VI SA/Wa 1522/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-29
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem z zamontowanym drogomierzem i urządzeniem na dachu jest zgodne z prawem, gdy skarżący twierdzi, że drogomierz nie jest taksometrem, a urządzenie na dachu nie jest lampą ani innym urządzeniem technicznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym taksometrowi w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, ponieważ służy temu samemu celowi – wyliczaniu należności za przewóz. Podobnie, urządzenie na dachu, które upodabnia pojazd do taksówki, narusza zakaz umieszczania na dachu lamp lub innych urządzeń technicznych. W związku z tym, organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną za naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem z zamontowanym drogomierzem i urządzeniem na dachu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, twierdząc m.in., że drogomierz nie jest taksometrem, a urządzenie na dachu nie jest lampą ani innym urządzeniem technicznym. Podnosiła również zarzuty proceduralne dotyczące wyłączenia inspektora, przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz oddalenia wniosków dowodowych. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwaną dalej skarżącą spółką) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu
- umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (5.000 zł),
- umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (5.000 zł) - utrzymał w mocy ww. decyzję.
Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 5 lit. a i c, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej zwaną: utd), oraz lp. 2.9 pkt 1 i 3 załącznika do ww. ustawy.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2010 r. w W. na ul. [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez P. P. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, iż pojazd ten naruszał warunki dla wykonywania tzw. przewozów okazjonalnych. Z kontroli sporządzono protokół oraz dodatkowo dokumentację fotograficzną stwierdzającą, że na dachu pojazdu zostało umieszczone urządzenie techniczne podłączone do prądu z napisem "[...]". Ponadto w kontrolowanym pojeździe zamontowany był drogomierz marki [...] o numerze fabrycznym [...] podłączony przewodami do kasy fiskalnej. Kierowca okazał do kontroli dowód osobisty, prawo jazdy, licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, dowód rejestracyjny pojazdu, zaświadczenie o spełnianiu wymagań ustawy.
W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadka kierującego pojazdem – P. P., który zeznał m.in., że w dniu kontroli wykonał dwa kursy z pasażerami wystawiając paragony fiskalne.
Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym spółka złożyła pismo z dnia [...] marca 2009 r., w którym stwierdziła, że organ nie udowodnił wykonywania przez stronę skarżącą przewozu okazjonalnego osób (w pojeździe nie znajdowała się żadna osoba poza kierowcą) oraz podważyła prawidłowość sporządzenia protokołu kontroli. Ponadto podkreśliła, że raport fiskalny zabezpieczono niezgodnie z prawem, na dachu pojazdu umieszczona była plastikowa puszka, a urządzenie zamontowane w pojeździe nie jest taksometrem.
Skarżąca złożyła także następujące wnioski dowodowe: przesłuchanie w charakterze świadków pasażerów, którzy mieli być przewożeni w imieniu strony skontrolowanym pojazdem w dniu kontroli, przesłuchanie kierowcy pojazdu, z opinii biegłego specjalisty, dowodu z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz z zaświadczenia właściwego operatora telekomunikacyjnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., działając na podstawie art. 56 pkt 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4, w związku z art. 18 ust. 5 utd oraz art. 104 § 4 kpa nałożył na spółkę A. karę pieniężną w kwocie 10 000 zł, wobec stwierdzenia wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu:
1. umieszczania lub używania w pojeździe taksometru,
2. umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Organ uznał zarzuty podnoszone przez spółkę w piśmie z dnia [...] marca 2010r. za bezzasadne stwierdzając, że kontrolowanym pojazdem niewątpliwie przewozy okazjonalne osób były wykonywane. Na potwierdzenie tej okoliczności powołał się na zeznania kierowcy, paragon fiskalny znajdujący się w aktach sprawy, okazaną do kontroli licencję na przewóz osób. Według ustaleń kontroli na dachu pojazdu umieszczone zostało urządzenie zabronione ustawą o transporcie drogowym, co podlegało sankcji wskazanej w decyzji. Zdaniem organu protokół kontroli został sporządzony prawidłowo zgodnie z art. 68 kpa. Powołując się na art. 87, art. 89 utd oraz art. 75 kpa wskazuje, iż zabezpieczenie paragonu fiskalnego było prawidłowe i konieczne. WITD powołując się na aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz dokonując subsumpcji przepisów art. 18 ust. 5 lit. a) i c) utd ustalił, że:
- na dachu pojazdu zamontowane było urządzenie techniczne, a przez to złamany został zakaz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych,
- zainstalowany w kontrolowanym pojeździe drogomierz marki [...] połączony kablami z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, gdyż służy temu samemu celowi, a więc dla wyliczania należności za wykonywany przewóz osób.
W ocenie organu potwierdza to dokumentacja fotograficzna i protokół przesłuchania świadka. Organ nie uwzględnił wniosku dowodowego strony uznając, że nie zachodzi potrzeba przesłuchania w charakterze świadków pasażerów, z uwagi na potwierdzenie innymi dowodami wykonywania przez stronę okazjonalnego przewozu osób. Natomiast co do wniosku o przesłuchanie kierowcy organ podkreślił, że dowód ten został przeprowadzony w trakcie kontroli, a okoliczności na które powołuje się strona zostały bez żadnych wątpliwości ustalone przez organ. WITD nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz z zaświadczenia właściwego operatora telekomunikacyjnego, gdyż okoliczności, na które powołuje się strona – zdaniem organu – nie mają znaczenia dla sprawy. Odmowę uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego organ uzasadnił stwierdzeniem, że biegły ten nie jest uprawniony do interpretacji przepisów ustawy. Ponadto w trakcie kontroli nie stwierdzono naruszenia polegającego na umieszczeniu na pojeździe oznaczeń z nazwą oraz telefonem przedsiębiorcy.
Strona odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób oraz naruszyła zakazy określone w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) utd.
Skarżąca zarzuciła organowi, że w wydaniu zaskarżonej decyzji uczestniczył pracownik, który podlegał wyłączeniu z mocy ustawy i dlatego w ocenie skarżącej decyzja organu I instancji obciążona jest kwalifikowaną wadą określoną art. 156 § 1 ust. 7 kpa. Spółka wskazała, że inspektor który przeprowadził wcześniej kontrolę drogową, będąc świadkiem w rozumieniu art. 24 § 3 kpa, z mocy prawa podlegał wyłączeniu, gdyż nie był osobą bezstronną, a zatem nie mógł wydać decyzji. Skarżąca podkreśliła, iż wydanie decyzji administracyjnej przez tego samego urzędnika, który sporządził protokół z kontroli oraz był obecny przy kontroli narusza art. 7, art. 8 oraz art. 11 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja, w opinii odwołującej, wydana została z naruszeniem art. 75 oraz art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, jest niezgodny z art. 75 oraz art. 56 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wykracza poza umocowanie ustawowe wynikające zarówno z ww. przepisu jak i art. 89 ust. 5 ustawy. Skarżąca wskazała, iż a art. 75 ustawy o transporcie drogowym nie daje podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego o nałożenie kary administracyjnej za naruszenia art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym, na podstawie ww. dokumentu.
Ponadto strona podniosła, iż organ niewłaściwie zastosował art. 18 ust. 5, art. 92 ust. 1 i 4 w zw. a art. 93 utd nakładając karę mimo, iż z materiału dowodowego nie wynika, aby ustalono przesłankę wykonywania przewozu okazjonalnego osób w imieniu skarżącej. Z protokołu sporządzonego podczas kontroli – jak wskazuje skarżąca – wynika okoliczność, iż w pojeździe nie znajdowała się żadna osoba poza kierowcą.
Z kolei z faktu zaewidencjonowania przychodu z tytułu wykonywania usługi nie wynika, że wykonana usługa polega na przewozie osób. Strona wskazuje, że wykonuje usługi polegające na przewozie przesyłek małogabarytowych. Spółka zarzuciła organowi administracyjnemu I instancji naruszenie art. 75 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 utd., gdyż jej zdaniem kierowca w chwili przeprowadzenia kontroli reprezentował faktycznie skarżącą i jako taki nie powinien być przesłuchiwany w charakterze świadka. Przeprowadzenie takiego przesłuchania w ocenie strony stanowiło naruszenie prawa będące przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania jej organowi I instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem skarżącej przesłuchanie kierowcy jako świadka w sprawie administracyjnej przed jej wszczęciem pozbawia stronę prawa do obrony.
W odwołaniu skarżąca dodatkowo zarzuciła organowi, nieuzasadnione oddalenie wniosków dowodowych. Ponadto wskazała, iż pojazd, który został poddany kontroli nie był wyposażony w taksometr, ale w drogomierz, a na dachu pojazdu znajdowały się plastikowe banery pozbawione cech lamy oraz cech jakiegokolwiek innego urządzenia technicznego. Na dowód swych twierdzeń strona przedstawiła opinie biegłego polonisty na okoliczność znaczenia językowego terminu urządzenie techniczne oraz wyciąg ze strony internetowej firmy [...] o technicznych właściwościach drogomierza zamontowanego w skontrolowanym pojeździe.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji nie podzielił stanowiska strony skarżącej w kwestii wyłączenia inspektora na mocy art. 24 § 1 pkt 3 kpa od wydania zaskarżonej decyzji. Czynności kontrolne wykonane przez pracownika nie spowodowały zawiązanie przez niego jakiegokolwiek stosunku prawnego z organem administracji, a nałożenie kary pieniężnej na skarżącą nie miało żadnego wpływu na prawa i obowiązki inspektora.
Nie było również podstaw do wyłączenia inspektora od wydania decyzji na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 kpa, gdyż z treści tego przepisu wynika, że pracownik podlega wyłączeniu jeżeli występował jako świadek, który złożył w sprawie zeznania lub został powołany jako biegły składający opinię, albo brał udział w postępowaniu jako reprezentant strony. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie zachodziła żadna z wymienionych w tym przepisie okoliczności uzasadniająca wyłączenie inspektora od wydania decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego nie budził wątpliwości fakt, że strona wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób mimo, iż w momencie kontroli w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. O prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącą świadczyły w ocenie organu odwoławczego m.in. oznakowanie pojazdu, wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, fakt oferowania usług w ramach prowadzonej działalności oraz możliwość ich realizacji. W odpowiedzi na zarzut niezgodnego z przepisami przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, zamiast w charakterze strony organ odwoławczy podnosił, iż kierowca nie był stroną w sprawie zatem jego przesłuchanie jako świadka było prawidłowe.
Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że znajdujące się w pojeździe na jego dachu urządzenia techniczne nie były sprzeczne z ustawą. W tej kwestii stwierdził, iż w braku ustawowej definicji terminu "Urządzenie" należy posłużyć się wykładnią nie tylko językową, ale również celowościową. W opinii organu decydującym o uznaniu urządzenia za urządzenie techniczne jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób, tego rodzaju oznaczenie wywarło wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu, gdyż urządzenie to identyfikuje go z taksówką.
Argument, iż obecność drogomierza w kontrolowanym pojeździe wyłącza odpowiedzialność nie może się ostać w konfrontacji z opinią NSA, wyrażoną w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 2009 r. (sygn. akt II GSK 911/08), w świetle której drogomierz (dalmierz) połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym z taksometrem w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym.
Spółka A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzuciła:
1. naruszenie art. 75 oraz art. 89 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym - bowiem karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono decyzją administracyjną, którą wydano na podstawie protokołu sporządzonego podczas kontroli, zaś art. 75 tej ustawy zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a)-c) ustawy na podstawie protokołu kontroli. Ponadto obecnie w art. 89 ust. 5 ustawy ustawodawca nie zawarł umocowania do określenia w drodze rozporządzenia prawa organu administracyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wykraczającego poza katalog określony w art. 75 oraz nie zawarł umocowania do wszczęcia postępowania administracyjnego i nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie drogowym na podstawie ww. dokumentu,
2. naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 10 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wobec nieustalenia przez ten organ przesłanki przewozu okazjonalnego osób, przesłanki umieszczenia lub używania w pojeździe taksometru, przesłanki umieszczenia na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego, podczas, gdy są to podstawowe przesłanki dotyczące odpowiedzialności skarżącej za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a - c ustawy,
3. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy transporcie drogowym, poprzez ustalenie rodzaju usługi wyłącznie na podstawie zeznań świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu, podczas gdy dowód ten przeprowadzono z naruszeniem art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 ww. ustawy, gdyż kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie stronę skarżącą (udostępniał dokumenty, pojazd, wnosił uwagi do protokołu, udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącej, podpisywał protokół), zaś jego czynności jako podejmowane w imieniu skarżącej były dla niej wiążące, zatem winien zostać przesłuchany w charakterze strony po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, a nie w charakterze świadka w toku kontroli, ewentualnie winien zostać przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego,
4. naruszenie art. 138 § 1 i 2 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 ust. 1 i 4 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas, gdy została ona wydana przez Inspektora Transportu Drogowego, który z uwagi na fakt przeprowadzenia przed wydaniem decyzji kontroli drogowej, z której sporządzono protokół stanowiący podstawę wszczęcia postępowania i nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, był świadkiem tej kontroli i podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu od sporządzenia decyzji organu I instancji,
5. naruszenie art. 123 § 1 i 2 oraz art. 124 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony, podczas gdy postanowienie to jest zaskarżalne w trybie określonym w art. 142 k.p.a.,
6. naruszenie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a., gdyż z całokształtu materiału dowodowego nie wynikał rodzaj wykonanej usługi oraz okoliczność wykonywania przewozu okazjonalnego osób, a także poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony - organ nie ustalił okoliczności istotnych w sprawie oraz oddalił wnioski dowodowe strony;
7. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że w pojeździe był umieszczony lub używany taksometr, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy obu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez WITD,
8. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c) ww. ustawy, poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż na dachu pojazdu była zamontowana podświetlana lampa, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy obu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez WITD,
9. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 ww. ustawy, poprzez przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącego,
10. naruszenie art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z ww. przepisami Konstytucji RP.
W obszernie umotywowanej skardze spółka wniosła: o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. Ponadto wniosła na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania wobec okoliczności, że pod sygnaturą TS 224/09 toczy się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty oraz wnioski zawarte w dotychczasowym stanowisku wyrażonym w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zdaniem Sądu nakładając karę pieniężną w łącznej wysokości 10 000,00 zł organy obu instancji powołując się na zebrane w toku postępowania dowody prawidłowo uznały, że w dniu kontroli skarżąca spółka wykonywała przewóz w krajowym transporcie osób pojazdem niebędącym taksówką – przewóz okazjonalny.
Licencja, jaką okazał podczas kontroli kierowca, uprawniała wyłącznie do przewozów okazjonalnych, zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 utd, jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, gdyż nie odpowiada warunkom "licencji taksówkowej" (art. 6 ust. 4 utd). Kierowca skontrolowanego pojazdu zeznał, iż w dniu kontroli wykonał dwa kursy z pasażerami wystawiając paragony fiskalne. Sąd zwraca uwagę, iż skarżąca nie zakwestionowała powyższego ustalenia, a stwierdzenie, że w czasie kontroli w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer nie może stanowić argumentu, iż nie był wykonywany przewóz okazjonalny.
