VI SA/Wa 1541/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr. ) Sędziowie sędzia WSA Ewa Frąckiewicz sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Ż. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Ewy Marcinkowskiej, sędziego WSA w Warszawie Pameli Kuraś-Dębeckiej, sędziego WSA w Warszawie Olgi Żurawskiej-Matusiak w sprawie ze skargi Z. Ż. i K. Ż. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia 1. oddalić wniosek, 2. skazać Z. Ż. na grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego. Skarżący – Z. Ż. i K. Ż. - wnieśli skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji. Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. skarżący Z. Ż. złożył wniosek o wyłączenie składu orzekającego Sądu, tj. sędziów WSA Pameli Kuraś – Dębeckiej i Olgi Żurawskiej-Matusiak oraz asesora WSA Ewy Marcinkowskiej. Wniosek o wyłączenie składu orzekającego został zgłoszony po tym, jak sąd oddalił wniosek o możliwość nagrywania rozprawy. Skarżący wniosek uzasadnił naruszeniem jego praw obywatelskich i konstytucyjnych. Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r. oddalono powyższy wniosek. Skarżący pismem z dnia 18 czerwca 2005 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając powyższe zażalenie, ze względu na brak wyjaśnień sędziów, o których wyłączenie wniesiono, postanowieniem z dnia 7 września 2005 r. sygn. akt II GZ 102/05, uchylił postanowienie z dnia 30 maja 2005 r. i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę, WSA postanowieniem z dnia 29 września 2005 r. oddalił powyższy wniosek o wyłączenie sędziów. Na postanowienie to skarżący pismem z dnia 31 października 2005 r. złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2006 r., ze względu na nieuiszczenie przez Z. Ż. wpisu sądowego od zażalenia, odrzucono przedmiotowe zażalenie. W dniu 19 stycznia 2006 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów sądów administracyjnych. W związku z niewskazaniem przez skarżącego z imienia i nazwiska sędziów WSA w Warszawie, których dotyczy wniosek o wyłączenie, zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2006 r. pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. Z. Ż. złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu orzekającego Sądu, tj. sędziów WSA Izabeli Głowackiej-Klimas i Olgi Żurawskiej-Matusiak oraz asesora WSA Piotra Borowieckiego. Wniosek o wyłączenie składu orzekającego został zgłoszony po tym, jak Przewodnicząca składu orzekającego pouczyła skarżącego, iż w swoim wystąpieniu winien odnosić się do kwestii dotyczących zaskarżonej decyzji, a nie poruszać wątki poboczne nie mające związku z tą decyzją. Skarżący wniosek uzasadnił uniemożliwieniem mu przeprowadzenia obrony oraz naruszeniem jego praw i wolności obywatelskich, jak również prawa do sprawiedliwego i jawnego, a także rzetelnego procesu . Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 30 października 2006 r. oddalono powyższy wniosek. Na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo z dnia 20 marca 2007 r., w którym zawarł kolejny wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów wszystkich sądów administracyjnych RP. Postanowieniem wydanym na rozprawie odrzucono powyższy wniosek. Jednocześnie na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu orzekającego Sądu, tj. sędziów WSA Ewy Marcinkowskiej, Marii Jagielskiej i Olgi Żurawskiej-Matusiak. Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r. oddalono powyższy wniosek. Skarżący pismem z dnia 10 lipca 2007 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2008 r., ze względu na nieuiszczenie przez Z. Ż. wpisu sądowego od zażalenia, odrzucono przedmiotowe zażalenie. Na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. skarżący Z. Ż. złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu orzekającego Sądu, tj. sędziów WSA Pameli Kuraś – Dębickiej, Olgi Żurawskiej-Matusiak oraz Ewy Marcinkowskiej. Wniosek o wyłączenie składu orzekającego został złożony po tym, jak Sąd odmówił sporządzenia pisemnego uzasadnienia postanowienia w sprawie nie uwzględnienia wniosków zgłoszonych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2008 r. oraz wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka zgłoszonego na rozprawie. Skarżący wniosek uzasadnił wątpliwościami co do bezstronności sędziów związanych z pozbawieniem go prawa do rzetelnego procesu sądowego poprzez odmowę przeprowadzenia powołanych dowodów. W dniu 24 lipca 2008 r. sędziowie, o których wyłączenie wnoszono, złożyli do akt stosowne oświadczenia, z których wynika, iż nie łączył ich z żadną ze stronami jej przedstawicielami taki stosunek, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów (k. 322-324 akt sądowoadministracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto, jak stanowi art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego, w myśl art. 20, strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. W sprawie niniejszej wszyscy trzej sędziowie, których dotyczył przedmiotowy wniosek, złożyli pisemne wyjaśnienia w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a., że nie łączy ich z wnioskodawcą stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Sam skarżący nie podniósł ani nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności wymienionych w powołanych powyżej przepisach ustawy mogących stanowić podstawę wyłączenia sędziów składu orzekającego w dniu 17 lipca 2008 r., z mocy ustawy lub na wniosek. Argumenty skarżącego uzasadniające wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie oparte na wątpliwościach skarżącego co do bezstronności sędziów związanych z pozbawieniem go prawa do rzetelnego procesu sądowego poprzez odmowę przeprowadzenia powołanych dowodów, nie mogą stanowić podstaw wyłączenia sędziego i tym samym należy uznać, iż brak jest podstaw do ich uwzględnienia. Ponadto nadmienić należy, iż zgodnie z art. 23. p.p.s.a. w przypadku zgłoszenia w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego sąd administracyjny, oddalając wniosek, może skazać zgłaszającego wniosek na grzywnę do wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W doktrynie utrwalony jest pogląd, iż zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego polega na rozmyślnym wprowadzeniu sądu w błąd co do istnienia przyczyn wyłączenia lub na rażącym niedbalstwie w zakresie przytaczania okoliczności mających stanowić przyczyny wyłączenia. Grzywna nakładana przez sąd w razie zaistnienia tego rodzaju okoliczności jest formą sankcji za składanie wniosków wyłączenie ewidentnie nieuzasadnionych, za to wymagających badania i wpływających na przedłużenie się postępowania w sprawie (patrz: komentarz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2006 r., s. 82 oraz komentarz T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2005 r., s. 162). Złożony przez skarżącego na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego jest szóstym z kolei wnioskiem o wyłączenie sędziego złożonym w sprawie. Dwa z wniosków dotyczyły niedopuszczalnego wyłączenia wszystkich sędziów sądów administracyjnego, czterokrotnie wnioski składano na rozprawach po podjęciu przez składy orzekające rozstrzygnięć negatywnie ustosunkowujących się do żądań skarżącego. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek skarżącego o wyłączenie składu orzekającego został złożony w złej wierze. Skarżący, w związku z trzykrotnym oddaleniem jego poprzednich wniosków o wyłączenie składów orzekających, zawierających zarzuty dotyczące merytorycznych rozstrzygnięć Sądu, miał świadomość, iż kolejny wniosek zawierający takie argumenty nie uprawdopodabnia przyczyn wyłączenia sędziego, określonych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a.. W ocenie Sądu złożenie szóstego wniosku o wyłączenie sędziego ma na celu dalsze przedłużenie się postępowania w sprawie. Przedmiotowa skarga Z. Ż. i K. Ż. wpłynęła do Sądu w dniu 26 sierpnia 2004 r., czterokrotnie była kierowana na rozprawę celem jej rozpoznania, ale na wszystkich rozprawach skarżący składał wnioski o wyłączenie sędziów składu orzekającego uniemożliwiające rozpoznanie skargi. W związku z powyższym uzasadnione jest skazanie Z. Ż.o na grzywnę w wysokości 500 złotych za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego. Mając powyższe na uwadze, na postawie art. 22 oraz art. 23 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.