznego ani nie udowodnili go, np. poprzez odpowiednie badania. W związku z powyższym zastosowane w spornym wynalazku proste połączenie w znanej konstrukcji cech znanych ze stanu techniki jest oczywiste i dowodzi braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
W związku z tym, że brak poziomu wynalazczego stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia spornego patentu, organ odstąpił od zbadania zasadności zarzutu braku nowości spornego wynalazku, a także od oceny pozostałych materiałów złożonych na okoliczność braku zdolności patentowej tego wynalazku.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art, 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego i pozostawieniu poza rzeczywistymi rozważaniami argumentów podnoszonych przez uprawnionych, na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, również w aspekcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez:
przyjęcie, iż w palniku BRUCER górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej musi posiadać zaokrąglone naroża, mimo iż okoliczność ta nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wniosek ten oparty jest jedynie na domniemaniu, że skoro wszystkie elementy palnika BRUCER wykonane są z żeliwa, tj. stanowią odlewy żeliwne, to wszystkie wewnętrzne naroża muszą być zaokrąglone ze względów technologicznych,
przyjęcie, iż palnik BRUCER posiada otwór przelotowy w obudowie przenośnika pomiędzy komorą nawiewu powietrza i komorą transportu paliwa, pomimo iż okoliczność ta nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a wniosek ten oparty jest jedynie na domniemaniu, że skoro palnik BRUCER jest następcą tzw. palnika groszkowego posiadającego taki otwór, to również palnik BRUCER taki otwór posiada;
2. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na niezwróceniu się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii- w przedmiocie istnienia nieoczywistego efektu synergicznego w wynalazku pt.: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym" i oparciu się przez Urząd Patentowy RP jedynie na własnym przekonaniu co do niespełnienia przez wynalazek kryterium braku oczywistości, pomimo iż do dokonania takiej oceny wymagane były wiadomości specjalne;
3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których Urząd Patentowy RP nie uwzględnił argumentacji uprawnionych;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
naruszenie art. 246 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 247 ust. 2 w zw. z art. 255 ust. 2 p.w.p., poprzez przerzucenie przez Urząd Patentowy RP ciężaru dowodu na uprawnionych, mimo iż obowiązek umotywowania sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu pt.: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym", numer prawa wyłącznego: PL [...], a także wykazania, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu, ciążył na wnioskodawcach;
art. 26 w zw. z art. 24 p.w.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że sporny wynalazek pt. "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym, numer prawa wyłącznego: PL.[...], nie cechuje się poziomem wynalazczym.
Zdaniem uprawnionych, wnioskodawcy nie przedstawili wcześniejszego rozwiązania o identycznych cechach technicznych, co wynalazek objęty spornym patentem. Wskazali, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w palniku BRUCER zastosowany został zwój wsteczny, stanowiący połowę zwoju ślimaka. Nie pokazano także palnika zaopatrzonego w sprzęgło. Na złożonych do akt sprawy materiałach nie widać, aby obudowa ślimaka miała w przekroju poprzecznym profil półokrągły, zakończony u góry profilem prostokątnym z zaokrąglonymi narożami. W instrukcji dotyczącej palnika BRUCER nie przedstawiono także otworu przelotowego.
Ich zdaniem unieważnienie patentu może nastąpić, w sytuacji gdy poczynione na podstawie dowodów zaoferowanych przez wnioskodawców ustalenia faktyczno-prawne nie budzą żadnych wątpliwości. Proceduralnym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami Prawa własności przemysłowej i Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z powyższym uznają, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, iż ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. Zdaniem skrzących zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Stwierdzili, że Urząd Patentowy RP wywiódł wnioski pozytywne dla wnioskodawców, ale powołał się nie tyle na pewność zaoferowanych przez nich dowodów, ale na własne domniemanie co do nieprawidłowości udzielonej uprawnionym ochrony patentowej.
Zdaniem skarżących Urząd Patentowy RP dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów p.w.p., co doprowadziło do uznania, że sporny wynalazek, nie cechuje się poziomem wynalazczym, a stanowi jedynie połączenie cech technicznych znanych ze stanu techniki przed datą jego pierwszeństwa.
W związku z powyższym wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia PL [...] maja 2016 r. nr PL [...] unieważniająca patent na wynalazek pt.: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym".
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Organ uznał, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Z uwagi na stwierdzenie, że brak poziomu wynalazczego stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia patentu, organ odstąpił od zbadania zasadności zarzutu braku nowości spornego wynalazku, a także od oceny pozostałych materiałów złożonych na okoliczność braku zdolności patentowej tego wynalazku.
Definicja patentu zawarta w art. 24 p.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.
Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki (art. 25 ust. 1 p.w.p.). Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki.
Stan techniki został zdefiniowany w ust. 2 i 3 art. 25 tej ustawy w sposób następujący: przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób;
Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej). Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.
Należy korzystać z możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający. Szczególne postacie wynalazku uzasadniają możliwość zachowania ochrony na poszczególne rozwiązania posiadające cechy techniczne przedmiotu tego wynalazku podane pierwotnie w zastrzeżeniach zależnych.
Zgodnie z "Komentarzem do prawa wynalazczego" S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek (Instytut Prawa Przedsiębiorstw S.A. W. Pr. Warszawa 1990 s. 33 i 34) w art. 10 ust. wyn. chodzi o rozwiązanie przez wynalazcę pewnego problemu o charakterze technicznym. "Technika" zaś, to ogół znanych metod i sposobów oddziaływania na materię służących zaspokojeniu praktycznych potrzeb człowieka. Wynalazek polega na znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii. Jak piszą komentatorzy sfera techniki nie wykracza poza domenę mechaniki, fizyki i chemii, a jej przedmiotem jest wykorzystanie materii nieożywionej. Nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym pomysły o charakterze abstrakcyjno - myślowym. Kategoria ta obejmuje projekty, których przedmiotem jest przede wszystkim rozwiązanie problemu intelektualnego, a nie zwiększenie arsenału sposobów wykorzystania materii. Typowym przykładem pomysłów należących do tej klasy są algorytmy, szyfry, sztuczne języki itp. Ich wspólną cechą jest okoliczność, że rozwiązanie problemu może nastąpić w zasadzie bez oddziaływania na materię.
W ocenie Sądu przytoczone poglądy są ciągle aktualne, nie tylko gdy chodzi o wykładnię przepisów ust. wyn., ale także w świetle art. 24 i 25 p.w.p. Wynalazek, w świetle prawa polskiego, musi wiązać się z oddziaływaniem na materię poprzez jej nowe techniczne wykorzystanie, a rezultatem wynalazku musi być wytwór materialny o nowej budowie lub składzie albo nowy sposób technicznego oddziaływania na materię. Wynalazki mogą być dokonywane we wszystkich dziedzinach techniki, ale jednak ciągle muszą mieć charakter techniczny (por. Aurelia Nowicka "Programy komputerowe w systemie prawa patentowego" wykład na Konferencji Jubileuszowej "Polski i Europejski system ochrony własności przemysłowej" 3 października 2008 r. publikowany na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP). Wynalazek to jest rozwiązanie techniczne, które oczywiście jest poprzedzone przez pomysł, ale istotą wynalazku jest przedstawienie precyzyjnego sposobu realizacji tego pomysłu przy pomocy oddziaływania na materię, tak aby znawca mógł go w sposób powtarzalny realizować i otrzymać określony w wynalazku rezultat.
Organ prawidłowo stwierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Jak wykazał organ sporny wynalazek stanowi połączenie cech technicznych znanych ze stanu techniki przed datą jego pierwszeństwa. Zgodnie z ustaloną doktryną i orzecznictwem (patrz System Prawa Prywatnego Tom 14A, Prawo Własności Przemysłowej pod redakcją Ryszarda Skubisza, Wydawnictwo C.H.BECK, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, str.324, akapit 187) takie połączenie znanych cech jest nieoczywiste jedynie wtedy, gdy techniczny efekt interakcji tych znanych cech jest nieproporcjonalnie większy od efektu jaki powinna przynieść suma tych cech. W spornym wynalazku taki synergetyczny efekt nie występuje, gdyż zastrzegane cechy obejmujące cztery niezależne rozwiązania cząstkowe nie oddziaływają na siebie. Uprawnieni nie wskazali takiego nieoczywistego efektu synergetycznego ani nie udowodnili go, np. poprzez odpowiednie badania. W związku z powyższym zastosowane w spornym wynalazku proste połączenie w znanej konstrukcji cech znanych ze stanu techniki jest oczywiste i dowodzi braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
Zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu patentowym w sposób następujący: "Podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym posiadający przenośnik ślimakowy, umieszczony w obudowie rurowej, mającej w przekroju poprzecznym pomiędzy otworem zasypowym paliwa i komorą transportu paliwa kształt półokręgu, którego górna część przechodzi w profil prostokątny z otworem przelotowym, przy czym przenośnik ten pod komorą transportu paliwa posiada przeciwzwój, a komora tej obudowy pod otworem zasypowym w przekroju poprzecznym ma kształt zbliżony do litery "V", zaś głowica palnika retortowego na swych ścianach bocznych posiada otwory szczelinowe oraz otwory nawiewowe a ponadto jest ona dwukrotnie połączona obwodowo z obudową tego przenośnika, znamienny tym, że górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej (2) posiada zaokrąglone naroża (14), a pomiędzy komorą nawiewu powietrza (6) i komorą transportu paliwa (4) obudowa ta posiada otwór przelotowy (9), natomiast przeciwzwój (12) przenośnika ślimakowego (1) posiada skok stanowiący połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego (3), przy czym koniec przenośnika ślimakowego (1) od strony tego otworu zasypowego połączony jest rozłącznie ze sprzęgłem przeciążeniowym (11)."
Organ stwierdził, że zastrzegane rozwiązanie ma charakter agregatu czterech rozwiązań cząstkowych:
1. górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej posiada zaokrąglone naroża;
2. pomiędzy komorą nawiewu powietrza i komorą transportu paliwa obudowa ta posiada otwór przelotowy;
3. przeciwzwój przenośnika ślimakowego posiada skok stanowiący połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego; oraz
4. koniec przenośnika ślimakowego od strony tego otworu zasypowego połączony jest rozłącznie ze sprzęgłem przeciążeniowym.
Organ wskazał, że materiały obejmujące łącznie instrukcję obsługi Palnika Retortowego RGM 25 BRUCER, ulotkę firmy X. dotyczącą palnika BRUCER, oraz fakturę wystawioną przez firmę X. z dnia [...] września 2008r. dotyczącą sprzedaży palnika BRUCER, ujawniają podajnik paliwa stałego do palnika retortowego z systemem oddymiającym posiadający przenośnik ślimakowy, umieszczony w obudowie rurowej, mającej w przekroju poprzecznym pomiędzy otworem zasypowym paliwa i komorą transportu paliwa kształt półokręgu, którego górna część przechodzi w profil prostokątny z otworem przelotowym, przy czym przenośnik ten pod komorą transportu paliwa posiada przeciwzwój, a komora tej obudowy pod otworem zasypowym w przekroju poprzecznym ma kształt zbliżony do litery "V", zaś głowica palnika retortowego na swych ścianach bocznych posiada otwory szczelinowe oraz otwory nawiewowe a ponadto jest ona dwukrotnie połączona obwodowo z obudową tego przenośnika, w którym to podajniku koniec przenośnika ślimakowego od strony tego otworu zasypowego połączony jest rozłącznie ze sprzęgłem przeciążeniowym. W materiałach dotyczących palnika Brucer nie przedstawiono, iż pomiędzy komorą nawiewu powietrza i komorą transportu paliwa obudowa przenośnika posiada otwór przelotowy, to palnik Brucer jako następca tzw. palnika Groszkowego stosowanego od roku 2001 posiadającego takie otwory także taki otwór posiada. Otwór taki ujawniono również w opisie ochronnym wzoru użytkowego PL [...] na Fig.l.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez przyjęcie, iż palnik BRUCER posiada otwór przelotowy pomiędzy komorą nawiewu powietrza i komorą transportu paliwa, jest bezzasadny.
Pod pojęciem palnika Brucer może występować kilka wersji tego palnika zależnie od jego mocy, to m.in. z ulotki firmy [...] dotyczącej palnika BRUCER, a także z informacji zawartej w wydruku internetowym ze strony archiwalnej "zawijas, wordpress.com" dotyczącym m.in. palnika Brucer wynika, że konstrukcja palnika Brucer jest jednakowa dla wszystkich jego wersji różniących się od siebie jedynie wymiarami.
Zgodnie z informacją zawartą w ww. ulotce wszystkie elementy palnika Brucer wykonane są z żeliwa, tj. stanowią odlewy żeliwne. W odlewach takich wszystkie wewnętrzne naroża muszą być zaokrąglone ze względów technologicznych, a więc w palniku Brucer górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej musi posiadać zdaniem organu zaokrąglone naroża.
Zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego i pozostawieniu poza rzeczywistymi rozważaniami argumentów podnoszonych przez uprawnionych, na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, oraz na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez przyjęcie, iż w palniku BRUCER górna prostokątna część półokrągłej obudowy rurowej musi posiadać zaokrąglone naroża, jest bezzasadny.
Organ prawidłowo wykazał, że sporny wynalazek stanowi jedynie połączenie cech technicznych znanych ze stanu techniki przed datą jego pierwszeństwa. W związku z powyższym zastosowane w spornym wynalazku proste połączenie w znanej konstrukcji cech znanych ze stanu techniki jest oczywiste i dowodzi braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku
Organ prawidłowo uznał, że zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., polegające na niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w przedmiocie istnienia nieoczywistego efektu synergicznego w spornym wynalazku, jest bezzasadny. Dowód z opinii biegłego można zastosować jedynie wtedy, gdy istnieje potrzeba pozyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą rutynową działalność organu. Zarówno art. 45 ust. 3 p.w.p., jak i art. 84 § 1 k.p.a. pozostawia do uznania organu ocenę konieczności zasięgnięcia opinii, bowiem, bowiem to organ musi ocenić, czy posiadana przez niego wiedza jest niewystarczająca dla rozwiązania określonego problemu faktycznego, który pojawił się w sprawie, a którego rozwiązanie jest niezbędne dla jej rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art. 246 w związku z art. 89 ust. 1 w związku z art. 247 ust. 2 w związku z art. 255 ust.2 p.w.p. "poprzez przerzucenie przez Urząd Patentowy RP ciężaru dowodu na uprawnionych", jest bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym. Sąd nie stwierdził aby w trakcie postępowania organ uznał, że ciężar dowodowy spoczywa na uprawnionych, ani nie wzywał ich do przedstawiana materiałów dowodowych.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art.26 w zw. Z art. 24 p.w.p. "poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że sporny wynalazek nie cechuje się poziomem wynalazczym, również jest bezzasadne i stanowi jedynie polemikę z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji. Organ uznał, że rozwiązanie cząstkowe zastrzegane jako "przeciwzwój przenośnika ślimakowego posiada skok stanowiący połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego" jest oczywiste w świetle rozwiązania palnika Brucer i rozwiązania ujawnionego w opisie patentowym PL [...], gdzie na Fig.l ujawniono przeciwzwój przenośnika ślimakowego posiadający skok stanowiący w przybliżeniu połowę całego skoku zwoju ślimaka transportującego paliwo od otworu zasypowego.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło