VI SA/Wa 1552/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-07

Skład orzekający: Joanna Wegner, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rejestrację odbiorników radiofonicznych i ustalająca opłatę abonamentową może zostać wydana wyłącznie na podstawie oświadczenia pracownika firmy, jeśli strona kwestionuje te ustalenia i nie przedstawiono innych dowodów?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne nie wykazało jednoznacznie posiadania przez skarżącą niezarejestrowanych odbiorników radiowych w samochodach. Ustalenia organów opierały się jedynie na oświadczeniu pracownika, które strona kwestionowała. Brak innych dowodów, takich jak kontrola dokumentacji czy przesłuchanie pracowników, naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. została objęta kontrolą przez Pocztę Polską S.A. w zakresie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych. W wyniku kontroli stwierdzono obecność trzech odbiorników radiofonicznych w samochodach służbowych, co zostało udokumentowane protokołem opartym na ustnym oświadczeniu pracownicy firmy. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rejestrację odbiorników i ustalającą opłatę abonamentową. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i niewłaściwe zastosowanie art. 97 K.c.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz S. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] lutego 2019 r.; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 370 zł (trzysta siedemdziesiat złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Minister Infrastruktury, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę S. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, z siedzibą w W., od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...], nakazującej rejestrację trzech odbiorników radiofonicznych oraz ustalającej opłatę za używanie trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 630,00 zł - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Poczta Polska SA., pełniąc funkcję operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tj. Dz. U. 2017 poz. 1481 z późn. zm ), przeprowadziła w dniu [...] sierpnia 2018 r. kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w lokalu użytkowym zajmowanym przez S. przy ul. [...], w [...] należącym do S. SP. Z o.o. Kontrola obowiązku rejestracji urządzeń rtv została przeprowadzona w obecności pracownika firmy Pani A. M.. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany przez osobę uczestniczącą w kontroli. W wyniku kontroli w lokalu ujawniono trzy odbiorniki radiofoniczne w samochodach służbowych użytkowanych przez firmę, które według złożonego oświadczenia pracownika firmy umożliwiały natychmiastowy odbiór programów radiowych. Stwierdzony, że okres używania ww. odbiorników miał miejsce "minimum od stycznia 2018 roku" i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownika. Organ pismem z dnia [...] października 2018 roku poinformowały Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W dniu 20 listopada 2018 roku do Działu Kontroli Rejestracji Odbiorników rtv w [...] wpłynęła korespondencja, w której Strona zakwestionowała ustalenia zawarte w protokole z kontroli oraz nie zgodziła się z treścią protokołu z kontroli. Ponadto Strona poinformowała, że uczestnicząca w kontroli pracownica nie była upoważniona do działania w imieniu S. Sp. z o.o oraz do składania oświadczeń wiedzy czy woli. W odpowiedzi na stanowisko strony postępowania, organ pismem z dnia 14 grudnia 2018 roku wyjaśnił Stronie jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli. Organ wyjaśnił, że ustalenie zdolności do natychmiastowego odbioru jest równoznaczne z tym, iż odbiornik jest używany, a to z kolei oznacza, że posiadacz winien wnieść opłatę abonamentową za jego używanie, biorąc pod uwagę fakt, iż stwierdzony okres używania odbiornika radiofonicznego w ww. lokalu wyniósł więcej niż 14 dni. Organ podał, że wszystkie przedsiębiorstwa, instytucje, podmioty prowadzące działalność gospodarczą zobowiązane są do wnoszenia opłaty abonamentowej za każdy posiadany odbiornik telewizyjny i radiofoniczny, w tym również za odbiorniki w samochodach służbowych. Ponadto Organ wskazał, protokół kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Organ wskazał również, że w toku czynności kontrolnych uczestnik kontroli miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzania kontroli, czy też okoliczności w nim wskazanych tj. w zakresie okresu używania odbiorników. Ponadto protokół został podpisany bez zastrzeżeń. Organ wyjaśnił również, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Organ poinformował, iż podpis złożony na oświadczeniu oraz sama obecność pracownika firmy na terenie kontrolowanego obiektu stwarzała domniemanie, że jest to osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 k.c. W myśl tego przepisu osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bez wątpienia pracownica uczestnicząca w kontroli posiadała wiedzę na temat funkcjonowania S. SP. Z 0.0 w tym, odnośnie używanych odbiorników radiofonicznych, skoro nie odmówiła uczestnictwa w kontroli, nie kwestionowała jej ustaleń oraz złożyła do protokołu stosowne oświadczenie oraz podpisała protokół bez zastrzeżeń. Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] lutego 2019 r., organ I instancji wydał decyzję Nr [...], nakazującą rejestrację trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za używanie trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 630,00 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., zaskarżając decyzję w całości. Strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego na podstawie oświadczenia jednego z pracowników ujawniono trzy odbiorniki radiofoniczne w samochodach użytkowanych przez Stronę, podczas gdy Strona podczas postępowania wskazała, że w chwili przeprowadzenia kontroli nie miała samochodów w leasingu; b) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przy braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 97 Kodeksu cywilnego i uznanie Pani A. M. za osobę umocowaną do dokonywania czynności prawnych i uznanie oświadczenia wiedzy złożonego przez nią podczas kontroli za złożone w imieniu Strony oraz pominięcie wyjaśnień złożonych przez Stronę w piśmie z dnia 07 listopada 2018 r. c) art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Strony, pomimo dyspozycji ww. przepisu, który nakazuje tego typu wątpliwości rozstrzygać na korzyść Strony, której ogranicza się bądź odbiera uprawnienia; d) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sposób podważający zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Strona podkreśliła, że ustalenie iż w posiadanych przez nią samochodach służbowych znajdowały się odbiorniki radiofoniczne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, zostało oparte na ustnym oświadczeniu pracownicy, którą organ niezasadnie, na podstawie art. 97 Kodeksu cywilnego, uznał za osobę upoważnioną do działania w imieniu Strony oraz do składania oświadczeń wiedzy czy woli. Strona podkreśliła, że uczestnicząca w kontroli pracownica przedsiębiorstwa nie podejmowała ani nie była upoważniona do podejmowania czynności polegających na obsługiwaniu osób korzystających z usług przedsiębiorstwa, jak np. zawieranie umów, a jedynie obsługiwała sekretariat przedsiębiorstwa. Nie posiadał wiedzy na temat samochodów znajdujących się w posiadaniu strony. Organ wydając decyzję nie opierał się na jakichkolwiek faktycznych dowodach, które potwierdzałyby okoliczność, że Skarżący w dniu kontroli posiadał w dyspozycji samochody leasingowe oraz że w samochodach tych znajdowały się odbiorniki radiofoniczne. Organ w żaden sposób nie odniósł się do wyjaśnień Strony, że nie posiada ona odbiorników radiofonicznych. W materiale dowodowym nie znajdują się żadne dokumenty potwierdzające przeprowadzenie weryfikacji któregokolwiek z kluczowych elementów decyzji. Zdaniem Strony organ przeprowadził postępowanie w sposób uznaniowy, bazując na materiale dowodowym zawierającym braki i sprzeczności. Tym samym zdaniem Strony organ naruszył również art. 81a k.p.a., zgodnie z którym w przypadku, gdy przedmiotem postępowania jest m.in. ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te winny być rozstrzygane na korzyść strony. Zdaniem Strony organ orzekał w przedmiotowej sprawie przy braku dowodów, zatem powinien był zakończyć postępowanie decyzją umarzającą. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury swoją decyzją z dnia [...] maja 2019r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ naczelny wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle uregulowań prawnych zdolność do natychmiastowego odbioru programu (bez względu na jakość odbioru) jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie dnia [...] sierpnia 2018 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym przez stronę postępowania. Kontrola została przeprowadzona w obecności – pracownika firmy. Organ podał, że w toku kontroli ujawniono trzy odbiorniki radiofoniczne zainstalowane w leasingowanych samochodach. Zdolność natychmiastowego odbioru programu radiofonicznego za pomocą odbiorników została ustalona na podstawie oświadczenia pracownicy biorącej udział w czynnościach kontrolnych. W protokole zapisano: Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: minimum od stycznia 2018 r. i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pracownicy. W protokole odnotowano ponadto, że pracownica oświadczyła, że nie posiada dostępu do dokumentów księgowych. Protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez osoby kontrolujące oraz pracownicę firmy. Do protokołu załączone zostało oświadczenie pracownicy firmy z dnia [...] sierpnia 2018 r., zgodnie z którym podczas kontroli ujawniono trzy odbiorniki radiofoniczne, będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Zgodnie z oświadczeniem uruchomienia odbiorników w celu potwierdzenia możliwości natychmiastowego odbioru programu było niemożliwe, gdyż samochody były w terenie. Zdaniem organu naczelnego nie budzi wątpliwości okoliczność, iż Strona podczas kontroli posiadała trzy odbiorniki radiofoniczne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, które znajdowały się w posiadanych przez Stronę samochodach służbowych, które to samochody, zgodnie z oświadczeniem osoby uczestniczącej w kontroli, znajdowały się w terenie. Organ stwierdził także, że oświadczenia składane przez osobę uczestniczącą w kontroli przeprowadzanej na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych mają wyłącznie charakter oświadczeń wiedzy, co potwierdzają liczne wyroki sądów administracyjnych. Nie są to oświadczenia woli składane w imieniu firmy, lecz jedynie przekazane informacje, które posiada pracownik przedsiębiorstwa na określony temat. Organ podał, że w trakcie postępowania dowodowego oraz postępowania administracyjnego Strona nie dostarczyła żadnych dowodów poddających w wątpliwość powyższe ustalenia. Należy podkreślić, że w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanych odbiorników podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, dokonane w toku kontroli, zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania możliwa jest wiarygodna ocena, czy istotnie doszło do sytuacji używania przez Stronę niezarejestrowanych odbiorników. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia podczas kontroli, iż Strona używa niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, kierownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem organu naczelnego decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2019 r. nakazująca rejestrację trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalająca opłatę za używanie trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych jest zasadna i należało utrzymać ją w mocy. Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2019 r. została zaskarżona przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) poprzez utrzymanie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w trakcie postępowania dowodowego Skarżący wskazywał, że nie ma samochodów służbowych w leasingu tym samym nie ma trzech odbiorników radiofonicznych w związku z czym nie powstał obowiązek -wynikający z art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych i decyzja wydana przez organ I instancji winna być uchylona; b) art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 8 § 1 kpa poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażające się w bezkrytycznym i w jakikolwiek sposób niewynikającym ze zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzeniem organu I instancji, jakoby u Skarżącego, na podstawie oświadczenia jednego z pracowników, ujawniono trzy odbiorniki radiofoniczne w samochodach użytkowanych przez Skarżącego, podczas gdy Skarżący w swoich wyjaśnieniach składanych w toku postępowania wskazał, że w chwili prowadzenia kontroli nie posiadał samochodów w leasingu; c) art. 7, i 77 § 1 kpa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przy braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 97 kodeksu cywilnego i uznanie p. A. M. za osobę umocowaną do dokonywania czynności prawnych i uznanie złożonego przez mą oświadczenia wiedzy złożonego podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2018 r. za złożone w imieniu Skarżącego oraz pominięcie wyjaśnień złożonych przez Skarżącego w piśmie z dnia 7 listopada 2018 r; d) art. 81 a § 1 kpa poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącego, pomimo dyspozycji ww. przepisu, który nakazuje tego rodzaju wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, której ogranicza się bądź odbiera uprawnienia; e) art. 8 § 1 kpa poprzez wydanie inkryminowanej decyzji w sposób całkowicie podważający zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Skarżąca ponownie podkreśliła, że w toku postępowania administracyjnego nie wykazano, że w posiadaniu kontrolowanego podmiotu znajdowały się samochody z radioodbiornikami. Brak było zatem podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Strona wniosła także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministera Infrastruktury z dnia [...] maja 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2019 r., nakazującą stronie skarżącej rejestrację trzech odbiorników radiofonicznych oraz ustalającej opłatę za używanie trzech niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 630,00 zł. Sąd stwierdza, że przeprowadzone w przez organy obu instancji postępowanie nie wykazało jednoznacznie, że w posiadaniu skarżącej znajdowały się trzy radioodbiorniki – w samochodach przez nią użytkowanych. Należy podnieść, że w art. 7 k.p.a. została sformułowana ogólna zasada prawdy obiektywnej. Zgodnie z powyższym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA z 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982/1, poz. 54, oraz z 28 listopada 2012 r., I OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z 14 września 2011 r., I SA/Gd 502/11, LEX nr 898927). Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1) ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2) ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20 września 2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" - tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15 lutego 2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681); 3) przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; 4) dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454). W wyroku z 4 lipca 2013 r., II SA/Kr 455/13, LEX nr 1343018, WSA w Krakowie trafnie przyjął, że "aktywna postawa podczas całego postępowania wyjaśniającego winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy" (por. też wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1433/09, LEX nr 600029). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy powyższych obowiązków wynikających z zasady prawdy obiektywnej nie zrealizowały. W niniejszej sprawie zasadnicza okoliczność tj. posiadanie przez skarżącą niezarejestrowanych odbiorników radiowych (w leasingowanych samochodach) została wykazana jedynie na podstawie oświadczenia pracownicy organu. Powyższe miało miejsce w sytuacji, gdy strona skarżąca od samego początku postępowania kwestionowała to ustalenie. W takiej sytuacji organ administracji prowadzący postępowanie powinien był oprzeć swoje twierdzenia również na innych dowodach niż tylko oświadczenie pracownicy firmy. Organ mógł np. przeprowadzić w firmie kontrolę dokumentacji, która bez cienia wątpliwości mogła wykazać, czy skarżąca posiadała samochody z radioodbiornikami. Organy obu instancji nie podjęły jednak żadnych działań w tym kierunku. Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, że nie jest możliwe żądanie od strony przedstawienia dowodów pisemnych na okoliczność nieposiadania samochodów. Organ może natomiast w toku postępowania przesłuchać na tę okoliczność uprawnionych pracowników firmy. Takie działania nie zostały jednak podjęte w toku postępowania administracyjnego, co nie może w realiach niniejszej sprawy prowadzić do negatywnych konsekwencji dla strony skarżącej. W zaistniałych okolicznościach Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone prawidłowo bowiem organy administracji nie wykazały jednoznacznie czy skarżąca była w posiadaniu niezarejestrowanych odbiorników radiowych. Jeżeli tak to w jakiej ilości i jak długo były one używane. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło