VI SA/Wa 1551/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-05

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Honorata Łopianowska, Anna Fyda-Kawula

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową jest zasadne, jeśli brak identyfikacji pojazdu w systemie wynikał z niedostatecznych regulacji prawnych obowiązujących w dacie przejazdu, a użytkownik spełnił wszystkie nałożone na niego obowiązki umowne i administracyjnoprawne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu, umarzając postępowanie administracyjne. Stwierdzono, że w okresie przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o drogach publicznych z dnia 6 maja 2020 r., brak było wystarczających regulacji prawnych nakładających na użytkownika obowiązek aktualizacji danych pojazdu w systemie poboru opłat elektronicznych w przypadku zmiany numeru rejestracyjnego. Skoro przyczyną braku uiszczenia opłaty były wady systemu wynikające z niepełnej regulacji prawnej, a użytkownik spełnił wszystkie nałożone na niego obowiązki, nie można obciążać go skutkami tych wad.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. S. za przejazd pojazdem bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 28 maja 2019 r. Skarżący poinformował, że w dniu 6 maja 2019 r. pojazd zmienił numer rejestracyjny. Organ nałożył karę, uznając, że pojazd nie był zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat z nowym numerem rejestracyjnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak udowodnienia nieuiszczenia opłaty oraz bezprzedmiotowość postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Skarżącego P. S. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant referent Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Skarżącego P. S. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 470), załącznika nr l do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 890 ze zm.) oraz art. 50 pkt 1 lit. j) i art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku P. S. (Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 28 maja 2019 r. o godz. 10:49:40 zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] na odcinku drogi krajowej [...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) - połączenie z autostradą [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciami z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy w pasie drogowym. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony, a jego właścicielem w chwili naruszenia był Skarżący. W dniu 30 sierpnia 2019 r. do Organu wpłynęło pismo Skarżącego, w którym poinformował, że 6 maja 2019 r. kontrolowany pojazd został wykupiony od leasingodawcy i zmianie uległy numery rejestracyjne pojazdu. W toku postępowania Organ włączył w poczet materiału dowodowego pisma informacyjne Biura Krajowego Systemu Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z 13 oraz 25 września 2019 r. oraz z 20 grudnia 2019 r., z których wynikało, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w elektronicznym systemie poboru opłat na umowie o nr [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. o godzinie 18:09:34. Ostatnią zaś zarejestrowaną transakcją w systemie elektronicznego poboru opłat dla tego pojazdu był przejazd z dnia [...] maja 2019 r. o godzinie 16:51:30. Organ wskazał także, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany na umowie nr [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, czyli już po naruszeniu. Ponadto Organ ustalił, że w dniu kontroli nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat (ESPO) oraz urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej oraz że użytkownik pojazdu nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia pokładowego viaBox oraz w związku z funkcjonowaniem ESPO, nie dokonywał także wymiany ani zwrotu urządzenia pokładowego viaBox. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że Skarżący poruszał się pojazdem o nr rej. [...], w którym znajdowało się urządzenie viaBox przypisane do pojazdu o nr rej. [...]. Pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany w elektronicznym systemie poboru opłat w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie 18:22:22, czyli po naruszeniu. W dniu naruszenia nie odnotowano transakcji poboru opłat dla konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Ostatnią zarejestrowaną transakcją w systemie elektronicznego poboru opłat dla pojazdu o nr rej. [...] był przejazd z dnia [...] maja 2019 r. o godzinie 16:51:30. Ponadto Organ zauważył, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat. System wygenerował zapis ewidencyjny o treści: "Brak komunikacji z OBU, ważna umowa dla NRP nie została zidentyfikowana". Organ podkreślił, że w przypadku braku komunikacji podczas przejazdu pod bramownicą kontrolną urządzenie viaBox "milczy", tzn. nie wydaje sygnałów dźwiękowych i świetlnych. Użytkownik, spostrzegając brak emisji sygnałów świetlnych lub dźwiękowych powinien niezwłocznie udać się do najbliższego punktu dystrybucji urządzeń w celu sprawdzenia urządzenia viaBox. Organ przypomniał także, że na podstawie § 5 pkt 4 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym (OWU) użytkownik zobowiązany jest niezwłocznie zgłosić organowi fakt niefunkcjonalności viaBox, odwiedzając dowolny punkt obsługi klienta. Zdaniem Organu, Skarżący nie dopełnił również obowiązku wynikającego z § 3 pkt 2 OWU, zgodnie z którym wszelka zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym Pojazdu/Pojazdów, w zakresie danych zawartych w Umowie, wymaga natychmiastowej zmiany Umowy w dowolnym MOK, przed skorzystaniem z Drogi Płatnej, co należy potwierdzić podpisaniem aneksu do Umowy lub Umowy z nowymi danymi wprowadzonymi do Systemu. Organ uznał zatem, że w przedstawionych wyżej okolicznościach, kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych została nałożona prawidłowo. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy fakt nieuiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej nie został udowodniony; - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania, mimo że postępowanie to było bezprzedmiotowe; - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, co nastąpiło na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, zebrania niekompletnego materiału dowodowego, pominięcie jakichkolwiek ustaleń w zakresie dodatniego salda konta Skarżącego, a następnie dokonania dowolnej, sprzecznej oceny tego materiału, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza co do przyczyn niepobrania opłaty oraz załatwienie sprawy w sposób dowolny i nieuwzględnienie interesu społecznego, a także słusznego interesu obywateli, wydanie decyzji bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów Skarżącego, a w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa poprzez rozstrzyganie wątpliwości wynikających z materiału dowodowego na niekorzyść strony, podczas gdy kierowca poruszał się z dodatnim saldem konta, urządzenie było używane zgodnie z przeznaczeniem, a dane wprowadzone do urządzenia, takie jak kategoria pojazdu i liczba osi nie uległy zmianie. Jednocześnie Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci decyzji z [...] października 2019 r. nr [...] oraz z [...] stycznia 2020 r. nr [...] na okoliczność bezprzedmiotowości prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2011/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku skargi kasacyjnej Skarżącego wyrokiem z 19 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 2018/21 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodne z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji organu z 30 czerwca 2020 r., mając na uwadze ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wydanym w tej sprawie prawomocnym wyroku NSA z 19 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 2018/21, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że miarodajna regulacja ustawowa dotycząca systemu elektronicznego poboru opłat w brzmieniu obowiązującym w dniu wykonania spornego przejazdu (28 maja 2019 r.) w sposób wysoce ograniczony (niepełny) normowała publicznoprawne obowiązki użytkownika dróg krajowych w zakresie przekazywania właściwym organom odpowiednich danych koniecznych do zapewnienia prawidłowego i skutecznego działania technicznego systemu elektronicznego poboru opłat w zakresie odpowiedniej komunikacji urządzenia zainstalowanego w pojeździe na potrzeby pobierania opłat elektronicznych (art. 13i ust. 3-4 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu) z tym systemem. Zgodnie z treścią obowiązujących w dniu spornego przejazdu przepisów, tj. art. 13i ust. 3-4b ustawy o drogach publicznych, podmioty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, obowiązane do uiszczania opłat elektronicznych, były co do zasady zobowiązane do instalowania w pojazdach odpowiednich urządzeń na potrzeby pobierania tych opłat (ust. 3-4), kierujący pojazdami samochodowymi wyposażonymi w te urządzenia byli zobowiązani do wprowadzenia do tych urządzeń prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 ustawy o drogach publicznych (ust. 4a), natomiast właściciele tych pojazdów oraz ich posiadacze zostali zobowiązani do używania ww. urządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem (ust. 4b). Określone obowiązki związane z wnoszeniem i rozliczaniem opłat elektronicznych zostały również określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1406; dalej: "rozporządzenie"). W § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik: 1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (umowa); 2) odbiera urządzenie od pobierającego opłatę elektroniczną; 3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (tryb przedpłaty; tzw. tryb pre-pay); 5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (tryb płatności okresowej z zabezpieczeniem; tzw. tryb post-pay). Jak podkreślił NSA w powołanym wyroku, w powyższym akcie wykonawczym nie zawarto jednak jakiejkolwiek regulacji, z której wynikałyby dalsze obowiązki publicznoprawne użytkownika drogi publicznej objętej systemem poboru opłat w zakresie aktualizowania danych dotyczących samego użytkownika, pojazdu, dla którego urządzenie zostało wydane (w tym obejmujących numer rejestracyjny), lub wskazania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej zgodnie z § 6 ust. 1. Dopiero ustawą z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087) w związku z ustanowieniem nowego Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, działającego w systemie teleinformatycznym (art. 13hb ust. 1ba i 1bb ustawy o drogach publicznych), z dniem 1 lipca 2020 r. wprowadzono nowe obowiązki korzystających z dróg publicznych, w tym obowiązek rejestracyjny właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną (art. 13ia ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Powyższy rejestr zawiera następujące dane: 1) właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu; 2) urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3a ustawy o drogach publicznych, w tym urządzenia mobilnego wraz z oprogramowaniem, o którym mowa w art. 13ia ust. 3d ustawy o drogach publicznych; 3) pojazdów samochodowych, przyczep i naczep; 4) dotyczące trybu wnoszenia opłaty elektronicznej oraz wnoszonego zabezpieczenia; 5) korzystającego z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu (art. 13ia ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Istotne jest również to, że rejestr ten zawiera szczegółowe dane dotyczące pojazdu samochodowego, a w szczególności jego numer rejestracyjny (art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy o drogach publicznych). W art. 13ia ust. 10 ustawy o drogach publicznych nałożono na właściciela, posiadacza albo użytkownika pojazdu obowiązek aktualizowania danych zawartych w ww. rejestrze (art. 13ia ust. 1 ustawy o drogach publicznych), niezwłocznie, nie później niż przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6. Dodatkowo zgodnie z nowym przepisem art. 13ib ust. 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych został zobowiązany przed rozpoczęciem przejazdu po drogach, o których mowa w art. 13ha ust. 1, uzupełnić rejestr, o którym mowa w art. 13ia ust. 1, o: 1) kategorię pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 lub liczbę osi pojazdu - w przypadku różnicowania, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1; 2) numery rejestracyjne przyczepy lub naczepy stanowiących zespół pojazdów z pojazdem, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3; 3) numer referencyjny urządzenia wykorzystywanego w pojeździe, o którym mowa w art. 13іa ust. 8. Tym samym wskazane wyżej obowiązki nie mogły ciążyć na Skarżącym, który wykonywał sporny przejazd drogowy w okresie przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej z 6 maja 2020 r. Oznacza to, że w dniu wykonania spornego przejazdu podstawę do wyznaczenia zakresu obowiązków publicznoprawnych Skarżącego w zakresie trybu, sposobu i terminu wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania stanowiły przepisy cytowanego rozporządzenia. Możliwość zatem pełnej i skutecznej realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd na drodze publicznej była uzależniona od realizacji uprzednich obowiązków administracyjnoprawnych, które względem korzystającego z dróg publicznych określono w rozważanym zakresie w § 3 ust. 1 rozporządzenia. NSA podkreślił, że z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wynika jedynie wymóg powiązania urządzenia pokładowego wydanego zgodnie z umową z danym pojazdem, natomiast brak jest podstaw do dokonywania rozszerzającej wykładni i swoistego uzupełniania treści normatywnej tego przepisu przez dodanie zastrzeżenia, że zakres realizacji ww. obowiązku jest w istocie wyznaczony przez umowę cywilnoprawną, w której treści miały być zawarte dane pojazdu (w szczególności jego numer rejestracyjny). W przepisach cyt. rozporządzenia lub samej ustawy nie określono, że użytkownik drogi jest zobowiązany na gruncie regulacji administracyjnoprawnej do aktualizowania danych pojazdu w systemie poboru opłat elektronicznych lub zmiany zawartej umowy z podmiotem pobierającym opłaty elektroniczne. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżący wykonywał przejazd w dniu [...] maja 2019 r. pojazdem, który w maju 2019 r. zmienił numer rejestracyjny z oznaczenia: [...] na oznaczenie: [...]. Sporny przejazd był jednak wykonywany na podstawie zawartej z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną umowy z dnia 17 czerwca 2016 r., w której wskazano numer rejestracyjny ww. pojazdu przed jego zmianą. Poprzedni numer rejestracyjny został również przypisany do urządzenia wykorzystywanego na potrzeby pobierania opłat elektronicznych (art. 13i ust. 3 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2020 r.) oraz powiązany z systemem elektronicznego poboru opłat viaTOLL (art. 13hc ust. 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2020 r.). Ostatni przejazd ww. pojazdu pod dotychczasowym numerem został zarejestrowany w systemie poboru opłat w dniu 21 maja 2019 r., co jest konsekwencją zmiany numeru rejestracyjnego po tym dniu. Z ustaleń Organu nadto wynika, że 28 maja 2019 r. sporny przejazd pojazdu z nowym numerem rejestracyjnym [...] nie został zarejestrowany przez system viaTOLL, gdyż zarówno ww. urządzenie zainstalowane w pojeździe, jak i dane zamieszczone w systemie nadal były przyporządkowane do poprzedniego numeru rejestracyjnego [...], a nowy numer nie był jeszcze zarejestrowany w tym systemie. Nowy numer rejestracyjny został zarejestrowany w systemie viaTOLL dopiero 23 sierpnia 2019 r., a więc już po wykonaniu spornego przejazdu. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w pojeździe Skarżącego w trakcie przejazdu było zainstalowane urządzenie do poboru opłat i miało ono dodatnie saldo konta, natomiast – jak ustalił Organ – nie doszło do "skomunikowania się" urządzenia pokładowego viaBOX z urządzeniem kontrolnym na tzw. bramownicy drogi krajowej, a brak tego rodzaju komunikacji, jak stwierdził Organ, był konsekwencją braku identyfikacji ważnej umowy dotyczącej tożsamego pojazdu z nowym numerem rejestracyjnym. NSA podkreślił, że poważne deficyty regulacji normatywnej istniejące aż do 30 czerwca 2020 r., skutkowały co najmniej tymczasowymi zakłóceniami działania systemu viaTOLL, który w związku ze zmianami numerów rejestracyjnych pojazdów – co do których dopełniono obowiązków zawarcia odpowiedniej umowy oraz instalacji i używania urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z jego przeznaczeniem wynikającym z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia, co też miało miejsce w niniejszej sprawie – nie identyfikował z przyczyn technicznych (związanych z brakiem ujawnienia w systemie viaTOLL nowego numeru rejestracyjnego, z tym zastrzeżeniem, że obowiązek ujawnienia nie był przypisany do użytkownika drogi, lecz spoczywał na podmiocie pobierającym opłaty elektroniczne w związku z aktualizacją danych umownych) urządzeń pokładowych przypisanych do poprzednich numerów rejestracyjnych, co w konsekwencji powodowało brak automatycznego pobrania opłaty, pomimo dysponowania środkami na ich uiszczenie w odpowiednim trybie. Odnosząc się natomiast do skutków prawnych w zakresie odpowiedzialności administracyjnoprawnej niedokonania zmiany umowy zawartej z podmiotem pobierającym opłaty elektroniczne, w zakresie danych pojazdu (zmiana numeru rejestracyjnego), zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Ogólnych Warunków Umów stosowanych przez ten podmiot, to jak wskazał NSA, naruszenie obowiązków umownych (także wynikających z wzorca umownego) nie może bez wyraźnej regulacji ustawowej stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia obowiązku administracyjnoprawnego oraz nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za to naruszenie. W świetle przedstawionych uwag oraz mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, że Skarżący wykonał wszystkie obowiązki, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Skoro natomiast przyczyną braku uiszczenia należnej opłaty elektronicznej w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lipca 2020 r. były wady organizacyjne lub techniczne funkcjonowania systemu poboru opłat, wynikające z niepełnej regulacji prawnej podstaw działania tego systemu, w tym brak wprowadzenia podstawy ustawowej obowiązków administracyjnoprawnych w zakresie rejestracji odpowiednich danych dotyczących podmiotów korzystających z dróg, urządzeń do poboru opłat oraz pojazdów (w tym co do ich numerów rejestracyjnych), to jak wskazał NSA, brak jest podstaw do obciążania skutkami tych wad korzystających z dróg publicznych, którzy nie naruszyli w powyższym zakresie nakazów lub zakazów administracyjnoprawnych. W konsekwencji powyższego należy uznać, że Organ, nakładając na Skarżącego karę pieniężną za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej za zachowania mające miejsce przed wejściem w życie cyt. ustawy nowelizującej z dnia 6 maja 2020 r., co do których nie można stwierdzić uprzedniego naruszenia obowiązków administracyjnoprawnych będących warunkiem realizacji obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych – naruszył art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie zawnioskowanych przez Skarżącego dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci dwóch decyzji umarzających postępowanie, uznając, że uwzględnienie ww. wniosków dowodowych nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Uznając natomiast brak podstaw do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej pojazdem samochodowym bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzona kwota obejmuje zwrot: wynagrodzenia Pełnomocnika reprezentującego Skarżącego – 270 zł, uiszczonej opłaty od skargi – 100 zł oraz uiszczonej opłaty skarbowej – 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło