VI SA/Wa 1541/04
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że jej dochód netto wynosi 695,79 zł miesięcznie i jest to jej jedyny dochód, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i męża, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy dochodzie netto w wysokości 695,79 zł miesięcznie, który stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącej i jej męża, skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, wskazując na niskie dochody z renty i utrzymywanie męża. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające jej dochód z renty w kwocie 695,79 zł netto miesięcznie oraz brak innych dochodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca złożyła sprzeciw, dołączając umowę o wyłączeniu wspólności ustawowej z mężem.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. Z. i K. Z. na decyzję Ministra Środowiska z [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: przyznać K. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego
We wniosku o przyznanie prawa pomocy - złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – K. Z. wniosła o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podniosła, iż jest rencistką III grupy inwalidzkiej z uwagi na pogarszający się wzrok. Podała, że renta, którą pobiera w wysokości 768,66 złotych brutto, stanowi jedyne źródło utrzymania jej i męża. Małżonek skarżącej nie osiąga dochodów, gdyż otrzymał "zakaz prowadzenia działalności rolniczej na nieruchomości" będący przedmiotem niniejszej sprawy. Jako jedyny składnik majątkowy skarżąca wskazała nieruchomość rolną o powierzchni 6,73 ha fizycznych (tj. 3,67 ha przeliczeniowych), stanowiącą współwłasność skarżącej i jej małżonka.
Zarządzeniem z 2 września 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów:
a) zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2009, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie;
b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącej, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego;
c) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez męża skarżącej statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych) ewentualnie zaświadczenia KRUS o objęciu męża skarżącej ubezpieczeniem rolniczym;
d) dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych przez męża skarżącej nieruchomości i miejsce ich położenia (np.: zaświadczenia właściwego urzędu gminy lub decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości);
e) oświadczenia, czy mąż skarżącej otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości;
f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy;
g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń.
W odpowiedzi skarżąca w piśmie z 10 października 2010 r. (k. 440 akt) podała, iż wraz z mężem mieszka u córki, która pokrywa wydatki związane z mieszkaniem (poza rachunkami za telefon i Internet - faktury VAT k. 444 i k. 444 verte akt). Małżonkowie nie posiadają oszczędności ani rachunków bankowych. Nie otrzymywali też żadnych dopłat unijnych. Małżonek skarżącej nigdzie nie pracuje (jego prace zostały wstrzymane decyzją Ministra Środowiska), a skarżąca ze względu na chorobę oczu nie może podjąć zatrudnienia. Do niniejszego pisma skarżąca załączyła: roczne obliczenie jej podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2009 – PIT-40A/11A (k. 441 akt); decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego od nieruchomości na rok 2010 r. (k. 442-443 akt) oraz potwierdzenie wypłaty świadczenia rentowego w kwocie 695,79 złotych (k. 444 akt).
Referendarz sądowy postanowieniem z 8 listopada 2010 r. (k. 448 akt) odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie podając, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała jakie dochody otrzymuje jej małżonek, bądź czy posiada on status osoby bezrobotnej, a tym samym nie przedstawiła całości osiąganych dochodów przez nią i jej małżonka.
Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, załączając do niego umowę z [...] lutego 2003 r., spisaną w formie aktu notarialnego, o wyłączeniu wspólności ustawowej pomiędzy nią a jej małżonkiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że skarżąca od 2003 r. ma wyłączoną wspólność ustawową ze swoim małżonkiem. Zatem przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku jedynie dochody skarżącej będą brane przez Sąd pod rozwagę, z pominięciem stanu majątkowego małżonka.
Dokumenty nadesłane przez skarżącą wskazują, że wyłączy jej dochód stanowi świadczenie rentowe w wysokości 695,79 złotych netto (vide potwierdzenie wypłaty świadczenia rentowego – k. 444 akt). Z tytułu renty uzyskała ona w zeszłym roku dochód w wysokości 9.135,54 zł (PIT-40A/11A – k. 441 akt).
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu przedmiotowy wniosek jest zasadny i podlega uwzględnieniu. Dokumenty nadesłane przez skarżącą przedstawiają w sposób wystarczający jej sytuację majątkową. Potwierdzają, że skarżąca pobiera rentę w kwocie 695,79 złotych netto i jest to jej jedyny dochód. Zdaniem Sądu przy takim dochodzie skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojego męża, którego ma na utrzymaniu.
W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło