VI SA/Wa 1542/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., nazywanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] lutego 2011 r. L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (nazywana dalej "skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "Dyrektorem [...]OWNFZ) z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] oddalającą odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie otolaryngologii, na obszarze powiatu m. [...] w województwie [...], o kodzie postępowania numer: [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor [...]WOWNFZ ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie otolaryngologii, na obszarze powiatu m. [...] w województwie [...]. Wartość zamówienia określono na nie wyższą niż 1.242.291,80 zł, na okres rozliczeniowy od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. Umowa miała obowiązywać od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Ogłoszenie o konkursie ofert zawierało wskazanie aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, których treść była także dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ jak i [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, czyli: Zarządzenie Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 49"), Zarządzenie Nr 50/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 1 września 2010 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 50"), Zarządzenie Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (dalej: "Zarządzenie nr 62"), Zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z późn. zm. (dalej: "Zarządzenie nr 73"), Zarządzenie Nr 85/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "Zarządzenie nr 85"), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Oferty należało złożyć do dnia 8 października 2010 r. W dniu [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...]OWNFZ w [...] wydał zarządzenie wewnętrzne Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od stosowania przez Komisję Konkursową procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych o numerze [...]. W dniu 12 listopada 2010 r. w części jawnej Komisja Konkursowa, na podstawie art. 152 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Do dalszego postępowania Komisja wybrała 36 ofert, odrzuciła w całości 6 ofert, w tym ofertę skarżącej. W dniu 26 października 2010 r. Komisja zawiadomiła oferenta o odrzuceniu oferty w całości z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Podając przyczyny odrzucenia oferty Komisja Konkursowa podała, że sprawdzenie oferty odbywało się pod kątem spełniania warunków wymaganych przepisami Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ. W świetle wymagań określonych w § 10 ust. 4 cyt. Zarządzenia oferta skarżącej nie spełniała kryterium harmonogramu pracy poradni. Pismem z dnia 28 października 2010 r. skarżąca złożyła protest, wnosząc o uchylenie decyzji Komisji Konkursowej. Skarżąca podała, że poniedziałkowy harmonogram czasu pracy poradni zawierał pomyłkę. Strona zobowiązała się dostosować do wymaganego przedziału czasowego 4 godzin w przedziale 14:00-20:00. Skarżąca zaznaczyła, że nie ogranicza dostępności poradni dla pacjentów do minimum 12 godzin tygodniowo, gdyż usługi świadczone są przez 14 godzin w tygodniu. W odpowiedzi na pismo strony z dnia 28 października 2010 r., Przewodniczący Komisji konkursowej pismem z dnia 2 listopada 2010 r., poinformował skarżącą, że świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku wskutek naruszenia przez Fundusz zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze w postaci protestu i odwołania. Odnośnie argumentów przedstawionych w piśmie z dnia 28 października 2010r. wyjaśnił, że Komisja Konkursowa podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko o odrzuceniu oferty z uwagi na niespełanianie wymagań określonych w przepisach prawa oraz warunkach określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach oraz Zarządzeniu Nr 62/2009/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Przewodniczący Komisji Konkursowej podał, że oferta strony nie spełniała wymogów, co do harmonogramu w zakresie dostępności (§ 10 ust. 4 Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ), gdyż harmonogram pracy poradni wskazany w ofercie obejmował: pn 13:00-16:00, wt 8:30-12:00, czw 8:30-12:30 oraz 13:00-16:00. Zgodnie z obowiązującymi wymogami w tym zakresie minimalny czas pracy poradni specjalistycznej powinien spełniać następujące warunki: poradnia specjalistyczna czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale między godz. 7:30-14:00 oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14:00-20:00. W związku z powyższym, Przewodniczący Komisji Konkursowej nie znalazł podstaw do przywrócenia oferty do postępowania konkursowego nr [...], a nadto na podstawie art. 153 ust. 2 ustawy o świadczeniach zawieszenia toczącego postępowania, uznając protest za bezzasadny. Pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. skarżąca wniosła do Dyrektora [...]OWNFZ odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podała, że istniejąca placówka medyczna świadczy usługi medyczne w zakresie objętym ofertą od daty swojego powstania, tj. od 2002 r. Długość pracy pozwoliła na poznanie potrzeb pacjentów co do dostępności usług. W oparciu o to doświadczenie ustalono, że większość pacjentów jest zainteresowana korzystaniem z usług w godzinach popołudniowych. Potrzeby pacjentów były najważniejsze. Program komputerowy udostępniony przez NFZ do tworzenia ofert umożliwił w tym wypadku odstępstwa od zasady, na którą powołuje się organ I instancji. Głównym założeniem programu jest umożliwienie oferentom generowania ofert zgodnych z warunkami konkursu określonymi przepisami. Natomiast w przypadku wprowadzenia nieprawidłowych danych system sygnalizuje błąd (podobnie jak w przypadku pokrywania się godzin pracy lekarzy świadczeniodawców) lub nawet uniemożliwienie wygenerowania pliku wsadowego. System dopuścił możliwość modyfikacji godzin pracy przez skarżącą, nie sygnalizując żadnych uchybień. Uzasadniając zaproponowane godziny pracy przychodni, skarżąca odwołała się do odwołała się do pełnego brzmienia § 10 ust. 4 Zarządzenia nr 62, który dopuszcza możliwość przyjęcia w postępowaniu w sprawie zawarcie umowy harmonogramu pracy poradni, odpowiadającego ustalonej liczbie świadczeń. W taki przypadku, zdaniem skarżącej, wymóg, na który powołuje się Komisja Konkursowa nie jest bezwzględny. Stąd skarżąca zdecydowała się zaproponować w ofercie inne rozwiązanie harmonogramu czasu pracy, zgodnie z możliwością przewidziana w Zarządzeniu. System, w którym tworzy się ofertę nie daje możliwości wskazania, że jest to propozycja oferenta, która podlega negocjacjom w toku postępowania. Dyrektor [...]OWNFZ decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 104 i 107 k.p.a. oddalił odwołanie skarżącej, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego winni zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach spełniać wymagania określone w zarządzeniach Prezesa NFZ, których treść była dostępna na stronach internetowych, zarówno Centrali NFZ, jak i [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Ocena ofert w postępowaniu była dokonywana w oparciu o Zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ, wydane na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Skarżąca złożyła w ofercie oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszała co do nich zastrzeżeń. Dyrektor [...]OWNFZ, odwołując się do treści § 10 ust. 4 Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ, zauważył, ze czas pracy poradni określony jest przez faktyczny czas pracy lekarzy specjalistów w niej zatrudnionych. Zgodnie z Zarządzeniem poradnia powinna być czynna co najmniej trzy razy w tygodniu po cztery godziny dziennie, w tym co najmniej jeden raz w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym od godz. 7:30 do godz. 14:00 oraz co najmniej jeden raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowych od godz. 14:00 do godz. 20:00. W ocenie organu, godziny pracy wyliczone dla poradni przez skarżącą, z liczby punktów zaproponowanych w ofercie, nie mogły stanowić czasu pracy poradni w rozumieniu Zarządzenia. Nieprawidłowo sporządzony harmonogram, który był istotnym elementem złożonej oferty nawet jeśli był wynikiem mylnej interpretacji ww. Zarządzenia, mógł stanowić podstawę do odrzucenia oferty. Zmiana harmonogramu, o który wnioskowała skarżąca, w myśl obowiązujących przepisów, jest niemożliwa, gdyż § 17 ust 4 Zarządzenia nr 49/2010 wskazuje, że po upływie terminu składania ofert, oferta jest wiążąca do czasu rozstrzygnięcia postępowania. W ocenie organu, postępowanie Komisji Konkursowej było zgodne z przepisami umowy, regulaminem pracy Komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przyjętym Uchwałą nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. Tym samym Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym skarżącej. Pismem z 9 lutego 2011 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz o ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca wskazała na: - naruszenie § 10 ust. 4 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ, poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, - naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo że brak jest ku temu jakichkolwiek przesłanek. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczył, że program komputerowy udostępniony przez NFZ do tworzenia ofert umożliwił w tym wypadku odstępstwa od zasady, na którą powołuje się organ I instancji. Głównym założeniem programu jest umożliwienie oferentom generowania ofert zgodnych z warunkami konkursu określonymi przepisami. Natomiast w przypadku wprowadzenia nieprawidłowych danych system sygnalizuje błąd (podobnie jak w przypadku pokrywania się godzin pracy lekarzy świadczeniodawców) lub nawet uniemożliwienie wygenerowania pliku wsadowego. System dopuścił możliwość modyfikacji godzin pracy przez skarżącą, nie sygnalizując żadnych uchybień. Zdaniem skarżącej, odrzucenie oferty było przedwczesne biorąc pod uwagę treść Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ, które nie mając charakteru bezwzględnego, dopuszcza możliwość negocjacji. W sprawie doszło do mylnej interpretacji przepisu przez organ I instancji. Prezes NFZ decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...]DOWNFZ z dnia [...] lutego 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ podkreślił, iż stosownie do treści art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu oraz Prezesa NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że postępowanie przeprowadzone zostało w sposób wadliwy, niezgodny z przepisami Zarządzenia nr 62 Prezes NFZ stwierdził, iż zgodnie z ww. Zarządzeniem poradnia powinna być czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po cztery godzinny dziennie, w tym co najmniej jeden raz w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym od godziny 7:30 do godziny 14:00 oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym od godziny 14:00 do godziny 20:00, chyba że w postępowaniu w sprawie zawarcie umowy strony przyjmą harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń. Złożona przez skarżącą oferta z harmonogramem pracy poradni: poniedziałek (13:00-16:00), wtorek (8:30-12:30), czwartek (8:30-12:30), czwartek (13:00-16:00) nie spełnia wzmiankowanych wymagań. Zaproponowany harmonogram uwzględnia pracę poradni trzy razy w tygodniu (poniedziałek, wtorek, czwartek), jednak w żadnym dniu nie wskazano pracy poradni w wymiarze 4 godzin w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14:00-20:00. Wskazując na zapis "chyba, że w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy strony przyjmują harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń" organ podał, że dotyczy on sytuacji wyboru oferty do zawarcia umowy, a nie etapu składania ofert. Zapis "strony przyjmują harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń" wyraźnie wskazuje, iż sytuacja obustronnego porozumienia stron co do ustalenia liczby świadczeń nie jest dopuszczalna na etapie składania ofert. Jest możliwa po ustaleniu liczby świadczeń. Zatem, niezasadna była argumentacja skarżącej co do mylnej interpretacji Komisji Konkursowej Zarządzenia Prezesa NFZ i niedopuszczenia oferty do dalszej części postępowania konkursowego. W odniesieniu do zarzutu bezzasadności nadania decyzji Dyrektora [...]OWNFZ rygoru natychmiastowej wykonalności Prezes NFZ uznał, że jest to uzasadnione koniecznością zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ubezpieczonych poprzez podpisanie umów w wybranymi w postępowaniu świadczeniodawcami. Zdaniem organu brak klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności mogłoby wywołać wątpliwości co do możliwości zawarcia umów z wybranymi świadczeniodawcami. Pismem z dnia 24 maja 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] lutego 2011 r., wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przywrócenie złożonej oferty do postępowania konkursowego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. § 10 ust. 4 Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a przez to naruszenie interesu prawnego skarżącej wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji Dyrektora [...]OWNFZ z dnia [...] lutego 2011 r. oraz pismach przesłanych do organu. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z literalnym brzmieniem § 10 ust. 4 Zarządzenia Nr 62/2009/DSOZ Prezesa NFZ istnieją dwa różne sposoby określania harmonogramu pracy poradni. Pierwszy określa precyzyjnie ramy czasowe, w których przychodnia powinna być otwarta. Drugi zaś daje stronom możliwość swobodnego ukształtowania czasu pracy poradni. Skarżąca, mając duże doświadczenie w prowadzeniu tego typu placówek, przedstawiła w swojej ofercie optymalny czas pracy poradni, biorąc pod uwagę interes pacjentów. Aby mogło dojść do "obustronnego porozumienia stron w tym zakresie" organ musiał odnieść się do złożonej propozycji, którą jednak przemilczał. Za nielogiczne, skarżąca uznała, twierdzenie organu odwoławczego, że drugi (bardziej swobodny) sposób ustalania harmonogramu pracy poradni był możliwy dopiero po ustaleniu liczby świadczeń. Jeśli bowiem harmonogram pracy poradni zostałby ustalony na podstawie pierwszego sposobu, to jego późniejsza modyfikacja byłaby wykluczona. Zdaniem skarżącej, przepis Zarządzenia nie ma na celu dopuszczenia możliwości dokonywania zmian w ofercie w trakcie postępowania, lecz zapewnienie oferentom alternatywy na początku postępowania, jeśli uznają, że zaproponowany przez nich harmonogram będzie korzystniejszy dla pacjentów. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga L. Sp. z o.o. z siedziba w K. jest niezasadna. Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącej był przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Aczkolwiek art. 149 ust.1 pkt 7 ustawy o świadczeniach nie został wprost powołany w zaskarżonej decyzji ani decyzji przez nią utrzymanej, to jednak niewątpliwie ten przepis był podstawą odrzucenia oferty skarżącego. Przede wszystkim oferta została przez Komisję Konkursową odrzucona, a następnie w omawianych decyzjach jako przesłankę odrzucenia oferty organy powołały art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, wprost wskazany w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Jak ustaliła Komisja Konkursowa i co potwierdzili w swoich decyzjach Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] oraz Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia skarżąca w ofercie zaproponowała następujący harmonogram pracy poradni: poniedziałek (13:00-16:00), wtorek (8:30-12:30), czwartek (8:30-12:30), czwartek (13:00-16:00). Jednakże według § 10 ust. 1 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ świadczeniodawca udziela świadczeń w poradniach specjalistycznych zgodnie z harmonogramem pracy poradni, określonym w załączniku nr 2 do umowy. Z kolei, w myśl § 10 ust. 4 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ harmonogram, o którym mowa w ust. 1, powinien spełniać następujące warunki: poradnia specjalistyczna czynna nie krócej niż trzy razy w tygodniu po 4 godziny dziennie, w tym co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych w przedziale czasowym między godz. 7:30 a 14, oraz co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między godz. 14 a 20, chyba że w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy strony przyjmą harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń. Jednocześnie, z mocy § 7 ust. 5 zarządzenia nr 62/2009/DSOZ świadczeniodawcy biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umów, o których mowa w ust. 1,- 3, muszą spełniać wymagania dotyczące dostępności do świadczeń, określone w § 10. Wobec tego propozycje przedstawione przez skarżącą w ofercie odnośnie harmonogramu pracy poradni nie spełniały wymagań z § 10 ust. 4 zarządzenia nr 62/2009/DSOZ. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że zapis § 10 ust. 4 zarządzenia nr 62/2009/DSOZ "chyba że w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy strony przyjmą harmonogram pracy poradni, odpowiadający ustalonej liczbie świadczeń" mógł mieć zastosowanie w omawianym postępowaniu konkursowym i pozwalał oferentom na odstąpienie od ustalenia harmonogramu pracy według zasad wynikających z wcześniejszego zapisu § 10 ust. 4 cytowanego zarządzenia. W takiej sytuacji reguła przewidziana w § 10 ust. 4 zarządzenia nr 62/2009/DSOZ stałaby się fikcją, gdyż oferenci odwoływaliby się do odstępstwa uregulowanego także w tym przepisie. W konsekwencji prowadziłoby to naruszenia interesu pacjentów, gdyż usługi stawałyby się coraz mniej dostępne. Harmonogram pracy przewidziany w § 10 ust. 4 tego zarządzenia ma zagwarantować dostępność usług, zarówno w godzinach przedpołudniowych, jak i popołudniowych. Ponadto prowadziłoby to do naruszenia zasady równego traktowania oferentów, gdyż to tak samo traktowani byliby ci, którzy przestrzegają zasady wynikającej z § 10 ust.4 omawianego Zarządzenia, niezależnie od ewentualnej kolizji z innymi ich zadaniami z tymi świadczeniodawcami którzy, z równych powodów, nie ujętych w obowiązujących w postępowaniu o zawarcie umowy przepisach, odstąpili od tej reguły. W ocenie Sądu uregulowanie z § 10 ust. 4 in fine Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ ma przede wszystkim zastosowanie w przypadku zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie rokowań Skarżąca zaś w niniejszej sprawie w ofercie nie wskazała ani jednego dnia pracy poradni przez co najmniej 4 godziny w godzinach popołudniowych w przedziale czasowym między 14 a 20. Okoliczność, że tygodniowy czas poradni przekracza 12 godzin, nie ma znaczenia, gdyż takiego limitu czasowego pracy poradni nie formułuje § 10 Zarządzenia nr 62/2009/DSOZ. Harmonogramu pracy poradni nie można uznać za element formalny wniosku, który może zostać usunięty w trybie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. W myśl bowiem art. 147 ustawy o świadczeniach kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Zarządzenie nr 62/2009/DSOZ zostało wydane na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o świadczeniach, mówiących, że Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 1) i warunki wymagane od świadczeniodawców (pkt 3). Ponadto, zgodnie z § 9 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej: "zarządzenie nr 49/2010/DSOZ") oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w zarządzeniu oraz w warunkach zawierania umów. Zasady uzupełnienia lub wycofania oferty reguluje § 17 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ, który mówi: Ust. 1. Oferent może uzupełnić złożoną przez siebie ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert. Powiadomienie musi być oznaczone w taki sam sposób jak oferta oraz dodatkowo zawierać dopisek "UZUPEŁNIENIE OFERTY". Postanowienia § 11 ust. 2 pkt 8 stosuje się odpowiednio. 2. Oferent może, przed upływem terminu składania ofert, wycofać złożoną przez siebie ofertę, pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne oświadczenie oferenta o wycofaniu oferty. W przypadku, gdy oferta została złożona osobiście, oferent powinien przedstawić ponadto pisemne potwierdzenie złożenia oferty, o którym mowa w § 16 ust. 1. 3. W przypadku wycofania złożonej oferty, oferent może, przed upływem terminu składania ofert, złożyć nową ofertę z zachowaniem warunków określonych w zarządzeniu. 4. Po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania. 5. Po upływie terminu składania ofert złożone w postępowaniu oferty wraz z wszelkimi załączonymi dokumentami nie podlegają zwrotowi. Oferent nie może po otwarciu ofert żądać zwrotu, zamiany lub przeniesienia dokumentów będących częścią tej oferty - do oferty złożonej w innym postępowaniu, z zastrzeżeniem § 13 ust. 7. Zatem po upływie terminu do złożenia oferty skarżąca nie miała już możliwości zmiany oferty w zakresie dotyczącym harmonogramu pracy poradni. Zakres możliwości zmiany oferty w trybie negocjacji, ale dopiero w części niejawnej konkursu przewiduje art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, z którego wynika, że zmiana taka może nastąpić co do liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie nastąpiło odrzucenie oferty w części jawnej konkursu, poprzedzającej część niejawną (art. 142 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach). Należy również zauważyć, że oba wyżej powoływane zarządzenia były wymienione wśród aktów określających wymagania dla świadczeniodawców (oferta konkursowa nr [...]). Skarżąca w ofercie złożyła oświadczenie, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń. Jednocześnie należy zauważyć, że wydanie przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zarządzenia wewnętrznego nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. (czyli już po przeprowadzeniu części jawnej konkursu) mogło mieć wpływ na wynik konkursu, ale nie w odniesieniu do skarżącej, której oferta podlegała odrzuceniu. Zarządzenie to pozwalało na odstępstwo od zastosowania kryteriów dotyczących oceny ofert, ale w części niejawnej konkursu. W tych warunkach brak było podstaw do stwierdzenia, iż Komisja Konkursowa i w następstwie organy wydające decyzję naruszyły przepis art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach i z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.