VI SA/Wa 1513/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-10
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Magdalena Bosakirska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych i opłatę abonamentową może zostać wydana na podstawie wadliwie sporządzonego protokołu kontroli, który nie spełnia wymogów KPA i nie zapewnia stronie czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wadliwie sporządzony protokół kontroli, który nie spełniał wymogów art. 68 KPA, nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji. Ponadto, organ naruszył art. 7, 10, 77 i 81 KPA, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję dyrektora Rejonowego Urzędu Poczty, która nakładała na J. P. obowiązek rejestracji 12 odbiorników telewizyjnych i uiszczenia opłaty w wysokości 5.364,00 zł. Podstawą decyzji był protokół kontroli przeprowadzony w hotelu J. P. Skarżący kwestionował sposób przeprowadzenia kontroli, brak wezwania go do udziału w postępowaniu oraz rzetelność protokołu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Rejonowego Urzędu Poczty, stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak, Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Grzelak, Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych i uiszczenie opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję dyrektora generalnego p.p.u.p. "Poczta Polska" nakładającą na J. P. obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz uiszczenia opłaty w kwocie 5.364,00 zł. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] sierpnia 2003r. kontrolerzy Rejonowego Urzędu Poczty w [...] przeprowadzili kontrolę obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych w hotelu "[...]" w [...]. Z kontroli sporządzony został protokół, z którego wynika że kontrolerzy działali na podstawie imiennych upoważnień o numerach [...] i [...], w kontroli uczestniczyły dwie pracownice E. L. i G. L., które nie przedstawiły dokumentów rejestracji 12 odbiorników telewizyjnych. Z protokołu wynika nadto, że stwierdzono natychmiastowy odbiór programu, a właściciel hotelu nie był obecny w czasie kontroli. Pod protokołem widnieją podpisy E. L. i G. L. oraz dwa nieczytelne podpisy kontrolujących.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Dyrektor Rejonowego Urzędu Poczty w [...] działając na podstawie art. 51 ust.2 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r.o radiofonii i telewizji /Dz.U.nr 101 z 2001r. poz.1114z późn. zmianami/ i rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r.w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych /Dz.U. nr 70 z 1993r. poz.339/ stwierdził używanie niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w hotelu "[...]", nakazał jego rejestrację i ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika w wysokości 30 krotności opłaty abonamentowej w kwocie 5364,00zł.
W złożonym [...] września 2003r. odwołaniu od tej decyzji J. P. zakwestionował sposób przeprowadzenia kontroli i wskazał, że nie został wezwany do hotelu w czasie kontroli oraz, że kontrolerzy zbadali tylko dwa z sześciu pokoi znajdujących się w budynku przy ul. [...]. W budynku tym w rzeczywistości niezarejestrowane telewizory są tylko w trzech pokojach. W pozostałych 9 pokojach nie ma telewizorów. Kontrolerzy nie skontrolowali budynku przy ul. [...] i przyjęli, że tam znajdują się telewizory, podczas gdy w rzeczywistości ich tam nie ma i dopiero wykonywana jest stosowna instalacja. Obecne przy kontroli osoby nie są pracownicami skarżącego i nie mogą dysponować jego majątkiem.
W dniu [...] września 2003r. kontrolerzy złożyli do akt pisemne wyjaśnienie, w którym potwierdzili, że skontrolowali tylko trzy pokoje, ale pracownice hotelu potwierdziły, że gotowe do odbioru telewizory znajdują się w 12 pokojach. Wyjaśnienie zawiera nieczytelne podpisy kontrolerów.
Minister Infrastruktury uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Rejonowego Urzędu Poczty w [...] działając z upoważnienia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej na podstawie art. 51 ust.2 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r.o radiofonii i telewizji decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nakazał rejestrację odbiorników i ustalił opłatę w wysokości 5364,00 zł. W uzasadnieniu decyzji powołał się na sporządzony protokół kontroli.
J. P. odwołał się od powyższej decyzji w części ustalającej opłatę za 9 sztuk odbiorników i wniósł o uchylenie decyzji w tej części. Kwestionował ustalenia faktyczne zawarte w protokole oraz podnosił, że nie miał możliwości złożenia jakichkolwiek wyjaśnień.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2004r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję I instancji. Wskazał, że z protokołu kontroli podpisanego przez E. L. i G. L. wynika, iż użytkowano bez rejestracji 12 sztuk odbiorników a w tej sytuacji nakazanie rejestracji i ustalenie opłaty jest prawidłowe mimo bardzo krótkiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. P. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucał naruszenie art.7, 75, 77 i 81 KPA polegające na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych, oparcie ustaleń kontroli na informacjach osób, które nie były pracownikami, nieprzesłuchanie strony i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i wskazał, że fakt używania 12 niezarejestrowanych odbiorników był w sposób niewątpliwy ustalony w czasie kontroli a zatem decyzja jest prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270, dalej zwane p.p.s.a./ Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.
Jak wynika z art.51 ust.2 cytowanej wyżej ustawy o radiofonii i telewizji kontrolę rejestracji odbiorników telewizyjnych przeprowadzają jednostki organizacyjne wskazane przez Ministra w drodze rozporządzenia. Wydane przez Ministra Łączności rozporządzenie z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych /Dz.U. nr 70 z 1993r. poz. 339/ stanowi, że kontrolę przeprowadzają upoważnieni pracownicy rejonowych urzędów Poczty a upoważnienie, na druku ścisłego zarachowania, wydaje dyrektor urzędu. W aktach sprawy niniejszej brak upoważnień dla prowadzących kontrolę kontrolerów a ich nazwiska nie są znane.
Art.51 ust.3 ustawy o radiofonii i telewizji stanowi, że do kontroli rejestracji odbiorników stosuje się przepisy KPA. Z takiego uregulowania wynika, że postępowanie związane z kontrolą podlega ogólnym zasadom procedury administracyjnej. W tym stanie rzeczy protokół kontroli powinien odpowiadać zasadom wynikającym z art.68 KPA. Powinno więc z niego wynikać kto, gdzie i kiedy jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono. Z protokołu kontroli sporządzonego w sprawie niniejszej przede wszystkim nie wynika kto go sporządził a nieczytelne podpisy u dołu protokołu nie zawierają stosownej informacji na ten temat a zatem nie odpowiadają wymogom KPA. Z protokołu wynika ponadto, że kontrolerzy stwierdzili natychmiastowy odbiór programu w 12 odbiornikach, zaś ze złożonych przez nich później wyjaśnień uzupełniających wynika informacja odmienna, że okoliczności tej nie ustalili osobiście, gdyż zbadali tylko 3 pokoje. Ustalenie, że kontrolerzy stwierdzili natychmiastowy odbiór programu w 12 odbiornikach jest więc nieprawdziwe, co potwierdzili sami kontrolerzy. Z protokołu nie wynika też na jakiej podstawie kontrolerzy ustalili w jakim charakterze przy kontroli uczestniczyły E. L. i G. L.
W ocenie Sądu tak przeprowadzona kontrola była wadliwa a protokół z niej sporządzony nie stanowił należytego odzwierciedlenia rzeczywistego stanu rzeczy i nie odpowiadał wskazanym wyżej wymogom art.68 KPA. Wadliwie sporządzony protokół stanowił w istocie jedyny materiał dowodowy w sprawie niniejszej a takie zebranie materiału dowodowego narusza art.77 § 1 KPA nakazujący wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy należy uznać, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, co narusza art.7 KPA nakazujący dokładne wyjaśnienie sprawy.
Z protokołu nie wynika ponadto czy o jego treści został w ogóle poinformowany zainteresowany, czy doręczono mu odpis protokołu i umożliwiono złożenie wyjaśnień. Z odwołań i skargi wynika, że skarżący nie uczestniczył w ogóle w postępowaniu pierwszej instancji, a pierwsze wyjaśnienia przedstawił w odwołaniu mimo, iż chciał to uczynić wcześniej. Takie działanie organu narusza art.81 KPA i zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wynikającą z art.10 § 1 KPA.
Również uzasadnienia obu decyzji, z naruszeniem art.107 § 3 KPA, nie zawierają wskazania dlaczego organ ustalając stan sprawy oparł się wyłącznie na niestarannie i wadliwie sporządzonym protokole i nie poczynił żadnych dalszych ustaleń mimo występujących niejasności np. co do liczby pokojów w hotelu.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Wobec braku wniosku o zwrot kosztów postępowania Sąd nie orzekł w tej kwestii w myśl art.210 p.p.s.a.
Zważywszy, że z uchylonymi decyzjami wiąże się kwestia wykonalności Sąd orzekł o ich niewykonywaniu po myśli art.152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło