VI SA/Wa 1546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] grudnia 2012 r., którą nałożono na A. K. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 13.400 złotych. Jako podstawę skarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1 i ust. 2 oraz art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej u.d.p., a także lp. 7 pkt 6 lit. d), e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej p.r.d. i art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej ustawa zmieniająca. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] lipca 2012 r. na drodze krajowej nr [...] w B. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów, składający się z ciągnika siodłowego marki M. o nr rej. [...] oraz naczepy marki K. o nr rej. [...], którym kierował M. K. W trakcie kontroli ustalono, że przewóz drogowy kręgów betonowych wykonywany był w imieniu skarżącego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z [...] lipca 2012 r., który kierowca podpisał bez uwag z adnotacją, że rezygnuje z drugiego ważenia. W trakcie kontroli ww. zespół pojazdów został zważony, w wyniku czego stwierdzono naruszenia następujących dopuszczalnych norm: 1. nacisk 31,4 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 7,4 t; 2. łączna masa pojazdów 44 t - przekroczenie dmc o 2 t; 3. przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Podlaski WITD decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 13.400 złotych. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, w wyniku czego GITD jako organ odwoławczy decyzją z [...] października 2012 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy polecił Podlaskiemu WITD poinformowanie skarżącego o przysługujących mu prawach oraz o tym, że może uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, poprzez wykazanie stosownych okoliczności. Podlaski WITD ponownie rozpoznając sprawę zawiadomił skarżącego o stwierdzonych podczas kontroli naruszeniach oraz pouczył go o treści art. 5 ustawy zmieniającej. W odpowiedzi skarżący wskazał, że skontrolowany zespół pojazdów poruszał się po ww. drodze na krótkim jej odcinku, celem dotarcia do bazy magazynowej jego firmy. Podniósł przy tym, że w niniejszym przypadku nie było innej drogi. Nadto skarżący poinformował, że podczas załadunku kręgów jego pracownicy mieli na uwadze ich wagę oraz ilość, tak aby nie naruszyć dopuszczalnych nacisków na drogach oraz dmc samego pojazdu. Przyznał przy tym, że w trakcie samego przejazdu mogło dojść do przesunięcia ładunku, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych norm, przy czym podkreślił, że przekroczenie to było nieznaczne. Reasumując skarżący uznał, że powyższe dowodzi, że on oraz jego pracownicy dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przedmiotowym załadunkiem i przejazdem i że nie mieli wpływu na powstałe naruszenie. Ostatecznie decyzją z [...] grudnia 2012 r. WITD ponownie nałożył na skarżącego karę pieniężną 13.400 złotych. Organ uznał, że stwierdzone podczas kontroli naruszenia były bezsporne, a skarżący w toku postępowania nie przedstawił okoliczności, które pozwoliłyby uwolnić się mu od odpowiedzialności za ich powstanie. W odwołaniu skarżący wskazał, że WITD naruszył art. 7 i art. 8 k.p.a., gdyż nie przeprowadził wszystkich możliwych czynności, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przyjmując, że zeznania kontrolowanego kierowcy są decydujące w sprawie. Skarżący zwrócił uwagę, iż przewożony ładunek tj. kręgi betonowe, nie były na "stałe" przymocowane do pojazdu, lecz za pomocą pasów, które ze względu na swą elastyczność mogły doprowadzić do "przesunięcia się" przewożonego ładunku. Nadto wysokość nałożonej kary pieniężnej jest niewspółmiernie wysoka do stwierdzonego naruszenia. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Stwierdził, że droga krajowa nr 19, na której zatrzymano ww. zespół pojazdów, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ ustalił ponadto, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] maja 2012 r. Zespół pojazdów został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznym [...] i [...], które w dniu kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urząd Miar w [...], z terminem ważności do [...] września 2012 r. dla wagi o nr [...] i do [...] grudnia 2012 r. dla wagi [...]. GITD wskazał, że powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. GITD wskazał, że doszło do naruszenia następujących dopuszczalnych norm: 1. nacisk 31,4 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 7,4 t; 2. łączna masa pojazdów 44 t - przekroczenie dmc o 2 t; 3. przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje: 1. Lp. 7 - za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t: a. pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi: i. lit. d) powyżej 271 do 28,5 t – 5.600 złotych; ii. lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 28,5 t dodatkowo – 7.200 złotych; 2. Lp. 9 - za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: a. pkt 11 pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. -lit. h) powyżej 42,0 t do 52,0 t - 600 złotych. Ostatecznie GITD wskazał, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5600 + 7200 + 600 = 13.400 złotych. Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu stwierdził, iż w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych, nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Za bezsporne przyjął – tj. potwierdzone w protokole kontroli i niekwestionowane przez samego skarżącego, że kierowca jadąc ww. drogą krajową przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 mi nie większej niż 1,4 m, oraz przekroczył dopuszczalną masę całkowitą kontrolowanego pojazdu członowego. Organ ustalił również, że na ów przejazd skarżący nie miał stosownego zezwolenia zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d. GITD wyjaśnił, przy tym, że pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Zatem podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Jednocześnie GITD wyjaśnił co rozumie pod pojęciami ładunek sypki oraz drewno i stwierdził, że przewożone kręgi betonowe nie stanowią żadnego z nich, więc w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej. Główny Inspektor Transportu Drogowego ostatecznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się skarżącego - podmiotu wykonującego przejazd, od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Organ przypomniał jednocześnie, że kierowca przesłuchany w dniu kontroli w charakterze świadka zeznał, że wzrokowo ocenił wagę ładunku, a pojazd po załadunku nie był ważony. Nadto poniesiono, że to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił naruszenie: 1. art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że nie wykazał on, że nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z ww. przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, w związku z czym niezasadnie nałożono na niego karę pieniężną; 2. art. 7, art. 8, art. 11; art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezałatwienie jej w ten sposób, żeby wyeliminować z obrotu wadliwą decyzję WITD, a także poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego i nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący podniósł, że fakt, że przewożony ładunek nie był ważony, nie świadczy o tym, że nie była znana jego waga przed rozpoczęciem przejazdu, i że w związku z tym nie została dołożona należyta staranność w wykonaniu tego przejazdu. Nadto wskazał, że zabezpieczył ładunek pasami, jednak te - z racji swojej elastyczności, mogły spowodować, że kręgi przesunęły się w trakcie przejazdu, co doprowadziło do powstania stwierdzonych naruszeń. Zdaniem skarżącego wprawdzie kręgi betonowe nie są drewnem, tym nie mniej w jego ocenie można je do drewna przyrównać, gdyż tak jak drewniane bele nie można ich na stałe przymocować. Skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził wszystkich możliwych czynności celem dokładnego wyjaśnienia niniejszej sprawy. Podał, że organ powinien był wezwać jego, bądź kierowcę, celem wyjaśnienia spornych zagadnień, a tego nie zrobił. Zdaniem skarżącego nałożona na niego kara jest niewspółmierna do rzekomego naruszenia. Podniósł przy tym, że nie było innej drogi przejazdu. Wraz ze skargą skarżący wniósł o przywrócenie terminu do jej złożenia. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o odrzucenie skargi jako złożonej po terminie. Postanowieniem z [...] września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b), inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 1c) bądź stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 (pkt 2) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził powyższych naruszeń i w konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja nie nosi znamion wadliwości w rozumieniu powołanego przepisu. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - p.r.d., ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zakaz ruchu pojazdów "nienormatywnych" jest zasadą. Odstępstwem od tej zasady jest natomiast możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach zezwoleniem tym określonych. Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga krajowa nr [...], na której zatrzymano ww. zespół pojazdów, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona. Organy ustaliły, że pojazd skarżącego przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, a mianowicie 31,4 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 7,4 t oraz łącznej masy pojazdów 44 t - przekroczenie dmc o 2 t. Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia, nie żądał powtórnego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag. W przedmiotowej sprawie skarżący przewoził kręgi betonowe. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, w zawiązku z czym nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skoro kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej, to nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz , że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń, były w ocenie Sądu okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Wskazać bowiem trzeba, że po załadunku pojazdu, pojazd ten nie był ważony, co potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych. Skarżący zarzuca w skardze, że zabezpieczył ładunek pasami, jednak te z racji swojej elastyczności, mogły spowodować przesunięcie kręgów. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy podkreślić, że podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Przepis art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzuje, w jaki sposób należy dokonywać załadunku. W szczególności ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W myśl ust. 3 cytowanego przepisu ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Natomiast urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy ( art. 61 ust. 4 p.r.d.). Z przepisów prawa wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Z tych też względów także wybór trasy przejazdu ma szczególne znaczenie. Jeśli, tak jak to zdarzyło się w rozpoznawanej sprawie, a co podnosił skarżący, nie było innej drogi przejazdu, zatem skarżący chcąc wyeliminować ryzyko jazdy przeciążonym pojazdem winien zaopatrzyć się w stosowne zezwolenie. Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jego odpowiedzialności. Wysokość kar, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, pojazdu została określona w załączniku do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma też możliwości miarkowania ich wysokości, w zależności od okoliczności danej sprawy, w tym przypadku od rodzaju przewożonego towaru i sposobu jego zamocowania. W ocenie Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.