VI SA/Wa 1544/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2006 r. sprawy ze skargi U. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. bez numeru w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej U. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. U. W. wniosła skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. uchylającą uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] marca 2006 r. o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów adwokackich i umarzającą postępowanie w sprawie. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż skarżąca U. W. w dniu [...] grudnia 2005 r. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Komisja Konkursowa powołana przez Okręgową Radę Adwokacką w K. po sprawdzeniu testów w uchwale z dnia [...] grudnia 2005 r. ustaliła, iż skarżąca uzyskała 188 punktów, co jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku egzaminu. W dniu [...] lutego 2006 r. skarżąca skierowała do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich. We wniosku tym zakwestionowała wynik egzaminu podnosząc, że w jej ocenie udzieliła prawidłowych odpowiedzi na pytania zawarte w punkcie 34 oraz w punkcie 148 testu, a więc przy uwzględnieniu tych odpowiedzi powinna uzyskać z testu wymaganą przepisami ustawy - Prawo o adwokaturze ilość 190 punktów. Okręgowa Rada Adwokacka w K. w uchwale z dnia [...] marca 2006 r., na podstawie art. 68 ust. 1 i 4 w zw. z art. 75 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze, odmówiła wpisu U. W. na listę aplikantów adwokackich z uwagi na niespełnienie przez nią wymogów z art. 75 ust. 2 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że U. W. nie uzyskała pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego, a więc jest osobą nieuprawnioną do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich, w związku z czym jej wniosek nie może być rozpoznany pozytywnie. U. W. wniosła odwołanie od tej uchwały do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Ponownie zakwestionowała wynik egzaminu ustalony przez Komisję Konkursową wskazując jednocześnie, że Okręgowa Rada Adwokacka w K. w swojej uchwale nie odniosła się w żaden sposób do faktu, że jej test egzaminacyjny został błędnie sprawdzony. Naczelna Rada Adwokacka rozpoznając odwołanie uchwałą z dnia [...] maja 2006 r. uchyliła zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. i umorzyła postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że w odniesieniu do egzaminu na aplikację adwokacką przeprowadzonego w 2005 r. ostateczne rozstrzygnięcie wyników egzaminu konkursowego zawiera się w uchwale Komisji Konkursowej podjętej w trybie art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich uprawnione były więc jedynie osoby, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu, ustalony w tym trybie. Inne osoby o wpis na listę aplikantów adwokackich nie mogą się ubiegać, a ich wnioski pozbawione podstawy prawnej należy traktować jako bezprzedmiotowe. Jednoznaczną intencją ustawodawcy było bowiem wyłączenie w 2005 r. jakiegokolwiek trybu odwoławczego w zakresie wyników egzaminu na aplikacje, zaś wdrożenie postępowania z wniosku U. W. o wpis na listę aplikantów stanowi obejście ustawy zmierzające do merytorycznej kontroli uchwały Komisji Konkursowej. W skardze na tę uchwałę wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. W. zarzuciła organowi naruszenie art. 68 ust. 6-7 w zw. z art. 75 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz art. 7 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniosła, że gdyby nie oceniono błędnie udzielonych przez nią odpowiedzi to uzyskałaby z testu wymagane przez ustawę, co najmniej 190 punktów. Okręgowa Rada Adwokacka w K. nie rozpatrzyła jednak w ogóle merytorycznie jej wniosku. Naczelna Rada Adwokacka pozbawiła ją natomiast w ogóle możliwości odwołania od uchwały o wpis na listę aplikantów. Ustawodawca nie przewidział wprawdzie do dnia [...] stycznia 2006 r. możliwości zaskarżenia samej uchwały komisji konkursowej o wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości, to jednak w ocenie skarżącej nie może to oznaczać pozbawienia ubiegających się o wpis na listę aplikantów adwokackich prawa do przysługujących im środków odwoławczych przewidzianych w przepisach ustawy - Prawo o adwokaturze. W przeciwnym wypadku ustawodawca działałby sprzecznie z Konstytucją RP. Podniesione przez nią zarzuty wskazujące na nieprawidłowości uchwały Komisji Konkursowej, a w konsekwencji na nieprawidłowości uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów są natomiast konkretne i powinny być merytorycznie rozpoznane, czego Naczelna Rada Adwokacka nie uczyniła. Naczelna Rada Adwokacka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2006 r. wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 68 w zw. z art. 75 ust. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.). Skarżąca U. W. przystąpiła w 2005 r. do egzaminu na aplikację adwokacką. W 2005 r. nabór na aplikację adwokacką odbywał się w oparciu o zasady wskazane w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy nabór na aplikację adwokacką w drodze egzaminu konkursowego przeprowadzały okręgowe rady adwokackie. Egzamin miał formę testu wyboru przygotowanego przez zespół powołany przez Naczelną Radę Adwokacką do przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów adwokackich (art. 7 ust. 4 i 10 ww. ustawy). W jego trakcie należało rozwiązać test składający się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, zaś za każdą prawidłową odpowiedź uzyskiwał 1 punkt. Test podlegał sprawdzeniu przez komisję w składzie, w którym przeprowadzała egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymywał kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Z przebiegu egzaminu sporządzany był protokół, podpisany przez członków komisji, zaś wynik kandydata po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustalała w drodze uchwały. W ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. nie przewidziano, odnośnie egzaminów na aplikację przeprowadzonych w 2005 r., możliwości zaskarżenia samej uchwały komisji konkursowej. W ocenie Sądu, każdy kandydat który przystąpił do egzaminu na aplikację adwokacką w 2005 r. mógł jednak w trybie art. 68 w zw. z art. 75 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze wystąpić z wnioskiem o wpis na listę aplikantów adwokackich, a okręgowa rada adwokacka była zobowiązana rozpoznać merytorycznie taki wniosek. Od uchwały okręgowej rady adwokackiej w przedmiocie wpisu na listę aplikantów przysługiwało natomiast kandydatowi odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Pozbawienie kandydatów jakichkolwiek środków odwoławczych od wyników egzaminu na aplikację adwokacka w 2005 r. stanowiłoby naruszenie zasady konstytucyjnej wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie brak było więc przesłanek do umorzenia przez organ postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a Naczelna Rada Adwokacka była zobowiązana rozpoznać merytorycznie odwołanie skarżącej od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów adwokackich.. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.