VI SA/Wa 1536/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-04
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie osoby reprezentującej kontrolowany podmiot, złożone podczas kontroli posiadania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych, może stanowić wystarczający dowód do ustalenia faktu posiadania i używania takich odbiorników, nawet jeśli same odbiorniki nie zostały fizycznie sprawdzone w momencie kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie osoby reprezentującej kontrolowany podmiot, złożone podczas kontroli i potwierdzone podpisem pod protokołem kontroli bez zastrzeżeń, jest wystarczającym dowodem do ustalenia faktu posiadania i używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Domniemanie używania odbiornika, gdy jest on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, jest kluczowe, a brak fizycznego sprawdzenia odbiorników w momencie kontroli nie dyskwalifikuje takiego dowodu, jeśli skarżący nie przedstawił przeciwnych dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nakazującą J. Sp. z o.o. rejestrację 55 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i ustalającą opłatę abonamentową w wysokości 11 550 zł. Kontrola wykazała posiadanie odbiorników w samochodach służbowych na podstawie oświadczenia przedstawiciela firmy, który podpisał protokół bez zastrzeżeń. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i naruszenie przepisów materialnych poprzez błędne uznanie używania odbiorników bez ich sprawdzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za użytkowanie odbiorników oddala skargę
1 UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Minister Infrastruktury na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. Sp. z o.o. z siedzibą w S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2019 r. nakazującej J.Sp. z o.o. z siedzibą w S. rejestrację 55 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającej opłatę za używanie 55 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 11 550 (słownie: jedenaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt) złotych.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że dniu 27 listopada 2018 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w S., zajmowanym przez J. Sp. z o.o. z siedzibą w S. Kontrola została przeprowadzona w obecności S.K.
W trakcie kontroli stwierdzono, że strona użytkuje 55 odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w samochodach służbowych. Okres używania odbiorników wynosił jeden miesiąc i został ustalony na podstawie oświadczenia S. K. Protokół z kontroli został podpisany przez w/w bez zastrzeżeń. Do protokołu załączono oświadczenie S. K., opatrzone datą 27 listopada 2018 r., z którego wynika, że 55 odbiorników radiofonicznych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe ponieważ samochody służbowe nie znajdują się na terenie firmy.
Minister opisał szczegółowo przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniesionego przez stronę odwołania przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Wyjaśnił, iż w myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem jego używania, a w konsekwencji do uiszczania przez jego posiadacza opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik używany w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym.
Minister stwierdził, że z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie S.K. - współwłaściciela. S. K. niewątpliwie zorientowany był w kwestii informacji odnotowanych w protokole z kontroli, dotyczących przedmiotu kontroli, a podpisując protokół z kontroli bez zastrzeżeń potwierdził prawdziwość informacji w nim odnotowanych. Analiza treści protokołu kontroli nie wskazuje na okoliczność jakoby osoba uczestnicząca w kontroli nie rozumiała znaczenia składanych oświadczeń w zakresie zdolności odbiorników do natychmiastowego odbioru programu oraz okresu ich używania.
Następnie organ odniósł się zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wskutek niepodjęcia wszelkich czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania materiału dowodnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie nie podjęcia działań zmierzających do sprawdzenia czy odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w samochodach służbowych należących do firmy są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu,
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w następstwie uznania, bez przeprowadzenia koniecznych działań zmierzających do sprawdzenia czy odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w samochodach służbowych należących do firmy są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w sytuacji gdy wskazany przepis wskazuje na "stwierdzenie używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego".
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, ze zm., dalej u.o.a) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności.
Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny.
Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych.
Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym należy zwrócić uwagę, że, jak już wspomniano powyżej, posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, natomiast "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.
W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.
W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności. (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Wysokość opłaty abonamentowej za używanie odbiornika radiofonicznego określona została w § 1 pkt 1 rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2018 r. (Dz.U. poz. 1066) i wynosi 7,00 zł za jeden miesiąc. Tak więc należna opłata z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników w niniejszej sprawie wynosi łącznie 11550 zł (30 x 7,00 zł x 55). W takiej też wysokości opłata została ustalona.
Nie ulega wątpliwości, że odbiorniki zarówno telewizyjne jak i radiofoniczne wymagają rejestracji i wnoszenia opłaty abonamentowej, a wykonanie tych obowiązków podlega kontroli. Oczywiście nie jest to kontrola przedsiębiorstwa prowadzona w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tylko kontrola posiadania niezarejestrowanych odbiorników prowadzona w trybie ustawy o opłatach abonamentowych, zatem nie ma obowiązku ani potrzeby informowania o zamiarze jej przeprowadzenia. Informowanie o przyszłej kontroli, w istocie rzeczy udaremniałoby osiągnięcie jej celu. W toku kontroli ustaleniu podlegają trzy okoliczności: posiadanie
odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych przez kontrolowany podmiot, niedopełnienie obowiązku ich rejestracji oraz uiszczania opłat, a także okres używania odbiorników, od którego zależy wysokość uiszczenia bieżącej opłaty abonamentowej, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o opłatach. Brak rejestracji i opłat organ może ustalić samodzielnie, natomiast posiadanie odbiorników i okres ich używania może być stwierdzone w toku kontroli - obecność odbiorników można stwierdzić na podstawie pisemnego oświadczenia osoby obecnej w trakcie kontroli oraz potwierdzenie przez nią w protokole kontroli ilości odbiorników i czasu ich użytkowania.
Oba omawiane dokumenty są środkami dowodowymi dopuszczalnymi przez k.p.a., pozwalającymi uzyskać wiedzę, której poszukują kontrolerzy i brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla poglądu, że nie są one wiarygodne. Kontrolowany podmiot może oczywiście przeciwstawić tym dokumentom inne dowody. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżącego nie zostały poparte żadnymi dowodami .
Jak wynika z akt sprawy przeprowadzona zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.a. w dniu 27 listopada 2018 r., kontrola wykazała, że skarżąca nie zarejestrowała 55 odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w samochodach firmy. Odbiorniki te były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tym samym wypełniła się dyspozycja art. 2 w/w ustawy a organ posiadając wiarygodne dowody z dokumentów nie miał obowiązku dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, bowiem jego celem było jedynie ustalenie, czy w samochodach służbowych znajdują się niezarejestrowane odbiorniki i dowody potwierdzające tę okoliczność organ zgromadził. Okoliczność, że kontrolerzy w miejscu kontroli nie zastali żadnego samochodu nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia.
Organ, poprzestając na zgromadzonych przez siebie dowodach: protokole kontroli i oświadczeniu skarżącego, mógł bez naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 i 107 § 3 k.p.a. ustalić, że w samochodach znajdowały się niezarejestrowane odbiorniki i wydać decyzję o nakazaniu ich rejestracji i opłacie.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło