VI SA/Wa 1508/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi F. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu prac geologicznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Minister Środowiska, po rozpoznaniu wniosku F. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ww. organ postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr. [...] zatwierdził "Projekt prac geologicznych na likwidację studni wierconych nr 1 i 2 na terenie komunalnego ujęcia wody (działki nr [...] i [...]) w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]". Powodem likwidacji ujęcia wody jest zmiana przeznaczenia działek, na terenie których zlokalizowane jest przedmiotowe ujęcie oraz wyłączenie go z eksploatacji od 2009 r. Wnioskiem z dnia 30 lipca 2012 r. F. W. (dalej zwany "skarżącym"), zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów, które zezwalają na dzierżawę i sprzedaż nieruchomości, na których zlokalizowane jest ujęcie wody oraz z uwagi na niszczenie obiektu będącego własnością Gminy [...]. Skarżący wskazał, że już w dniu 6 października 2008 r. złożył do Wójta Gminy [...]ofertę na dzierżawę i wykup ujęcia wodnego na działce nr [...] wraz urządzeniami. Pismem z dnia 26 października 2012 r. skarżący został wezwany przez organ nadzorczy do wykazania interesu prawnego w zakresie zgłoszonego żądania. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 5 października 2012 r. ponownie przedstawił informacje o zamiarze dokonania wykupu lub dzierżawy przedmiotowych nieruchomości wraz z ujęciem wód podziemnych i jego modernizacji na potrzeby działalności produkcyjnej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Środowiska odmówił F. W. wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Organ ten powołując się na art. 28 k.p.a. wskazał, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu wywodzenie interesu prawnego z samego zamiaru dokonania zakupu nieruchomości wraz z urządzeniami służącymi do poboru wody nie jest wystarczające dla wszczęcia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu nieruchomości gruntowych przeznaczonych do sprzedaży z dnia 20 lipca 2012 r. gmina [...] nie zamierzała wydzierżawić przedmiotowych nieruchomości. Zdaniem organu interes prawny skarżącego nie znajduje również oparcia w zamiarze eksploatacji przeznaczonego do likwidacji ujęcia wody na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z pismem Wójta gminy [...] z dnia 23 listopada 2012 r. przetarg ustny nieograniczony w sprawie sprzedaży nieruchomości gruntowych niezabudowanych położonych w miejscowości [...] przy ul. [...]oznaczonych numerami [...],[...] i [...] wyznaczony na dzień 16 listopada 2012 r. zakończył się wynikiem negatywnym z uwagi na brak oferentów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem skarżący ponownie wskazał na nieprawidłowowści w działaniach Wójta gminy [...], podkreślając "bezkarność za dewastację, niszczenie majątku społeczeństwa gminy [...] oraz jego wyprzedaży dla ustawionych osób po zaniżonych cenach". Minister Środowiska, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nadal nie wykazał swojego interesu prawnego w zakresie zgłaszanego żądania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie art. 28 k.p.a. nie może mieć zastosowania, albowiem skarżący na mocy art. 304 § 1 K.p.k. występuje "w interesie prawnym, w interesie społecznym, oraz w interesie indywidualnym jako obrońca ochrony środowiska naturalnego i jego wyposażenia służącego dla dobra społeczności gminy [...]". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z dnia 25 listopada 2013 r. (z czterema załącznikami), skarżący wskazał na nowe okoliczności rozpatrywanej sprawy dotyczącymi – jego zdaniem - niezgodnych z prawem działań Wójta gminy [...] oraz złożył na tę okoliczność stosowne wnioski. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. kopia powyższego pisma została przekazana pełnomocnikowi organu, w ocenie którego nie ma ono związku z przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli Sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) – dalej “p.p.s.a.". Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a. Przedmiot sporu w badanej sprawie stanowi odmowa wszczęcia przez organ nadzoru postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Marszałka Województwa [...]. Stanowisko organu opiera się na niestwierdzeniu wystarczających przesłanek dla realizacji takiego żądania. Skarżący zaś wskazuje na brak ku temu podstaw, z uwagi na podniesione przez niego okoliczności uzasadniające jego żądanie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia przez organ postępowania w danej sprawie administracyjnej. Wobec powyższego rozważania na temat zasadność skargi należy ograniczyć wyłącznie do rozstrzygnięcia na podstawie art. 28 k.p.a., czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony tego postępowania i czy spełnione zostały ustawowe przesłanki do wszczęcia postępowania w rozpatrywanej sprawie. W takim przypadku zakres kontroli sądu ogranicza się wyłącznie do kwestii potwierdzenia bądź nie prawidłowości postanowienia organu w zakresie uznania, czy wnioskodawca legitymuje się w zakresie swojego żądania interesem prawnym lub że jego obowiązków może dotyczyć określone postępowanie przez organem administracji. Sąd dokonując analizy prawnej niniejszej sprawy zauważa, iż z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 k.p.a., może zwrócić się podmiot mający przymiot strony takiego postępowania, gdyż żądanie wystosowane w tym trybie przez podmiot nieuprawniony, stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., organ nie może merytorycznie rozpoznać. W rozpatrywanej sprawie skarżący wywodzi swoje uprawnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] listopada 2011r. nr. [...], ktorą organ ten zatwierdził "Projekt prac geologicznych na likwidację studni wierconych nr 1 i 2 na terenie komunalnego ujęcia wody (działki nr [...] i [...]) w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]", z faktu ubiegania się o dzierżawę przedmiotowych działek i dalszą eksploatację ujęcia wody w interesie mieszkańców gminy [...]. Wskazuje jednocześnie na niezgodne z prawem działania wójta tej gminy w zakresie dokonanej likwidacji tego ujęcia. W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie znajduje podstaw prawnych do zakwalifikowania żądania skarżącego jako strony postępowania administracyjnego, gdyż nie dotyczy ono ani sfery jego interesu prawnego, ani obowiązku. Wywodzenie interesu prawnego od względem merytorycznym z faktu zainteresowania skarżącego ww. działkami i złożenie w tym zakresie stosownej oferty na zagospodarowanie ujęcia wody, co należy podkreślić niedokonane w trybie przetargowym ogłoszonym przez gminę [...], nie uzasadnia interesu prawnego skarżącego, lecz jedynie jego interes faktyczny. Nie jest nim także realizowanie w ocenie skarżącego ww. inwestycji w interesie społecznym, zwłaszcza że nie wykazał w żaden sposób, iż działa w interesie społeczności gminy [...]. Skarżący w tym zakresie nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, iż reprezentuje takie interesy (przynajmniej pewnej grupy mieszkańców gminy) lub działa z upoważnienia określonego komitetu lub innego gremium społecznościowego. Nie jest w szczególności takim dokumentem potwierdzenie partycypacji w opłatach za wodociąg i wskazanie alternatywnego sposobu dostawy wody dla mieszkańców gminy [...], gdyż jest to rola organów gminy, które na jej obszarze prowadzą politykę zagospodarowania przestrzennego, w ramach której dokonana została zmiana przeznaczenia przedmiotowych działek i znajdującego się na ich terenie ujęcia wody. Sposób oraz cel dokonania tej zmiany nie naruszał w ocenie Sądu ani interesu prawnego ani obowiązku skarżącego, stąd też brak było podstaw do przyznania mu legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym przedmiocie przez Marszałka Województwa [...]. Także pod względem formalnym formułowane w skardze oraz stanowiącym jej uzupełnienie piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2013 r. zarzuty wobec braku zgodności z prawem działalności wójta gminy [...], nie mogą stanowić podstawy do ich rozpatrzenia jako podstawy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na brak po stronie skarżącego przymiotu strony takiego postępowania. Zarzuty te mogą być rozpoznane w odrębnym postępowaniu w trybie nadzoru nad organami jednostek samorządu terytorialnego lub w przypadku takiej kwalifikacji także w postępowaniu karnym. Podsumowując powyższe uwagi należało stwierdzić, iż ze względu na niewystąpienie ustawowych przesłanek wszczęcia żądanego postępowania, o których mowa w art. 28 k.p.a., w badanej sprawie organ administracji zgodnie z obowiązującymi przepisami odmówił jego wszczęcia. W tej sytuacji Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.