VI SA/Wa 1548/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Agnieszka Łąpieś–Rosińska (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania pozwolenia na broń myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza nieważność decyzji Komendanta Milicji Obywatelskiej w Warszawie z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia na broń; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. N. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. N. – decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Policji z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] o wydaniu skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji skarżący W. N. wystąpił pismem z dnia [...] listopada 2001 r. Wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r. – w części dotyczącej czasowości pozwolenia na broń. Zdaniem skarżącego udzielone pozwolenie na broń myśliwską dotknięte było wadą rażącego naruszenia prawa w części określającej czasowość tego pozwolenia. Skarżący powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 września 1993 r., w którym to orzeczeniu Trybunał orzekł, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r. (Dz. U. Nr 76, poz. 452) jest niezgodny z ustawą z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni i amunicji i materiałach wybuchowych, stwierdzając iż ani przepis art. 5 ust. 3 ani żaden inny przepis ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. nie upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych do ustalenia w drodze rozporządzenia wykonawczego, ograniczonej w czasie ważności pozwoleń na broń. Skarżący wyjaśnił, iż w reakcji na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego organy policji "z urzędu" stwierdzały nieważność wydanych pozwoleń na broń w części dotyczącej okresów ich ważności, co nie miało miejsca w jego przypadku. Skutkiem natomiast pozostawienia w obiegu prawnym wadliwego pozwolenia z 1978 r. było nie tylko skazanie skarżącego W. N. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]) za przestępstwo nielegalnego posiadania broni, ale także odmowa wydania nowego pozwolenia. Początkowo Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. (utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2002 r.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Komendanta Policji w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...], a rozpoznający skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 7 maja 2004 r. (sygn. akt 6 III SA 1015/02) uznał, że w sprawie nie zachodziły przesłanki dla stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji i oddalił skargę. Wyrok ten zaskarżony został do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt OSK 1510/04) uchylił wyrok Sądu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Poza rozważaniami dotyczącymi instytucji stwierdzenia nieważności, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się również do kwestii związanych z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 września 1993 r. Po przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, sąd ten wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. (sygn. akt VISA/Wa 1709/05) uchylił zaskarżone decyzje I i II instancji. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku W. N. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 r. – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2006 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] o wydanie pozwolenia na broń myśliwską. W ocenie Komendanta stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Mając na uwadze treść powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Komendant uznał, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych – pozwolenie udzielone stronie przedmiotową decyzją nie było bezterminowe. Wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zobowiązało Ministra Spraw Wewnętrznych do uchylenia lub zmiany wadliwego prawnie zapisu o terminowości pozwoleń na broń. Minister Spraw Wewnętrznych w drodze zmian legislacyjnych wykreślił z ww. rozporządzenia nr 452 zapis wprowadzający terminowość pozwoleń na broń, a zmiana weszła w życie z dniem 14 stycznia 1994 r. Ponieważ ważność wskazanego pozwolenia upłynęła z dniem [...] marca 1993 r., a więc przed opisaną zmianą przepisów, nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ nie dopatrzył się również innych wad wskazanych w art. 156 § 1 k. p. a. Pismem z dnia [...] maja 2006 r. W. N. reprezentowany przez adwokata A. S. skierował wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 1978 r. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Komendanta Głównego Policji zwłaszcza, że w świetle oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1510/04 – zawarte zostało stwierdzenie, że fakt zmiany przedmiotowego rozporządzenia w okresie późniejszym nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd istotnego znaczenia, decydujące bowiem jest to, że decyzja z [...] lipca 1978 r. została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą, a więc w istocie niekonstytucyjnego. Zauważył, iż do tej oceny prawnej Komendant Główny Policji nie odniósł się w motywach swojej decyzji, a wręcz przedstawił argumentację sprzeczną z tą oceną. Po rozpatrzeniu wniosku W. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] o wydaniu pozwolenia na broń myśliwską - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r., podzielając stanowisko zawarte w tej decyzji. Komendant ponownie podkreślił, iż zmiana przepisów o zakresie ważności pozwoleń na broń została dokonana dopiero z dniem 14 stycznia 1994 r., a zatem ważność przedmiotowego pozwolenia ustała przed opisaną zmianą przepisów i dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jak i pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W dniu [...] lipca 2006 r. W. N. reprezentowany przez A. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz utrzymanej w mocy decyzji z dnia [...] marca 2006 r. jako wydanych z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Jednocześnie zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jak zauważa J. Tarno "istotnym novum komentowanego uregulowania jest nałożenie na sąd administracyjny obowiązku wyjścia poza granice skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Obowiązek ten powstaje w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia." (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 294-295). Sąd administracyjny powinien więc z urzędu rozpatrzyć czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie komentowanego przepisu. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie, ale także w aktach je poprzedzających – jeżeli były podjęte w granicach danej sprawy (vide: cytowany wyżej komentarz str. 295-296). Mając na uwadze powyższe Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że skarga W. N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu decyzja Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] w części orzekająca o czasowości pozwolenia na broń myśliwską, wydana została bez podstawy prawnej i zachodzą podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd był zobowiązany do dokonania oceny tej decyzji w niniejszym postępowaniu właśnie na podstawie art. 135 p. p. s. a. Przedmiotowe pozwolenie na broń myśliwską skarżący W. N. otrzymał w 1978 r. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a konkretnie obowiązującym w dacie wydania pozwolenia - § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 września 1975 r. w sprawie określenia organów Milicji Obywatelskiej właściwym do wydawania pozwoleń na broń, ustalenia wzorów pozwoleń na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji (Dz. U. Nr 32, poz. 173) – w pozwoleniu na broń wpisywano termin ważności pozwolenia. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 1 ust. 4 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Jednakże ani przepis art. 5 ust. 3, ani żaden inny przepis tej ustawy nie upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych do ustalenia w drodze rozporządzenia wykonawczego ograniczonej w czasie ważności pozwoleń na broń. Tym samym Minister określając w kolejnych rozporządzeniach wydawanych na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. czasookres limitowania pozwolenia na broń, w sposób oczywisty przekroczył upoważnienie ustawowe. Powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 28 września 1993 r. sygn. P2/93. Odmawiając stwierdzenia nieważności omówionej decyzji z 1978 r. Komendant Główny Policji zarówno w decyzji I jak i II instancji wskazał na fakt, iż zmiana przepisów dotyczących czasowości pozwoleń na broń dokonana została dopiero w styczniu 1994 r., a więc ważność przedmiotowego pozwolenia ustała przed opisaną zmianą przepisów. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie miała jednak dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. Zwrócił już na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1510/04 podkreślając, że decydujące w sprawie jest to, iż nie może budzić wątpliwości, iż kwestionowana decyzja została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą, a więc w istocie niekonstytucyjnego. A jak wykazano powyżej regulowanie w kolejnych rozporządzeniach kwestii terminu ważności pozwoleń na broń przekraczało delegację ustawową zawartą w ustawie z dnia 31 stycznia 1961r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Dlatego też mając na uwadze kompetencje wynikające z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę odmówił zastosowania przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 września 1975 r. W konsekwencji uznać należy, iż decyzja Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] o wydaniu pozwolenia na broń myśliwską, w zakresie w jakim organ ten orzekł o terminie ważności tego pozwolenia – wydana została bez podstawy prawnej a Komendant Główny Policji odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też Sad działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji Komendanta [...] Milicji Obywatelskiej w [...] z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia na broń. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).