VI SA/Wa 1544/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.11.7.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] kwietnia 2007 r., wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000 złotych, utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Powyższe stwierdzono podczas kontroli pojazdu marki [...] kierowanego przez pana [...]. Kontrola miała miejsce w dniu 24 sierpnia 2006 r. w W. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] podpisanym prze kierowcę. Wskazano, że zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Ponadto podniesiono, że rozdział VI załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, stanowi o obowiązku badań i kontroli urządzeń rejestrujących. Wskazano, że zgodnie z tym zapisem, Państwa Członkowskie wyznaczają instytucje, które przeprowadzają badania i kontrole. Uznano, że każdy przyrząd, zarówno nowy jak i naprawiony, jest poświadczany co do swego działania oraz dokładności wskazań i rejestracji, w granicach błędów określonych w rozdziale III pkt 1 lit. f), za pomocą plombowania zgodnie z rozdziałem V ust. 4 lit. f). Wskazano, że Państwa Członkowskie mogą ustanowić legalizację pierwotną obejmującą sprawdzenie i potwierdzenie zgodności nowego lub naprawionego przyrządu z typem wzoru posiadającym zatwierdzenie i/lub wymaganiami niniejszego rozporządzenia i jego załączników lub mogą przekazać uprawnienia do poświadczania producentom lub ich upoważnionym przedstawicielom. Po zamontowaniu w pojeździe, urządzenie oraz cała instalacja muszą być zgodne z przepisami dotyczącymi maksymalnych dopuszczalnych błędów określonych w rozdziale III pkt 2 lit. f). Badania kontrolne powinny być wykonane przez uprawnionego instalatora lub warsztat na jego odpowiedzialność. Kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Kontrole te obejmują: sprawdzenie czy urządzenie funkcjonuje prawidłowo, sprawdzenie czy urządzenie opatrzone jest znakiem zatwierdzenia typu, sprawdzenie czy zamocowana jest tabliczka pomiarowa, sprawdzenie czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół. Uznano, że kontrola mająca na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III pkt 3 lit. f) dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzana co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi kontrolami, dotyczący pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takiej kontroli należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej. Stosownie do § 7 rozporządzenia w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych, sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Urządzenie rejestrujące powinno być zgłoszone do sprawdzania: po raz pierwszy, wraz z dowodem legalizacji pierwotnej; kolejnego, z dowodem legalizacji pierwotnej albo ostatniej legalizacji ponownej. Podkreślono, iż zapisy art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie mają zastosowania w niniejszej sprawie bowiem nakładają one na przedsiębiorcę dodatkowe obowiązki i wymogi, których nie mógł on spełnić w chwili kontroli drogowej, gdyż wówczas przepisy te nie obowiązywały w polskim systemie prawnym. Podniósł, iż według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 11.1. ust. 1 lit. d załącznika do w/w ustawy, który karą w wysokości 1.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Organ uznał, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki tego, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów o poddawaniu tachografu okresowym badaniom i legalizacji. Zdaniem organu argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą być podstawą zmiany decyzji, bowiem tachograf nie został terminowo poddany legalizacji i nałożona kara jest prawidłowa. Tachograf w kontrolowanym pojeździe został poddany badaniu okresowemu już po dacie kontroli drogowej, co oznacza że w chwili kontroli wykonywany był przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący S. C. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; 2. przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Zdaniem skarżącego przepisy polskie nie są synchronizowane z przepisami unijnymi, na które powołuje się organ. Skarżący podniósł, iż decyzja wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wyraźnie narusza przywołane przepisy i pozbawiona jest podstaw prawnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia z dnia [...] marca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Gdy naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy decyzja ulega uchyleniu. W zaskarżonej decyzji doszło do uchybień przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też skarga została uwzględniona. Zgodnie z art. 90 ust. 3 Konstytucji oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 57, poz. 507 ze zm.) uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r. zostało zarządzone i przeprowadzone referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr.66, poz. 613). W związku z powyższym Prezydent został upoważniony do ratyfikowania Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktat został przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony w dniu 23 lipca 2003 r. przez Prezydenta RP i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszelkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw. Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć m.in. rozporządzenia, które są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Zatem akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności wdrożeniowych i wywierają skutki bezpośrednie. Stosownie do art. 249 II TWE [189 II] rozporządzenia mają ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim". Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zasady stosowania prawa wspólnotowego w Polsce zawiera ogłoszenie Prezesa Rady Ministrów z 11 maja 2004 r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej, opublikowane na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 62, poz.718 z późn. zm.), zgodnie z którym "ogłoszenie aktów prawa Unii Europejskiej w języku polskim będzie miało miejsce w specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich". Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w niniejszym stanie faktycznym sprawy miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Nadto, według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł. W związku z powyższym zdaniem organu jego działanie było prawidłowe i zgodne z prawem. Zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż zgodnie z literalną treścią art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – Wydanie polskie/Wydanie specjalne 2004 r.,Tom 01, str. 321), rozporządzenie powyższe nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych "pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km". W tym stanie rzeczy uznać trzeba, iż skarżący nie może być adresatem nałożonych na niego zaskarżoną decyzją sankcji administracyjnych, bowiem zgodnie z treścią przywołanego art. 4 pkt 3 ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km. Tak więc skarżący wykonujący takie przewozy nie miał obowiązku przeprowadzania wskazanych przez organ kontroli okresowej urządzeń zamontowanych w pojeździe, bowiem w tym sanie faktycznym nie miał obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego. W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, iż oficjalna wersja rozporządzenia w języku angielskim (dostępna w bazie internetowej aktów prawnych Unii Europejskiej – EUROLEX) dotycząca punktu 3 artykułu 4 przedmiotowego rozporządzenia zawiera unormowanie "does not exceed 50 kilometers", co należy przetłumaczyć jako "nie przekracza 50 kilometrów". Z powyższego wynika, iż w tym zakresie mamy dotyczenia z ewidentnym błędem dotyczącym nieprawidłowego przekładu aktu prawnego Wspólnot Europejskich na język ojczysty państwa członkowskiego - w tym przypadku jest nim język polski. Jedną z podstawowych zasad państwa prawa, wchodzącą także w zakres dorobku prawnego Wspólnot Europejskich, jest wymóg publikacji w języku urzędowym danego państwa wszystkich praw i obowiązków dotyczących obywateli danego państwa. Dla zapewnienia obowiązywania prawa wspólnotowego w Polsce konieczne jest opublikowanie dorobku prawnego Unii Europejskiej w języku polskim. Ma to na celu zapewnienie obywatelom możliwości zapoznania się z dotyczącym ich zakresem praw i obowiązków w języku urzędowym danego państwa. Brak możliwości zapoznania się z tekstem aktu prawnego w języku urzędowym skutkuje pogorszeniem sytuacji faktycznej i prawnej podmiotów z tego kraju. Osoby te nie mają bowiem możliwości zapoznania się we własnym języku z przysługującymi im uprawnieniami czy nałożonymi na nich obowiązkami, które mają być dla nich wiążące. Brak możliwości zapoznania się z treścią aktu prawnego, z zakresem uprawnień i obowiązków w swoim urzędowym języku, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej tych podmiotów. W tym zakresie naruszona jest jedna z naczelnych zasad prawa wspólnotowego – zasada dyskryminacji ze względu na narodowość, wyrażona m.in. w art. 12 TWE. Poszanowanie praw podstawowych stanowi integralną część ogólnych zasad prawa, chronionych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. W jego orzecznictwie wielokrotnie przyjmowano zaś, że w ramach struktury i celów TWE należy zapewnić ochronę tego rodzaju prawom, wynikającym z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim. Podobne wnioski można wywieść z sytuacji braku urzędowego tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie aktu prawnego w danym języku. W demokratycznym systemie prawa należy bowiem stworzyć warunki, w których przepis prawa będzie powszechnie dostępny i zrozumiały, a brak tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji adresatów tego przepisu. Należy przyjąć, iż opublikowanie tekstu aktu prawnego przez uprawniony organ w trybie oficjalnej promulgacji, jest wystarczające dla oparcia rozstrzygnięcia konkretnej sprawy na takim źródle prawa. Takie stanowisko jest uzasadnione, a takie urzędowe tłumaczenia może stanowić źródło prawa, którego normy mają być stosowane w zakresie regulowania praw i obowiązków obywateli jako, iż posiadają one walor aktów urzędowych. W ocenie Sądu organ nie przeprowadzając postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących błędnego przekładu aktu prawnego nie był upoważniony zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w zakresie dotyczącym tej sprawy, a zatem nie mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Z tych też powodów zarzut skarżącego dotyczący braku postawy prawnej należy uznać za niedostatecznie wyjaśniony przez organ. Nie przesądzając jednak sprawy, należy uznać, że przy założeniu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego organ był w pełni uprawniony i zobowiązany do prowadzenia postępowania w kierunku wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości. Niemniej jednak w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz zawierać uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu taką okolicznością niewyjaśnioną przez organ w trakcie postępowania i mogącą mieć wpływ na wynik sprawy jest podnoszony przez stronę fakt braku podstawy prawnej lub kwestia błędnego tłumaczenia aktu prawnego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.