VI SA/Wa 1555/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skarg M.F i M. F. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oddala skargi Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] Minister Gospodarki (dalej także: "organ", "Minister") działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.; dalej: "u.s.d.g.") po rozpatrzeniu wniosku S. F. (dalej: "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz umorzeniu postępowania w sprawie wykreślenia przedsiębiorcy S. F. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W dniu [...] maja 2013 r. do Ministra Gospodarki wpłynęła informacja dotycząca możliwej nieprawidłowości treści wpisu S. F. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: "CEIDG"). Zakwestionowane zostało prawo S. F. do nieruchomości, której adres został wpisany w CEIDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania przez niego działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanej przez Ministra Gospodarki w dniu [...] lipca 2013 r. wynika ponadto, że S. F. prowadzi pod kwestionowanym adresem działalność gospodarczą. W dniu [...] lipca 2013 r. Minister Gospodarki wezwał stronę (S. F.) do zmiany wpisu, względnie do złożenia wyjaśnień, w zakresie danych adresowych wpisanych do CEIDG. S. F. nie dokonał żądanej zmiany wpisu. Złożył natomiast w dniu [...] sierpnia 2013 r. wyjaśnienia, z których wynika, że wpis dotyczący adresu dodatkowego miejsca wykonywania przez nią działalności gospodarczej jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, bowiem faktycznie prowadzi pod tym adresem działalność gospodarczą. Stwierdził, że prawo do nieruchomości, której adres wskazano w CEIDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, jest sporne. W dniu [...] września 2013 r. Minister Gospodarki ponownie wezwał stronę do dokonania zmiany wpisu w zakresie adresu dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. W odpowiedzi S. F. ponownie potwierdził, że prawo do nieruchomości, której adres wskazano w CEIDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej jest sporne. Przedstawił ponadto kopię umowy użyczenia lokalu handlowo-usługowego z dnia [...] października 2002 r., która – w jego opinii – daje jemu prawo do dysponowania sporną nieruchomością. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Gospodarki działając na podstawie art. 35 ust. 1 i ust. 2 u.s.d.g. wykreślił S. F. z CEIDG z powodu niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem rzeczy w zakresie zamieszczonych w nim informacji o adresie dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. F. oświadczył, że prawo do nieruchomości, której adres wskazano w CEIDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Gospodarki w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wskazał, iż w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy ustalono, że S. F. jest w sporze prawnym z inną osobą co do prawa użytkowania nieruchomości, której adres jest wskazany w CEIDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Minister wskazał, iż spór ten ma charakter cywilnoprawny, a kompetencje do rozstrzygnięcia tego sporu ma wyłącznie sąd powszechny. Minister Gospodarki wskazał, iż uzyskane w toku rozpatrywania sprawy informacje nie dają podstaw do stwierdzenia niezgodności wpisu strony w CEIDG w zakresie danych adresowych z rzeczywistym stanem rzeczy. Żaden dowód nie podważa faktu prowadzenia przez stronę postępowania działalności gospodarczej na nieruchomości, której spór dotyczy. Organ zauważył, iż ani S. F., ani osoba będąca z nim w sporze nie kwestionują tego faktu, wręcz go potwierdzają. Nadto stwierdził, iż oświadczenie osoby potwierdzające jej wyłączne prawo do nieruchomości nie jest dowodem do uznania niezgodności wpisu strony z rzeczywistym stanem rzeczy. Może być ono jedynie dowodem na stwierdzenie stanu prawnego nieruchomości, który nie jest przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Jej przedmiotem jest wyłącznie ustalenie rzeczywistego (faktycznego) stanu rzeczy. Powołując się na regulację art. 35 ust. 2 u.s.d.g. Minister Gospodarki wskazał, iż zgodnie z tym przepisem może (a nie musi) wykreślić przedsiębiorcę z CEIDG, jeżeli przedsiębiorca – na skutek uprzedniego wezwania – nie dokona zmiany wpisu niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy. Konkludując organ stwierdził, iż ponowne rozpatrzenie sprawy nie doprowadziło do ustalenia takiej niezgodności wpisu S. F. Ustalono jedynie istnienie sporu co do prawa nieruchomości, którą strona postępowania wykorzystuje na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Organ zauważył, iż samo jego istnienie nie może stanowić podstawy do skorzystania przez Ministra Gospodarki z uprawnienia wynikającego z art. 35 ust. 2 u.s.d.g. W sprawie kluczowe było bowiem ustalenie, czy w rzeczywistości na wskazanej w CEIDG nieruchomości S. F. prowadzi działalność gospodarczą. Minister Gospodarki uznał, iż w tym zakresie wszelkie dowody dają podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że S. F. wykonuje działalność gospodarczą na nieruchomości, której adres wskazano w CIEDG jako adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Z powyższych względów organ uznał, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. wydana – w opinii organu ponownie rozpatrującego sprawę – w oparciu o niewłaściwe ustalenia, ulega uchyleniu, zaś postępowanie wszczęte w celu wyjaśnienia wątpliwości co do zgodności wpisu z rzeczywistym stanem rzeczy podlega umorzeniu. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziły się M. F. i M. F. (dalej: "skarżące"), które pismami z dnia 3 i 8 kwietnia 2014 r. złożyły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] marca 2014 r. M. F. wnosząc o uchylenie ww. decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazała, że S. F. podał nieprawidłowe dane dotyczące umowy z dnia [...] października 2012 r., albowiem umowa ta została przez skarżącą wypowiedziana i nie obowiązuje. Dodała, iż jedynym właścicielem nieruchomości położonej na ul. K. [...] w N. jest M. F., córka M. i S. F. M. F. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. zarzuciła naruszenie: – art. 35 ust. 2 u.s.d.g. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sytuacja, w której skarżąca powołuje się na akt notarialny jako na dowód własności nieruchomości oraz, w której skarżąca wskazuje na brak jakichkolwiek podstaw i brak swojej zgody na zajmowanie jej nieruchomości przez S. F. nie spełnia przesłanki uprawniającej Ministra Gospodarki do wykreślenia przedmiotowego adresu dodatkowej działalności gospodarczej z CEIDG; – art. 35 ust. 2 u.s.d.g. poprzez przyjęcie, że spór pomiędzy skarżącą a S. F. w zakresie objętym wnioskiem skarżącej winien być przedmiotem postępowania i rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym i w związku z tym organ nie jest zobowiązany do wykreślenia wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącej; – art. 35 ust. 2 u.s.d.g. poprzez brak wezwania S. F. do zmiany danych w CEIDG oraz niewykreślenie wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącej podczas, gdy zaistniała niezgodność tego wpisu ze stanem faktycznym i prawnym; – art. 35 ust. 2 u.s.d.g. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do organu gminy, w obrębie którego S. F. wykonuje swoją działalność gospodarczą w celu uzyskania szczegółowych informacji w sprawie wpisu niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy i zajęcie stanowiska w sprawie przez organ gminy, co mogło się przyczynić do uchybień w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego przez organ; – art. 35 ust. 2 u.s.d.g. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wyjaśnieniach S. F., który to jako przedsiębiorca – pomimo ciążącego na nim obowiązku – nie uzupełnił i nie uaktualnił danych zawartych w rejestrze CEIDG i w konsekwencji wydanie decyzji sankcjonującej stan niezgodności wpisu ze stanem rzeczywistym; – art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wskazanie w zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, i brak dostatecznego uzasadnienia prawnego tj. wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa; – art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżoną decyzję; – art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że postępowanie z wniosku skarżącej należało umorzyć. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż S. F. nie posiada żadnego prawa do zajmowania nieruchomości, a tym bardziej prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym obecnie istnieje stan bezprawności, w którym S. F. nie chce oddać kluczy. Z tego powodu toczy się przeciwko niemu postępowanie o eksmisję. W ocenie skarżącej strona nie prowadzi w przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej, ponieważ nie posiada żadnego tyułu prawnego do nieruchomości. W odpowiedzi na skargi Minister Gospodarki wniósł o ich oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Skarga M. F. została zarejestrowana w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1555/14, zaś skarga M. F. została zrejestrowana w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1556/14. Wobec tego, że sprawy mogły być objęte jedną skargą, Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. orzekł o połączeniu spraw o sygnaturach VI WA/Sa 1555/14 i VI SA/Wa 1556/14 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygnaturą VI SA/Wa 1555/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według tak ustalonych kryteriów Sąd uznał, iż decyzja nie jest dotknięta naruszeniem uzasadniającym jej uchylenie, tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia skarg. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wymaga dokonania oceny prawidłowości zastosowania art. 35 u.s.d.g. w niniejszej sprawie. Zgodnie z jego brzmieniem, w przypadku, gdy wpis zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, minister właściwy do spraw gospodarki wzywa przedsiębiorcę do dokonania odpowiedniej zmiany wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 1). W myśl art. 35 ust. 2 u.s.d.g., jeżeli, mimo wezwania, o którym mowa w ust. 1, przedsiębiorca nie dokona odpowiedniej zmiany swojego wpisu, minister właściwy do spraw gospodarki może wykreślić, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG. Powyższy przepis określa sposób postępowania Ministra Gospodarki w przypadku, gdy w CEIDG widnieją dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W takiej sytuacji minister właściwy do spraw gospodarki jest zobligowany do wezwania przedsiębiorcy, którego dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy zostały zamieszczone w CEIDG, do złożenia oświadczenia w sprawie tych danych. Wykreślenie wpisu nie jest jednak obligatoryjne. Istotne jest także, iż zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 u.s.d.g. ustalenia wymaga zgodność rzeczywistego stanu rzeczy z treścią wpisu w CEIDG. W myśl art. 25 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. wpisowi do CEDIG podlega adres miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w dniu [...] maja 2013 r. drogą elektroniczną do organu wpłynął wniosek Urzędu Miejskiego w L. o wykreślenie wpisu w CEIDG dot. działalności gospodarczej prowadzonej przez S. F. Została do niej dołączona kopia pisma M. F. z dnia [...] maja 2013 r., skierowanego do Urzędu Miejskiego w L. z informacją, iż S. F. wykonuje działalność gospodarczą w lokalu usługowym położonym w N. przy ul. K. [...], który stanowi jej wyłączną własność, odnośnie korzystania z tej nieruchomości nie była zawierana żadna umowa. M. F. w piśmie, o którym mowa wskazała jednocześnie, iż w jej ocenie S. F. bezprawnie i bez jej zgody zajmuje nieruchomość należącą do piszącej i wykonuje tam działalność gospodarczą, a adres ten widnieje w CEDIG jako adres dodatkowego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu [...] lipca 2013 r. do organu wpłynęła kolejna informacja pochodząca od M. F. wskazująca na zasadność wykreślenia z CEIDG adresu dodatkowego wykonywania przez S. F. działalności gospodarczej pod adresem ul. K. [...] w N. Pisząca wskazała jednocześnie, iż działalność gospodarcza pod tym adresem przez S. F. jest prowadzona bez jej zgody, jako wyłącznej właścicielki nieruchomości. W wykonaniu dyspozycji art. 35 ust. 1 u.s.d.g. Minister Gospodarki dwukrotnie (pismami z dnia [...] lipca i [...] września 2013 r.) wezwał S. F. do zmiany wpisu w terminie 7 dni, ewentualnie złożenia w tym terminie wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe pisma S. F. zakwestionował zarzuty dotyczące braku jakichkolwiek uprawnień do nieruchomości znajdującej się pod adresem ul. K. [...] w N. Z jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika zaś, iż zajmuje on nieruchomość przy ul. K. [...] w N., wybudowanej kosztem prowadzonej działalności gospodarczej, która jest amortyzowana w księdze środków trwałych firmy. W świetle powyższego stwierdzenie Ministra zawarte w zaskarżonej decyzji, iż żaden dowód nie podważa prowadzenia przez S. F. działalności gospodarczej na nieruchomości, o której mowa, jest wynikiem prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie i trafnej jego oceny. Słuszne jest także spostrzeżenie, iż żadna z osób biorących udział w sprawie nie zakwestionowała faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez S. F. pod adresem wskazywanym jako adres dodatkowego miejsca prowadzenia tej działalności, a wręcz okoliczność ta została potwierdzona. Brak jest zatem podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia przez Ministra Gospodarki art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi o niezwróceniu się do organów gminy o udzielenie szczegółowych informacji wskazać należy, iż organ nie miał takiego obowiązku. Z brzmienia art. 35 u.s.d.g. ustalonego ustawą z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 131, poz. 764) od dnia 1 lipca 2011 r. wynika bowiem, iż brak jest podstawy prawnej do tego rodzaju działania. Na marginesie zauważyć wypada, iż zgodnie z poprzednim brzmieniem art. 35 u.s.d.g. zwracanie się do gminy o zajęcie stanowiska w sprawie danych zawartych we wpisie nie było obligatoryjne. Wobec ustalenia, iż zgromadzone w sprawie dowody dają podstawę do stwierdzenia, iż S. F. prowadzi na nieruchomości, o której mowa wyżej działalność gospodarczą, przy jednoczesnym odczytaniu art. 35 ust. 1 i 2 u.s.d.g. jako obligującego organ do ustalenia wyłącznie stanu rzeczywistego (faktycznego) w tej mierze oraz fakultatywnego działania organu w odniesieniu do wykreślenia wpisu, uznać należy, iż organ nie naruszył art. 35 ust. 2 u.s.d.g. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w wyczerpujący sposób wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Trafne jest wyprowadzenie wniosku po ponownym rozpatrzeniu sprawy, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została oparta o niewłaściwe ustalenia i wobec braku podstaw do orzekania o wykreśleniu z CEIDG podlega uchyleniu, a wszczęte przez Ministra postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Prawidłowo zatem Minister wydał zaskarżoną decyzję, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty skarg zarówno M. F., jak i M. F. podważając prawidłowość zaskarżonej decyzji opierają się w istocie na bezprawności działania S. F. z uwagi na brak tytułu do korzystania z nieruchomości, jaka ma miejsce w ocenie skarżących. Stwierdzenie M. F., iż S. F. nie prowadzi na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej od sierpnia 2013 r. pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem M. F. o odmowie oddania przez S. F. kluczy i zabrania z nieruchomości jego rzeczy oraz toczącej się z tego powodu sprawie o eksmisję. Nie jest rzeczą orzekającego w niniejszej sprawie organu, ani Sądu dokonywanie oceny co do zgodności z prawem zajmowania przez S. F. przedmiotowej nieruchomości. Z twierdzeń skarżącej M. F. wynika zaś, iż stan faktyczny w sprawie został przez Ministra ustalony prawidłowo, a rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi, orzekając jak w wyroku.