VI SA/Wa 1540/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na czynności Komisji Egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego postanawia: odrzucić skargę W dniu 7 maja 2010 r. do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Komisji Egzaminacyjnej wpłynęło pismo T. G. (dalej jako skarżący) z dnia 26 kwietnia 2010 r., które stanowiło odwołanie od wyniku egzaminu komorniczego przeprowadzonego w dniach [...] marca 2010 r. i [...] kwietnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania, z uwagi na brak przepisów mówiących o możliwości odwołania od wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Skarżący nie został pouczony, że zgodnie z art. 52 § 3 ppsa przysługuje mu prawo wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie ww. zostało odebrane przez skarżącego w dniu 4 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 3 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Krajowej Rady Komorniczej skargę na czynności Komisji Egzaminacyjnej ustalającej wynik poprawkowego egzaminu komorniczego W uzasadnieniu skarżący zarzucił Komisji Egzaminacyjnej stosowanie różnych kryteriów wystawiania oceny względem zdających, co naruszało jego zdaniem art. 7 i 8 kpa i konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa, zawartą w art. 32 Konstytucji RP, oraz art. 9 kpa poprzez zaniechanie należytego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a także nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w szczególności o możliwości zwrócenia się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. odrzucił skargę, zwracając uwagę, że ustawa z 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769, dalej: ustawa zmieniająca) zmieniła przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, dotyczące m.in. aplikacji komorniczej i egzaminu komorniczego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, z powodu rozpoczęcia aplikacji komorniczej przez skarżącego w dniu 1 października 2007 r. zastosowanie będą miały przepisy ustawy obowiązującej przed zmianą, która nie regulowała formy, w jakiej następuje ustalenie uzyskanych wyników, jak również ewentualnego odwołania, w sytuacji, gdy zdający nie zgadzał się z oceną otrzymaną z egzaminu. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że czynności Komisji Egzaminacyjnej ustalającej wynik egzaminu komorniczego należy uznać za czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, oraz ze względu na braku regulacji, co do możliwości zaskarżenia wyników egzaminu, nie można zamykać drogi pozwalającej na weryfikację wydanej oceny, tym bardziej, że przepisy obecnie obowiązującej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wskazuje, iż Komisja Egzaminacyjna wydaje uchwałę, w której ustala wyniki uzyskane przez zdających, zaś od tej uchwały przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W związku z powyższym należytym było przyjąć do zaskarżenia czynności Komisji Egzaminacyjnej tryb określony w art. 52 § 3 ppsa, czyli jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo skarżącego z 26 kwietnia 2010 r. nazwane "odwołanie" nie może zostać potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie zostało ono skierowane do właściwego organu, to znaczy do Komisji Egzaminacyjnej. W skardze kasacyjnej z dnia 18 stycznia 2011 r . od ww. postanowienia skarżący domagał się o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu Sądu zarzucił naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 45 i art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r. poprzez przyjęcie, że skarga podlegała odrzuceniu jako wniesiona z powołaniem się na brak wyczerpania środków zaskarżenia, w sytuacji gdy skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Krajowa Rada Komornicza wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie, zaznaczając że prawo wniesienia skargi uwarunkowane jest, co do zasady, uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeśli przysługiwały stronie w postępowaniu przed organem administracyjnym (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Natomiast jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Następnie do zaskarżenia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zastosowanie będzie miał art. 53 § 2, zgodnie z którym skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lub w przypadku braku takiej odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem NSA fakt nie pouczenia skarżącego, że zgodnie z art. 52 § 3 ppsa przysługuje mu prawo wezwania na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skarga do sądu administracyjnego nie pozostaje bez znaczenia dla spawy. Organ powinien pouczyć skarżącego o prawidłowym trybie postępowania. Sąd II instancji uznał, że pismo nazwane "odwołanie" wyczerpało tryb "wezwania do usunięcia naruszenia prawa". Pismo zatytułowane "odwołanie" skierowane do Ministra Sprawiedliwości, lecz zostało wniesione do Komisji Egzaminacyjnej, która w przypadku wątpliwości powinna zażądać stosownych wyjaśnień. NSA stwierdził, że skarga błędnie została odrzucona z powodu niewyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona po terminie. Zgodnie z dyspozycją art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. konieczne jest zachowanie 30-dniowego terminu od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli natomiast takiej odpowiedzi organ nie udzielił, skargę należy wnieść w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 190 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sądu Administracyjny, w szczególności stwierdzeniem, że z powodu braku środków odwoławczych należy uznać, że pismo nazwane "odwołanie" wyczerpało tryb "wezwania do usunięcia naruszenia prawa". Zgodnie z powyższym w przypadku, o którym mowa w art. 53 § 3 i 4 ppsa skargę wnosi się (w przypadku nie udzielenia odpowiedzi przez organ na wezwanie strony do usunięcia naruszenia prawa) w terminie 60 dni od dnia wniesienia tego wezwania. Ponieważ odwołanie skarżącego należało w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin do wniesienia skargi do WSA został policzony do dnia wniesienia tego wezwania. Z akt sprawy (koperta z przesyłką zatytułowaną przez skarżącego "odwołanie") nie można stwierdzić z powodu braku pieczęci pocztowej w jakiej dacie "odwołanie" – wezwanie do usunięcia naruszeń prawa zostało nadane przez skarżącego. Pozostało zatem przyjąć, że wezwanie zostało wniesione z datą wpływu do Krajowej Rady Komorniczej tj. 29 kwietnia 2010 r. Liczony od tej daty termin 60 dni do wniesienia skargi do sądu upływał z dniem 28 czerwca 2010r. Skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym B. [...] w dniu 5 lipca 2010 r., a więc z naruszeniem terminu do jej wniesienia. W tych warunkach została spełniona przesłanka z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia, co uzasadnia wydanie postanowienia o jej odrzuceniu.