VI SA/Wa 154/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatkowych oznaczeń taksówek p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (sporządzonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący M. Z. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych, a w szczególności nie dysponuje środkami potrzebnymi do uiszczenia opłaty od skargi w wysokości 300 zł. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (taksówka osobowa) osiąga dochód miesięczny w wysokości 3.100 zł. Jednocześnie skarżący podniósł, iż jako taksówkarz ponosi miesięczne koszty w wysokości 1.050 zł (składka na ZUS), na utrzymanie gospodarstwa domowego wydatkuje 750 zł, a na leczenie – 200 zł miesięcznie. Ponadto spłaca pożyczkę, której miesięczna rata spłaty wynosi 600 zł. Jako składniki majątku skarżący wymienił lokal mieszkalny o powierzchni ok. 57 m kw i oszczędności pieniężne w kwocie 10.000 zł na lokacie terminowej. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów (straty) uzyskanych przez skarżącego w 2014 r. oraz od początku bieżącego roku do końca lutego 2015 r. z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (w zależności od formy opodatkowania), b) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce 11 formularza wniosku informację o udzielonej skarżącemu pożyczce oraz miesięcznych wydatkach związanych z jej spłatą (np. kopia umowy pożyczki i harmonogramu spłaty rat tej pożyczki), c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych oraz lokat (w tym kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (w tym kosztów leczenia). Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście 22 kwietnia 2015 r. i dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, brak było możliwości ustalenia, czy M. Z. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.