VI SA/Wa 1509/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-20

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją tego samego organu, jest dotknięta wadą nieważności z powodu powagi rzeczy osądzonej?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją tego samego organu, jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z powodu powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Taka decyzja jest nieważna i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Sąd administracyjny, stwierdzając taką wadę, jest zobowiązany do uwzględnienia skargi bez oceny wpływu uchybienia na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. Sp. z o.o. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na używaniu w pojeździe taksometru i lamp na dachu, mimo braku licencji taksówkowej. Po wydaniu przez Komendanta Policji decyzji nakładającej karę, organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz podnosząc wątpliwości co do konstytucyjności przepisów. WSA oddalił skargę, a następnie NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadę nieważności decyzji z powodu powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżącej kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Rejonowego Policji W. z dnia [...] listopada 2007 r.; 2. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia z [...] lutego 2008 r. Komendant Policji (dalej Komendant) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji [...] (dalej Komendant [...]) z [...] listopada 2007 r., którą nałożono na A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania lamp lub innych urządzeń technicznych. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komendant wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt a i c oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej t.d. oraz L.p. 2.9.1 i L.p.2.9.3 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lipca 2007 r. skontrolowano samochód marki M. o nr rej. [...], który był użytkowany przez skarżącą spółkę, a kierowany przez J. F. (dalej kierowca). W wyniku tej kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlonego transparentu (lampy), zainstalowane na dachu tego pojazdu i na urządzeniu tym widniał napis "[...]"[...]. W środku pojazdu zamontowany był natomiast taksometr fiskalny marki "[...]" o nr fabrycznym [...]. Kierowca wyjaśnił, że jest zatrudniony w skarżącej spółce i przedstawił wystawione przez nią zaświadczenie o spełnianiu wszystkich wymagań, jak również wypis z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób, wystawionej na skarżącą spółkę. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną. Skarżąca spółka w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania poinformowała, iż w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o transporcie drogowym została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego RP. Odnosząc się do zarzutów związanych z posiadaniem w ww. pojeździe taksometru oraz oznaczeń zamieszczonych na tym pojeździe, a także umieszczenia na jego dachu lampy stwierdziła, iż przepis art. 18 ust. 5 t.d. - w brzmieniu przyjętym nowelą ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), nie dotyczy w ujęciu podmiotowym przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego w przewozach okazjonalnych na podstawie wydanych licencji. W jej ocenie zakazy określone w art. 18 ust. 5 t.d. nie mogą dotyczyć przewoźników posiadających ważne licencje na przewóz osób w transporcie drogowym. Zakazy te mogą natomiast dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy wykonują przewozy okazjonalne zarobkowe, jako działalność "uboczną" w stosunku do swej podstawowej działalności. Uznała, że zakazanie przedsiębiorcy posiadającemu licencję (lub zezwolenie) na wykonywanie transportu drogowego umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy stanowiłoby naruszenie fundamentalnych dla działalności gospodarczej zasad wolności (swobody) jej prowadzenia oraz równości konkurencji. Wskazała, że interpretacja zakazów z art. 18 ust. 5 t.d. nie może zmierzać do wyeliminowania z rynku, z pogwałceniem zasad wolności i konkurencji, określonej grupy przedsiębiorców, wykonujących obecnie przewozy okazjonalne. Niezależnie od powyższego skarżąca spółka uznała, iż ww. przepisy zostały sformułowane niezgodnie z zasadami rzetelnej legislacji, jak i budzą zastrzeżenia co do ich zgodności z prawem europejskim. Mając powyższe ustalenia i wyjaśnienia na względzie [...] sierpnia 2007 r. nałożono na skarżącą spółkę ww. karę pieniężną za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania lamp lub innych urządzeń technicznych. W decyzji tej jako organ ją wydający wskazano "Komendę Policji". W odwołaniu skarżąca spółka wnosząc o uchylenie ww. decyzji, zarzuciła naruszenie norm postępowania administracyjnego oraz oparcie decyzji o przepisy, wobec których istnieje uzasadniona obawa, iż są one niekonstytucyjne. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] października 2007 .r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia ww. odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna winna zawierać m.in. oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał. Wobec tego, że pismo z [...] sierpnia 2007 r., zatytułowane "decyzja" nie zawierało wskazania organu - zamiast "Komendanta" wskazano w nim jako organ "Komendę", to od takiego pisma nie przysługuje odwołanie, bowiem nie jest to decyzja administracyjna. W tej sytuacji decyzją z [...] listopada 2007 r. - wskazując jako organ ją wydający "Komendanta Policji [...]", nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 złotych za ww. naruszenia. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca spółka wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie art. 77 k.p.a., gdyż organ nie zebrał i należycie nie rozpatrzył materiału dowodowego. Uznała, że z przedstawionych dokumentów wynikał fakt współpracy skarżącej spółki z innym podmiotem, ale organ nie ustosunkował się do dowodu, iż strona jest uprawnioną do korzystania z wypisu z licencji. Podkreśliła, iż to właśnie konieczność wzajemnych rozliczeń pomiędzy nią, a osobą z nią współpracującą uzasadniała obecność w pojeździe urządzenia nazwanego taksometrem. Wskazała, iż została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego RP w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o transporcie drogowym, których naruszenie zarzucił jej organ I instancji. Stwierdziła, iż z wykładni systemowej ustawy o transporcie drogowym wynika, że przepis art. 18 ust. 5 t.d. nie dotyczy - w ujęciu podmiotowym, przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego w przewozach okazjonalnych na podstawie wydanych licencji. W jej ocenie zakazy określone w tych. przepisach nie mogą dotyczyć przewoźników posiadających ważne licencje na przewóz osób w transporcie drogowym, bo stanowiłoby to naruszenie fundamentalnych dla działalności gospodarczej zasad wolności jej prowadzenia oraz równości konkurencji. Skarżąca spółka podniosła, iż przepis art. 18 ust. 5 t.d. koliduje z przyjętymi w prawie Unii Europejskiej zakazami podejmowania działań ograniczających podaż usług transportowych oraz różnicowania warunków działania przewoźników świadczących usługi równoważne. Komendant zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji [...] z [...] listopada 2007 r., uznając za prawidłowe nałożenie kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ust. 1 t.d. i ustalonej na podstawie L.p. 2.9.1 i L.p. 2.9.3 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym W uzasadnieniu wskazując na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - protokół kontroli, dokumenty okazane przez kierowcę, wypis z licencji, świadectwo legalizacji ponownej taksometru zainstalowanego w ww. pojeździe, zaświadczenie o spełnianiu warunków, wydruk z kasy fiskalnej oraz dokumentację fotograficzną stwierdził, że ww. naruszenia są w sprawie bezsporne. Kontrolowany pojazd - nie będąc taksówką osobową, wyposażony był w taksometr i lampy na dachu (podświetlany baner), zatem skarżąca spółka naruszyła zakazy wskazane w art. 18 ust. 5 lit. a i c t.d. W skardze skarżąca spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego - poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie w sprawie przepisu art. 18 ust. 5 t.d; 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zapewnienia jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty wyrażone w odwołaniu. Stwierdziła, że wykładnia systemowa, jak również wykładnia celowościowa zakazów z art. 18 ust. 5 t.d. pozwala na sformułowanie wniosku, że przepis ten nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie, na podstawie licencji, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego osób. Według niej zakazy objęte tą normą mogą dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy wykonują przewozy okazjonalne zarobkowe jako działalność "uboczną" w stosunku do swej podstawowej działalności. Przy innej interpretacji omawiane zakazy, z braku kryteriów różnicujących, musiałyby w istocie objąć wszystkich przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie przewozów okazjonalnych, nie wyłączając licencjonowanych taksówkarzy, co byłoby jej zdaniem wnioskiem prowadzącym do rozwiązań sprzecznych z istotą wykonywania działalności, której dotyczą. Z definicji zawartych w ustawie o transporcie drogowym jednoznacznie wynika, że przewóz okazjonalny obejmuje swym zakresem każdy przewóz osób, który nie jest przewozem regularnym, regularnym specjalnym ani przewozem wahadłowym. Oznacza to, że przewóz taksówkowy jest przewozem okazjonalnym. Trudno zatem przyjąć, że ratio legis ustawy o transporcie drogowym obejmuje przedsiębiorców posiadających odpowiednie licencje do wykonywania transportu drogowego osób jako działalność podstawową. Zdaniem skarżącej spółki szersze, aniżeli wyżej podane, adresowanie zakazów z art. 18 ust. 5 t.d. nie byłoby uzasadnione, nie tylko z punktu widzenia ogólnych zasad wykonywania transportu drogowego, ale również podstawowych zasad prowadzenia działalności gospodarczej jako takiej. Jako przykład wskazała objęty normą art. 18 ust. 5 lit. b t.d. zakaz wobec przedsiębiorcy posiadającemu licencję (lub zezwolenie) na wykonywanie transportu drogowego umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem, co stanowiłoby naruszenie fundamentalnych dla działalności gospodarczej zasad wolności jej prowadzenia oraz równości konkurencji (art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. Nr 173, poz. 1807, ze zm.). Jej zdaniem, należy odrzucić wykładnię, która prowadziłaby do rezultatów sprzecznych z podstawowymi zasadami podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można sytuacji przedsiębiorców wykonujących przewozy tego samego rodzaju, w oparciu o posiadane licencje i zezwolenia, różnicować przy zastosowaniu kryteriów, które nie są prawnie relewantne dla dokonywania takich zróżnicowań. Z tego punktu widzenia, interpretacja zakazów z art. 18 ust. 5 t.d. nie może także - w jej odczuciu, zmierzać do wyeliminowania z rynku, z pogwałceniem zasad wolności i konkurencji, określonej grupy przedsiębiorców wykonujących przewozy okazjonalne. Omawiane zakazy nie mogą zatem dotyczyć przedsiębiorcy wykonującego działalność profesjonalną w krajowym przewozie osób na podstawie licencji, jako działalności podstawowej. Przepis art. 18 t.d. wywołuje także wątpliwości dotyczące konstytucyjności zakazów wymienionych w jego ust. 5 lit. a-c, bowiem odczytane literalnie, są równoznaczne z wprowadzeniem określonych "warunków" wykonywania przewozów okazjonalnych w transporcie drogowym, stanowiących ograniczenie zasady wolności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i wymagają uzasadnienia ze względu na ważny interes publiczny. Zdaniem wnoszącej skargę nie sposób przekonywująco wskazać ważnego interesu publicznego, poza odwoływaniem się do ogólnych zasad konkurencji na rynku przewozów. Zakazy budzą zastrzeżenia także z punktu widzenia zasady równego traktowania przedsiębiorców (niedyskryminacji). Niezależnie od powyższego przepisy art. 18 ust. 5 t.d. zostały sformułowane niezgodnie z zasadami rzetelnej legislacji oraz zasadami techniki legislacyjnej. W szczególności nieprawidłowe jest formułowanie zakazów w postaci zakazów "umieszczania" (w pojeździe, na pojeździe, na dachu), gdyż prawidłowo należałoby zakazać wykonywania przewozów pojazdami posiadającymi określone oznaczenia lub urządzenia. Nadto art. 18 ust. 5 lit a t.d. jest niezgodny z zasadami logiki, dlatego iż zakaz umieszczania w pojeździe taksometru czyni bezprzedmiotowym zakaz jego używania, a z kolei zakaz używania jest aktualny tylko wówczas, jeżeli zamontowany jest w pojeździe taksometr, co zostało właśnie zakazane. Z kolei zakaz "umieszczania na dachu lamp lub innych urządzeń technicznych" z jednej strony narusza zasadę dostatecznej określoności zakazów (czynów zakazanych). Posłużono się tu niedookreślonym zwrotem "urządzenie techniczne", które jest zakazem zbyt daleko idącym, który odczytany literalnie i wprost, uniemożliwia umieszczanie na dachu pojazdu nawet anteny, czy bagażnika dachowego. Według skarżącej spółki, nonsens tego zakazu wynika także ze względu na zawarte w jego treści ograniczenie co do umieszczania "na dachu pojazdu". Wskazywałoby ono, a contrario, na dopuszczalność umieszczania na innej części pojazdu, która nie jest dachem, np. na pokrywie bagażnika. Ze względu na powyższe, wspomniane zakazy mogą, jej zdaniem, zostać uznane za niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, określoną w art. 2 Konstytucji RP, w ramach której mieści się ocena przepisów z punktu widzenia ich rzetelności i zgodności z zasadami poprawnej legislacji. Budzą zasadnicze zastrzeżenia co do zgodności z prawem europejskim, w szczególności z zakazem ograniczania podaży usług transportowych oraz narzucania nierównych warunków świadczenia równoważnych usług transportowych. Taki właśnie charakter mają normy zakazujące z art. 18 ust. 5 t.d., adresowane do wskazanych przedsiębiorców - przewoźników w krajowym transporcie drogowym, bez jednoczesnego ustalenia wyraźnych reguł ustawowych tych ograniczeń i kryteriów uzasadniających ich wprowadzenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. skarżąca spółka stwierdziła, iż organy Policji nie dochowały wymogów działania na podstawie przepisów prawa, tzn. ich działania nie miały wystarczającej podstawy prawnej. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie bacząc na obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, wydając decyzje oparł się wyłącznie na protokole kontroli całkowicie pomijając jej wyjaśnienia. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. poprzez to, że organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień i nie zapewnił jej możliwości swobodnego wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu. Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania nie może być jednocześnie wezwaniem do złożenia wyjaśnień w sprawie. W skardze wniesiono także o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny RP wniosku o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 18 ust. 5 t.d. W odpowiedzi na skargę Komendant, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż nie jest konieczne stosowanie wykładni funkcjonalnej, celowościowej, czy systemowej art. 18 t.d. skoro nie pozostaje ona w sprzeczności z wykładnią gramatyczną tego przepisu. Norma ta zakazuje przewoźnikom wykonującym przewóz okazjonalny posługiwanie się oznaczeniami, które wprowadzałyby konsumentów w błąd. Powołał się na różnice w zakresie wymagań dotyczących przedsiębiorców prowadzących przedsiębiorstwa taksówkowe, co do wymagań diagnostycznych czy wyposażenia taksówek. Stwierdził, iż klient korzystający z samochodu oznaczonego jako taksówka działa w zaufaniu do przedsiębiorcy, że przewóz powierza profesjonaliście zawodowo trudniącemu się przewozem osób, czyli korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką. Zdaniem organu swoboda prowadzenia działalności gospodarczej musi być w tym przypadku ograniczona z uwagi na dobro konsumenta. Wykonywanie określonego rodzaju transportu ustawodawca uzależnia od uprzedniego uzyskania odpowiedniego zezwolenia. Podkreślił obowiązek organu administracji publicznej w zakresie stosowania prawa, nawet jeśli naruszałoby ono normy konstytucyjne. Jako bezpodstawne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wskazał także na brak przesłanek do zawieszenia postępowania wobec zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym RP. W toku postępowania skarżąca spółka ponowiła swój wniosek o zawieszenie postępowania, wskazując tym razem na fakt złożenia skargi konstytucyjnej przez Gminę L. w ww. zakresie. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie i oddalił skargę (sygn. akt VISA/Wa 836/08). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż jakkolwiek skarżąca spółka posiadała licencję uprawniającą do wykonywania transportu drogowego osób, to licencja ta nie spełniała warunków określonych w art. 6 ust. 4 t.d. właściwych dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Licencja skarżącej spółki nie była wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzowała obszaru, na którym spółka była uprawniona do świadczenia usług w zakresie transportu osób. Przedsiębiorcy, którzy nie legitymują się odpowiednią licencją na taksówkę, nie mogą swoich pojazdów oznaczać w sposób, który mógłby sugerować klientom, że wykonują transport drogowy taksówką. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Skarżąca spółka od ww. wyroku złożyła skargę kasacyjna, w której wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania zarzuciła: 1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 pkt. 11 t.d. poprzez bezzasadne wyłączenie spod definicji przewozów okazjonalnych przewozu dokonywanego taksówką; 2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 t.d. poprzez błędne ustalenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu obowiązywania tego przepisu; 3. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 t.d. poprzez przyjęcie, że określa on, obok transportu drogowego taksówką także rodzaj przewozu taksówkowego; 4. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92 t.d. poprzez przyjęcie kary łącznej w miejsce kar za każde naruszenie przepisu ustawy z osobna. W uzasadnieniu zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż decyzją organu I instancji była decyzja z [...] listopada 2007 r., podczas gdy sprawa została już rozstrzygnięta wcześniej decyzją z [...] sierpnia 2007 r., która to decyzja nie została uchylona i funkcjonuje w obrocie prawnym, co stanowi wadę nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. tj. powagę rzeczy osądzonej. Wobec tego wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2007 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II GSK 981/08), po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temu Sadowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że badając zgodność z prawem decyzji administracyjnej sąd administracyjny zobligowany jest dokonać kontroli rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w zakresie jego zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania. Kontrola ta obejmować winna zarówno zwykłe wady prawne decyzji administracyjnej, jak i kwalifikowane wady prawne. W tym drugim przypadku – wad kwalifikowanych, Sąd stwierdziwszy naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub istnienie przyczyn określonych w art. 156 k.p.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi bez dokonywania oceny wpływu uchybienia na wynik sprawy administracyjnej. Sąd kasacyjny podał, że decyzja administracyjna, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną posiada kwalifikowaną wadę prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten, jak trafnie zauważa się w doktrynie, spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Mając powyższe ustalenia na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w obiegu prawnym są dwie kolejne decyzje Komendanta [...] Policji rozstrzygające, co do istoty tę samą sprawę administracyjną. Jego zdaniem niebudzącym wątpliwości jest to, że "pismo" z [...] sierpnia 2007 r. jest decyzją administracyjną, wydaną przez Komendanta Policji [...]. To, że na formularzu decyzji, w miejscu przeznaczonym dla oznaczenia organu, jest nadruk "Komenda Policji [...]" nie pozbawia tego rozstrzygnięcia cech decyzji administracyjnej. Ponadto decyzja z [...] sierpnia 2007 r., jest ostateczna, gdyż postanowienie z [...] października 2007 r. zakończyło tok instancyjny w odniesieniu do tej decyzji. Sąd kasacyjny wskazał zatem, że decyzja organu I instancji z [...] listopada 2007 r. dotyczyła sprawy rozstrzygniętej już wcześniejszą ostateczną decyzją tego organu z [...] sierpnia 2007 r. Z tej przyczyny decyzja organu odwoławczego z [...] lutego 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję z [...] listopada 2007 r., posiadającą kwalifikowaną wadę prawną rażąco narusza prawo, a zatem również dotknięta jest wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W konsekwencji w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zarówno w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (obejmujący decyzję organu pierwszej instancji z [...] listopada 2007 r.), jak i w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (dotyczący zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z [...] lutego 2008 r.). W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości, zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub procesowe - w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kierując się ww. zasadą wyrażoną w powyższym przepisie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał skargę wnioskodawcy za zasadną, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. W uzasadnieniu swego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja organu I instancji z [...] listopada 2007 r. dotyczyła sprawy rozstrzygniętej już wcześniejszą ostateczną decyzją tego organu z [...] sierpnia 2007 r. Z tej przyczyny decyzja organu odwoławczego z [...] lutego 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję z [...] listopada 2007 r., posiadającą kwalifikowaną wadę prawną rażąco narusza prawo, a zatem również dotknięta jest wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W konsekwencji w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zarówno w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (obejmujący decyzję organu pierwszej instancji z [...] listopada 2007 r.), jak i w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (dotyczący zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z [...] lutego 2008 r.). Powyższe okoliczności powodują, że zarówno decyzja organu I instancji – Komendanta Policji [...] z dnia [...] listopada 2007 r. jak też decyzja organu odwoławczego - Komendanta z dnia [...] lutego 2008 r. są nieważne rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. a zatem winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec powyższego analiza pozostałych zarzutów skargi była bezprzedmiotowa. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 152 cyt. ustawy – stwierdził, że unieważnione decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło