VI SA/Wa 1526/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę VI SA/Wa 1526/08 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie art. 123 § 1 i art. 36 § 1 i § 2 oraz art. 268a k.p.a., działając z upoważnienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. podinspektor L. W. przedłużyła okres trwania postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia R. M. pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. W postanowieniu zawarto pouczenie, iż nie przysługuje na nie zażalenie. Pomimo pouczenia R. M. w dniu [...] kwietnia 2008 r. złożył zażalenie na to postanowienie uznając, że pouczenie to nie może pozbawić go prawa do złożenia skutecznego zażalenia. Jednocześnie podniósł, iż postanowienie zostało wydane przez osobę nie posiadającą upoważnienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do jego podpisania. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 142 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Ustosunkowując się do zarzutu podpisania postanowienia przez osobę nieupoważnioną organ administracji przyznał rację skarżącemu, iż podinspektor L. W. takiego upoważnienia nie posiadała, a więc postanowienie to nie miało mocy wiążącej. Z uwagi jednak na niezaskarżalność tego postanowienia nie mogło być ono usunięte w trybie nadzwyczajnym, a jedynie zaszła konieczność wydania drugiego postanowienia przez osobę upoważnioną o przedłużeniu postępowania administracyjnego. Postanowienie takie, jak wynika z akt sprawy zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2008 r. Na postanowienie Komendanta Głównego Policji R. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy powinien, stwierdzając wydanie postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. przez osobę nieupoważnioną do jego wydania, stwierdzić nieważność tego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie organ administracji, w ocenie skarżącego, dopuścił się naruszenia art. 138 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Zwracając uwagę na przepisy postępowania stwierdził, że na postanowienie wydane w trybie art. 36 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, zatem stosownie do art. 126 k.p.a. nie można było zastosować również postępowania szczególnego z art. 156 k.p.a. Nadto podniesiono, iż nawet w przypadku gdyby postanowienie było zaskarżalne zażaleniem i skarżący skorzystałby z tej możliwości, to organ drugiej instancji działając jako organ odwoławczy nie mógłby zastosować wymienionego przepisu art. 156 k.p.a. Jednocześnie podkreślono, że nowe postanowienie w przedmiocie przedłużenia postępowania administracyjnego zostało wydane przez osobę upoważnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Stosownie do art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zawiadomienie o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie jest czynnością procesową, zatem stosownie do art. 123 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikłych w postępowaniu, lecz nie rozstrzygających o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przedłużenie okresu trwania postępowania i wyznaczenie terminu jego zakończenia nie kończy postępowania w sprawie i nie rozstrzyga o jej istocie. Zatem postanowienie takie, w rozumieniu art. 141 § 1 k.p.a., nie jest zaskarżalne, gdyż przepis art. 123 k.p.a. nie przewiduje wniesienia zażalenia od tego postanowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r. – sygn. akt VI SA/Wa 2043/05). Jest poza sporem, że osoba, która podpisała postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. o przedłużeniu okresu postępowania administracyjnego, nie miała umocowania do jego podpisania. Po miesiącu wydano drugie postanowienie o dalszym przedłużeniu okresu postępowania i to postanowienie podpisała osoba upoważniona. Zatem pomiędzy dniem [...] marca 2008 r. i dniem [...] kwietnia 2008 r. skarżący mógł zwrócić się, w trybie określonym w art. 37 § 1 k.p.a., do Komendanta Głównego Policji z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie lub skierować skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. Skarżący jednak złożył zażalenie nie na brak działania organu lecz na postanowienie o przedłużeniu okresu postępowania administracyjnego. W tych warunkach organ odwoławczy mógł jedynie stwierdzić niedopuszczalność tego zażalenia. Stosownie do art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Zgodnie z tym przepisem organ wyższego szczebla mógłby stwierdzić nieważność postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. jedynie wówczas, gdyby postanowienie to było zaskarżalne. Ponieważ nie przysługiwało na nie zażalenie, nie mógł wszcząć postępowania nadzwyczajnego, przewidzianego w art. 156 k.p.a., ani z urzędu ani na wniosek strony. Nie mógł również zachować się, tak jak żądał tego skarżący (stwierdzić nieważność postanowienia w trybie art. 138 k.p.a.) z przyczyn wskazanych wyżej, jak i z tego powodu, że zgodnie z art. 138 k.p.a. organ administracji działając jako organ odwoławczy nie może zastosować środka nadzwyczajnego, przewidzianego w art. 156 k.p.a. Rozpatrując sprawę w trybie odwołania (art. 138 k.p.a.) organ administracji może jedynie utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie albo uchylić go w całości (stosując art. 138 § 2 k.p.a.), albo uchylić go w części orzekając jednocześnie reformatoryjnie, albo umorzyć postępowanie w pierwszej instancji lub umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ administracji nie może wyjść poza te możliwości, które są wskazane w art. 138 k.p.a., a zatem nie może zastosować art. 156 k.p.a. i stwierdzić w postępowaniu odwoławczym nieważność zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów brak było podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżone postanowienie naruszało prawo, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.