W opinii Sądu nie budzi wątpliwości okoliczność, że strona wykonywała działalność gospodarczą polegającą na okazjonalnym przewozie osób mimo, że w czasie kontroli w pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Odpowiednie oznakowanie samochodu świadczy o tym, że usługa przewozu była oferowana i możliwa do wykonania. W przypadku działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów okazjonalnych osób normalną sytuacją jest na przykład oczekiwanie w wyznaczonym miejscu postojowym na klienta.
W art. 5 ust. 1 utd ustawodawca wskazał, że na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest licencja, do otrzymania której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne, inne dla licencji "taksówkowej".
W następstwie tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji na przewozy taksówką, co znalazło wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b utd, według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym (utd) art. 18 ust. 5 lit. a) - c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
W ten sposób ustawodawca opowiedział się za potrzebą wyraźnego odróżnienia pojazdów nie będących taksówką od taksówek, a zarazem potrzebą stosownej ochrony licencjonowanych przewoźników taksówkowych, działających w oparciu o licencje wydane na podstawie art. 6 ust. 1 utd, przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji "taksówkowej" i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie posiadanych ogólnych licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 utd.
Na gruncie powołanych przepisów ustawy umieszczanie w pojeździe taksometru i umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, technicznych, a także umieszczanie na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy to cechy charakterystyczne dla pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji "taksówkowej". W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji "taksówkowej", nie mogą - zgodnie z powołanym przepisem ustawy - wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami przypomina, czy też sugeruje, transport drogowy osób taksówką.
Trafne, w świetle zaprezentowanego materiału dowodowego, ustalenia obu organów wskazują jednak na to, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny, którego cechy skutkowały naruszeniem zakazów, o których mowa w powołanym przepisie. Tych ustaleń w istocie skarżąca nie pozbawiła, a tylko dokonuje odmiennej niż przyjęta przez organ wykładni art. 18 ust. 5 lit. a, c) ustawy o transporcie drogowym.
Nie ma bowiem sporu co do tego, iż w pojeździe znajdował się drogomierz połączony z kasą fiskalną, na dachu pojazdu umieszczony był baner upodabniający wzmiankowany pojazd do taksówki.
Taki stan rzeczy uzasadniał zastosowanie w sprawie powołanego przepisu skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Wprawdzie z art. 18 ust. 5 lit. a) utd wynika zakaz umieszczania i używania w pojeździe taksometru, a w pojeździe zamieszczono drogometr połączony z kasą fiskalną ale jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 911/08 oraz 9 grudnia 2009 r. (sygn. akt II GSK 189/09) jest to urządzenie równoważne do taksometru w rozumieniu powołanego przepisu, ponieważ służy temu samemu celowi co taksometr tj. do wyliczenia należności za wykonywany przewóz osób taksówkowy. Nie ma zatem potrzeby analizowania wymagań technicznych jakim odpowiada taksometr i drogometr. Istotną w świetle art. 18 ust. 5 lit. a) utd jest bowiem funkcja jaką drogometr spełnia i cel w jakim został zamontowany, a w sprawie nie budzi wątpliwości, iż służył on do wyliczeń należności za kurs wskazując kilometry przejechanego dystansu co w związku z połączeniem drogometru i kasy fiskalnej w ostatecznym efekcie prowadziło do wyliczenia należności za przewóz.
Nie można również podzielić zarzutów skargi koncentrujących się na analizie art. 75 oraz art. 89 ust. 5 utd. Stwierdzone podczas kontroli naruszenia powodują przede wszystkim odpowiedzialność przedsiębiorcy określoną przepisami utd (vide art. 92). Ponadto art. 75 utd stanowi o możliwości wykorzystania wyników kontroli do wszczęcia postępowania w zakresie określonym w tym przepisie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że analiza przepisu art. 75 utd w zw. z art. 89 ust. 5 utd i wyprowadzone w tym zakresie wnioski skarżącej nie są pełne, gdyż pomijają uregulowanie zawarte w art. 92 utd. Tymczasem, w niniejszej sprawie, kara pieniężna została nałożona na podstawie przepisu art. 92 utd w zw. z art. 18 ust. 5 utd. Innymi słowy, możliwość wszczęcia postępowania o jakich mowa w art. 75 utd jest niezależna od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 93 utd uprawnień do kontroli mają prawo nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej m.in. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających (m.in.) z ustawy o transporcie drogowym (art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 utd).
Wbrew twierdzeniom strony organ zgromadził w sprawie obszerny materiał dowodowy, który należycie rozpatrzył, zaś zajęte stanowisko w sprawie dokładnie uzasadnił. Nie doszło zatem do naruszenia przez organy obu instancji art. 7, 77 § 1, 10, 107 § 1 i 3 oraz art. 138 k.p.a.
Nieuzasadniony prawnie jest wywód skarżącej, że kontrolujący inspektor, z uwagi na treść art. 24 pkt 1 i 4 k.p.a. był wyłączony od udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji nakładającej karę pieniężną. Jak słusznie wywiódł organ w sprawie nie zachodziła sytuacja, o której mowa w art. 24 pkt 1 i 4 k.p.a., albowiem przez kontrolę nie powstał między stroną a kontrolującym taki stosunek prawny, który uzasadniałby jego wyłączenie, poza tym kontrolujący nie zeznawał w sprawie jako świadek, jak również nie wydawał opinii jako biegły. Z przepisu art. 56 utd wynika, że inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych m.in. zgodnie z przepisami utd. Przepis ten znajduje się w grupie przepisów, regulujących zasady przeprowadzania kontroli drogowej. Nie może więc być wątpliwości, że to inspektor przeprowadzający kontrolę ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych. Kontrola drogowa jest szczególnego rodzaju postępowaniem, uregulowanym w utd, większa część ustaleń następuje na miejscu zatrzymania i jest udokumentowana stosownym protokołem. Dopiero po wszczęciu postępowania toczy się ona z uwzględnieniem przepisów k.p.a.
Z kolei odnosząc się do zarzutu strony, iż organ naruszył przepis art. 123 § 1 i 2 oraz art. 124 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony stwierdzić należy, że brak wydania przedmiotowego postanowienia stanowi niewątpliwie uchybienie przepisowi art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. Jednakże nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Postanowienie w sprawie przeprowadzenia dowodu nie jest zaskarżalne, a organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił szczegółowo, dlaczego pominął wnioski dowodowe strony.
Jak wynika z akt sprawy organ ustalił stan faktyczny sprawy m.in. na podstawie zeznań P. P. – kierowcy skontrolowanego pojazdu.
Świadek ten, pouczony o treści art. 233 § 1 kk zeznał, iż w dniu kontroli wykonał dwa kursy z pasażerami wystawiając paragony fiskalne (k. 69 verte akt adm.).
Biorąc pod uwagę powyższe zeznania organ prawidłowo uznał, że w chwili kontroli był wykonywany przewóz okazjonalny osób. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania pasażerów, którzy mieli być tego dnia przewożeni skontrolowanym pojazdem. Zgodnie bowiem z art. 78 § 2 kpa organ może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Skarżąca w toku postępowania nie tylko nie wykazała, ale nawet nie uprawdopodobniła, iż zeznania kierującego pojazdem P. P. nie polegają na prawdzie.
Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżącej o zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie TS 224/09. W tym zakresie Sąd miał na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 189/09.
Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w tym wyroku pogląd, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, gdyż skarga do Trybunału została złożona w trybie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, natomiast Sąd nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 utd z Konstytucją RP.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również nie podziela wątpliwości skarżącej co do zgodności art. 18 ust. 5 utd z Konstytucją RP. Zdaniem Sądu, przedsiębiorcy mają równie prawa w doborze formy prawnej wykonywanej działalności gospodarczej (czy na podstawie licencji taxi czy też na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób) a więc ograniczenia przewidziane w art. 18 ust. 5 utd nie naruszają zasady wolności prowadzenia działalności gospodarczej w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło