VI SA/Wa 1546/11

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. O. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanowił: odmówić radcy prawnemu M. O. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1546/11 oddalił skargę A. R. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W dniu [...] września 2012 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcę prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] maja 2013 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Izby Radców Prawnych [...] poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego A. C. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu [...] lipca 2014 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna skarżącego od ww. wyroku z dnia [...]mkwietnia 2012 r., sporządzona przez radcę prawnego A. C.. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pełnomocnictwo substytucyjne sporządzone przez radcę prawnego A. C. uprawniające radcę prawnego M. O. do reprezentowania skarżącego w przedmiotowym postępowaniu. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt II GSK 1681/14 oddalono przedmiotową skargę kasacyjną. W dniu [...] września 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek radcy prawnego M. O. o przyznanie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym II instancji (sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Do wniosku załączono "Formularz dla pełnomocników świadczących pomoc prawną z urzędu do wypłaty wynagrodzenia" wypełniony przez radcę prawnego M. O.. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zatem wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik (adwokat, radca, prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy), tj. pełnomocnik wskazany przez właściwy organ samorządu zawodowego. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Izby Radców Prawnych [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego radcę prawnego A. C.. W świetle cytowanego wyżej przepisu, stwierdzić należy, iż przyznanie wyznaczonemu radcy prawnemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu może nastąpić wyłącznie na wniosek tego radcy prawnego. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika (substytuta) o przyznanie ww. kosztów. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu został bowiem wyznaczony radca prawny A. C. i to jej, a nie substytutowi radcy prawnemu M. O., przysługuje żądanie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez Okręgową Radę Izby Radców Prawnych [...] radcę prawnego od udzielenia skarżącemu pomocy prawnej z urzędu. Nie oznacza też, że substytut może wystąpić w swoim imieniu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym miejscu podnieść należy, iż udzielenie substytucji powoduje powstanie pomiędzy substytutem i stroną takiego samego stosunku prawnego, jaki łączy stronę i pełnomocnika. Strona ma zatem dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych uprawnionych do działania w jej imieniu. Powyższe implikuje dalsze skutki prawne zarówno procesowe, jak i materialne, np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 27/06; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r., sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Natomiast w wyniku udzielenia substytucji nie dokonuje się zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą okręgową izbę radców prawnych. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.