VI SA/Wa 1515/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2025 r. znak [...] w przedmiocie skreślenia z listy doradców rolniczych oddala skargę Z. D. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie skreślenia z listy doradców rolniczych. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 3 lipca 2024 r. zawiadomiono Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia Strony z listy doradców rolniczych. Poinformowano Skarżącego, że postępowanie zostało wszczęte w związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 113 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 261 ze zm.), dalej "ustawa o Planie Strategicznym". Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor C. w B. decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] orzekł o skreśleniu Skarżącego z listy doradców rolniczych, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, prowadzonej przez Dyrektora C. w B., w związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia przez Stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 113 ust. 6 pkt 2 tej ustawy, w terminie 90 dni od dnia jej wejścia w życie. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 5, art. 115 ust. 5 i art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym oraz art. 104 i art. 107 § 1 pkt 1-8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.". Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniósł Skarżący wskazując, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 29 lipca 2024 r. Decyzją z dnia [...] marca 2025 r., zaskarżoną w sprawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 113 ust. 1, art. 113 ust. 6 pkt 2, art. 163 ust. 1 i 2, art. 163 ust. 4 ustawy o Planie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") utrzymał w mocy decyzję nr [...] w sprawie skreślenia Strony z listy doradców rolniczych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżący został wpisany na listę doradców rolniczych w oparciu o § 9 w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. Nr 89, poz. 545, ze zm.), wydanego na podstawie art. 35 ust 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427). Następnie Strona została wpisana na listę doradców rolniczych prowadzoną na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz.U. 2023 r. poz. 2298), dalej także: "ustawa PROW 2014-2020", w oparciu o przepis przejściowy zawarty w art. 71 ww. ustawy, zgodnie z którym osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy PROW 2014-2020 były wpisane na listy prowadzone na podstawie przepisów wydanych na podstawie ustawy PROW 2007-2013, uznaje się z tym dniem za wpisane również na odpowiednią listę, o której mowa w art. 51 ust. 1-3 ustawy PROW 2014-2020, która weszła w życie z dniem 15 marca 2015 r. Kolejno, na podstawie przepisu art. 163 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym osoby wpisane na listę doradców rolniczych, doradców rolnośrodowiskowych oraz ekspertów przyrodniczych prowadzonych na podstawie odpowiednio: art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2024 poz. 2422, ze zm.), wpisywane są na listy doradców rolniczych i ekspertów przyrodniczych, prowadzone na podstawie ustawy o Planie Strategicznym. Obowiązkiem takich osób (art. 163 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym) było złożenie, w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy o Planie Strategicznym, oświadczenia o zobowiązaniu do bezstronnego świadczenia usług doradczych oraz niepozostawania w konflikcie interesów. Konsekwencją niewywiązania się z ww. obowiązku, zgodnie z art. 163 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, jest skreślenie z listy, na którą dana osoba była wpisana. Dalej Minister wskazał, że ustawa o ustawy o Planie Strategicznym weszła w życie w dniu 15 marca 2023 r., wobec czego termin na złożenie przez Stronę oświadczenia, o którym mowa powyżej, tj. w art. 163 ust. 4 tejże ustawy upłynął w dniu 13 czerwca 2023 r. W ustawowym terminie Skarżący nie złożył wymaganego oświadczenia. Dlatego zastosowano wobec niego rygor skreślenia z listy doradców rolniczych. Skargę, w ustawowym terminie, od powyższej decyzji wywiódł Skarżący. Wskazał, że z jego strony nigdy nie było stronniczości w świadczeniu usług doradczych oraz konfliktu interesów o którym mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/2115. Podniósł także, że wymagane oświadczenie złożył co prawda poza terminem, ale w żadnym momencie nie zaistniał konflikt interesów czy stronniczość. Wskazał nadto, że oświadczenia nie złożył z powodu braku świadomości konieczności złożenia tego oświadczenia. Zdaniem Strony takie niedopatrzenie nie powinno skutkować skreśleniem z listy doradców rolniczych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującym stanem prawnym oraz w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Tym samym nie stwierdzono podstaw do jej uchylenia bądź zmiany, a argumentacja przedstawiona w odwołaniu nie podważyła zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do przedstawionych zarzutów, Minister podtrzymał dotychczasowe stanowisko i przywołaną argumentację wyrażone w toku prowadzonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontroli Sądu w sprawie niniejszej podlegała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nr [...] orzekającą o skreśleniu Strony z listy doradców rolniczych. Skreślenie z listy doradców rolniczych nastąpiło w oparciu o art. 163 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym (tj. ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, Dz.U. z 2024 r. poz. 261 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Ustawa o Planie Strategicznym weszła w życie w dniu 15 marca 2023 r., z wyjątkami wprost wskazanymi w art. 169 tej ustawy. Określa ona zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym realizacji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, określonym we wskazanych aktach prawnych, oraz warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej i pomocy technicznej, a także zasady wdrażania instrumentów finansowych (art. 1 ustawy o Planie Strategicznym). Ustawa zawiera, w rozdziale 16, przepisy przejściowe i końcowe. Jednym z nich jest przepis przejściowy dotyczący kwestii przeniesienia uprawnień na kolejny okres programowania. Stosownie do art. 163 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym: "Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy są wpisane na listę prowadzoną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 139, uznaje się z tym dniem za wpisane również na listę, o której mowa w art. 113 ust. 1, z uwzględnieniem nabytej specjalizacji.". Ustawa zmieniana w art. 139 ustawy o Planie Strategicznym to ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2422, 2433 i 2727) – jej wejście w życie: 15 marca 2015 r. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że: doradzać podmiotom ubiegającym się o przyznanie pomocy i beneficjentom w zakresie określonym w art. 15: 1) ust. 4 rozporządzenia nr 1305/2013 mogą osoby fizyczne, które są wpisane na listę doradców rolniczych. Również i w tej ustawie obowiązywał przepis przejściowy – art. 71, zgodnie z którym: "Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy były wpisane na listy prowadzone na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 65, uznaje się z tym dniem za wpisane również na odpowiednią listę, o której mowa w art. 51 ust. 1-3.". Jak wynika z akt sprawy Skarżący został wpisany na listę doradców rolniczych w dniu 8 grudnia 2008 r., na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz.U. Nr 89, poz. 545). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w związku z wejściem w życie ustawy o Planie Strategicznym Skarżący został uznany za wpisany na listę doradców rolniczych mogących świadczyć usługi doradcze, o której mowa w art. 113 ust. 1, w oparciu o art. 163 ust. 1 tej ustawy, albowiem w dniu wejście w życie tej ustawy (tj. 15 marca 2023 r.) był wpisany na listę prowadzoną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Na osoby wpisane na listy na podstawie ust. 1-3 art. 163 ustawy o Planie Strategicznym, ustawodawca nałożył obowiązek złożenia oświadczenia o którym mowa w art. 113 ust. 6 pkt 2, w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawodawca określił również rygor niezłożenia tego oświadczenia w postaci skreślenia z listy, na którą osoby były wpisane. W art. 113 ustawy o Planie Strategicznym ustawodawca określił warunki świadczenia usług doradczych przez osoby wpisane na listę doradców rolniczych. Jednym z wymogów jest wymóg złożenia oświadczenia o zobowiązaniu do bezstronnego świadczenia usług doradczych oraz niepozostawania w konflikcie interesów, o którym mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia 2021/2115 (art. 113 ust. 6 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym). Wedle art. 163 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym Skarżący jako osoba wpisana na listę doradców rolniczych w ramach przeniesienia uprawnień, a więc osoba o której mowa w art. 163 ust. 1 tej ustawy, miał obowiązek złożenia przedmiotowego oświadczenia w terminie do 13 czerwca 2023 r. Tymczasem Skarżący takowe oświadczenie złożył pismem datowanym na 18 czerwca 2024 r., a przedłożonym Dyrektorowi przy piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 29 lipca 2024 r. Niewątpliwie zatem oświadczenie Skarżący złożył już po upływie zakreślonego przez ustawodawcę terminu. W tej sytuacji działaniu organu, a to skreśleniu Strony z listy doradców rolniczych, zdaniem Sądu, nie można zarzucić naruszenia prawa. Jak już wyżej wskazano sankcja w postaci skreślenia z listy została nałożona przez ustawodawcę na osoby, które nie złożyły oświadczenia w wymaganym terminie. Natomiast argumentacja skargi nie podważa legalności decyzji zaskarżonej, a to dlatego, że sankcja skreślenia z listy została przez ustawodawcę, na gruncie art. 163 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, związana nie z zaistnieniem zdarzeń o których mowa w art. 115 ust. 3 pkt 6 ustawy o Planie Strategicznym, tj. z przypadkiem nieprzestrzegania zobowiązania, o którym mowa w art. 113 ust. 6 pkt 2, ale z niezłożeniem oświadczenia o którym mowa w art. 113 ust. 6 pkt 2 tej ustawy w ustawowym terminie. W sprawie w ustawowym terminie Skarżący takowego oświadczenia nie złożył. Dodatkowo wskazać należy, w nawiązaniu do argumentacji Strony, że C. w B. przypominało doradcom rolniczym o ustawowym obowiązku złożenia oświadczenia, co wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy w postaci wysłanych wiadomości email. Minister wskazał także, że takowe przypomnienie znajdowało się także na stronie internetowej ww. C. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.