VI SA/Wa 1560/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-08
Skład orzekający: Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu adwokackiego odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich, wydana po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania pierwotnej decyzji, narusza prawo?Ratio decidendi
Uchwała organu samorządu adwokackiego odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich, wydana po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę pierwotnej decyzji, narusza prawo. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny utrata mocy obowiązującej przepisu stanowiącego podstawę wydania aktu wewnętrznego samorządu adwokackiego stanowi wadliwość dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Skarżący J. J. został odmówiony wpisu na listę aplikantów adwokackich uchwałą z 1999 r., która stała się ostateczna. W 2004 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2004 r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów Prawa o adwokaturze, na podstawie których wydano regulamin konkursu. Okręgowa Rada Adwokacka oraz Naczelna Rada Adwokacka odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wyrok TK nie wpływa na ważność przeprowadzonych konkursów. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej, zasądzając od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. J. na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r.; 2. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania Pana J. J. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich – utrzymało w mocy uchwałę organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż Okręgowa Rada Adwokacka w [...], po przeprowadzeniu w 1999 r. konkursu na aplikantów adwokackich – działając w oparciu o Regulamin w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich - uchwałą z dnia [...] lipca 1999 r. odmówiła skarżącemu J. J. wpisu na listę aplikantów adwokackich w Izbie Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu uchwały ORA w [...] podała, że komisja kwalifikacyjna powołana przez ORA dokonując oceny przydatności wnioskodawcy do odbycia aplikacji adwokackiej przyznała mu 16 punktów, niemniej na aplikację przyjęto 7 osób, które uzyskały największą liczbę punktów – ostatnia z tych osób uzyskała 38. Zdaniem organu samorządu adwokackiego z uwagi na brak dalszych miejsc wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, co spowodowało podjęcie uchwały o odmowie wpisu jego osoby na listę aplikantów adwokackich.
Powyższa decyzja stała się ostateczna, albowiem skarżący nie odwoływał się od uchwały ORA w [...] do Naczelnej Rady Adwokackiej.
W dniu [...] kwietnia 2004 r. skarżący J. J. – działając na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 k.p.a. - złożył do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 1999 r. odmawiającą stronie wpisu na listę aplikantów adwokackich. Skarżący wniósł ponadto o uchylenie powyższej uchwały ORA oraz o wpis na listę aplikantów adwokackich w Izbie Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02 (opublikowany /w:/ Dz.U. Nr 34 z dnia 4 marca 2004 r., poz. 303), na podstawie którego Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP m.in. przepisu art. 40 pkt 4 oraz art. 50 pkt 12 lit. j ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.).
W wyniku rozpatrzenia powyższej skargi o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą ORA z dnia [...] lipca 1999 r. - Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówiła skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ORA w [...] podniosła, iż z uwagi na brzmienie pkt. 18 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. uwzględnienie wniosku strony skarżącej nie jest możliwe, albowiem Trybunał wyraźnie stwierdził, że "pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku Trybunału konkursy na aplikacje: adwokacką i radcowską zachowują swą skuteczność. Konkursy te - także ze względu na swą naturę - nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania niniejszego wyroku." W konsekwencji - zdaniem ORA w [...] – żądanie skarżącego jest bezzasadne, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 4 marca 2004 r., zaś postępowanie konkursowe zostało prawomocnie zakończone w dniu [...] lipca 1999 r.
Skarżący J. J. odwołał się od powyższej uchwały organu I instancji do Naczelnej Rady Adwokackiej. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona wskazała m.in., że powołując się na uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ORA w [...] uwzględniła jedynie część zawartych tam uwag. Zdaniem skarżącego dogłębna analiza uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia wskazuje, iż Trybunał szerzej wyraził stanowisko w zakresie możliwości wznowienia postępowania na wskazanej podstawie. W ocenie strony skarżącej argumentacja Trybunału wskazuje na potrzebę wznowienia postępowania, gdyż daje to możliwość zweryfikowania wewnętrznych przepisów korporacyjnych w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem skarżącego wysoce prawdopodobne jest to, że wewnętrzne przepisy są również niezgodne z Konstytucją RP, skoro ustawa w zakresie podstaw, na których zostały wydane – uznana została za niezgodną z Konstytucją RP.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej uchwale Okręgowa Rada Adwokacka w [...] trafnie powołała jednoznaczny fragment z uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający skuteczność dotychczas przeprowadzonych konkursów na aplikację i odrzucający możliwość wznowienia postępowań w tych sprawach. W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w świetle tak kategorycznego poglądu nie może być uznany za trafny zarzut skarżącego, sugerujący prawdopodobieństwo niezgodności wewnętrznych przepisów adwokatury z Konstytucją RP. Zdaniem Prezydium NRA skoro nawet niezgodność ustawy z przepisami Konstytucji RP nie ma wpływu na ważność przeprowadzonych konkursów, to tym bardziej – tylko ewentualna sprzeczność unormowań wewnętrznych z ustawą zasadniczą.
Od powyższej uchwały Prezydium NRA skarżący J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie uchwał organów samorządu adwokackiego obu instancji oraz o uchylenie uchwały ORA z dnia [...] lipca 1999 r. i przekazanie sprawy ORA w [...] celem ponownego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania konkursowego w sprawie przyjęcia strony na aplikację adwokacką. W uzasadnieniu skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - strona skarżąca podniosła, że zaskarżone uchwały – jeśli nie bezpośrednio – to na pewno w sposób pośredni oparte zostały na uznanym za niekonstytucyjny przepisie art. 40 pkt 4 oraz art. 58 pkt 12 lit. j) ustawy – Prawo o adwokaturze. Zdaniem strony jeżeli przyjąć nawet, iż decyzje organów samorządu adwokackiego podjęte zostały na podstawie tylko wewnętrznych przepisów korporacyjnych, to zauważyć należy, że ich zgodność z Konstytucją w świetle uchylonych przepisów ustawowych budzić powinna co najmniej daleko posuniętą ostrożność, choćby dlatego, że uchylone przepisy stanowiły podstawę do wydania aktów wewnątrzkorporacyjnych. W ocenie strony należy uznać, że ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.) nie daje Trybunałowi możliwości wskazywania, jakie sprawy podlegają procedurze wznowienia na skutek uchylenia takich, czy innych przepisów prawa. Zdaniem skarżącego przepisy wspomnianej ustawy nie upoważniają Trybunału do interpretacji przepisów powszechnie obowiązujących. Według skarżącego skoro ustawodawca wprowadził do polskiego systemu prawnego takie instytucje prawne, jak np. wznowienie postępowania, to brak jest podstaw, aby ich nie stosować z uwagi na bliżej nieokreślony interes społeczny, czy też specyfikę postępowania w zakresie naboru na aplikację adwokacką.
W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej - wnosząc o jej oddalenie - podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] czerwca 2004 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2005 r. wniesionym do Sądu skarżący w uzupełnieniu swej skargi – powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2003 r., sygn. akt I CO 7/03, OSNC 2004/1/14 - podniósł, że przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie jest orzeczeniem interpretacyjnym, lecz orzeczeniem rozstrzygającym o konstytucyjności zaskarżonych przepisów. Orzeczeniem interpretacyjnym – jak wskazał skarżący powołując się na wyrok TK z dnia 8 maja 2000 r., OTK 2000/4/107 – jest bowiem orzeczenie, w sentencji którego Trybunał Konstytucyjny ustala zgodną z Konstytucją wykładnię przepisu poddanego kontroli, przy czym dokonuje tego incydentalnie, tylko wtedy, gdy od tego zależy orzeczenie o zgodności tego przepisu z Konstytucją. Tym bardziej więc –zdaniem strony – powołany przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej fragment uzasadnienia nie może być uznany jako wiążąca wykładnia interpretacyjna art. 145a k.p.a. W ocenie skarżącego dopuszczalność rozstrzygania o sposobie interpretacji przepisów prawa przez sądy lub organy administracji publicznej stanowiłoby w istocie przejęcie przez Trybunał Konstytucyjny funkcji kontrolnych w indywidualnych sprawach i wkroczenie w sferę zarezerwowaną w Konstytucji RP do wyłącznej kompetencji innych organów, w szczególności sądów powszechnych, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 października 2001 r., OTK 2001/7/231). Skarżący powołując się ponadto na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 stycznia 2001 r., OTK 2001/1/1 – stwierdził, że nie sposób podzielić stanowiska Prezydium NRA, albowiem brak jest podstaw do uznania uzasadnienia wyroku Trybunału z dnia 18 lutego 2004 r. jako podstawy do odmowy wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana J. J. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone uchwały organów samorządu adwokackiego obu instancji naruszają prawo.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 orzekł, że art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze jest niezgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art.31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przez to, że wskutek niewskazania ustawowych przesłanek dla ustalania maksymalnej liczby aplikantów adwokackich dopuszcza dowolność w ograniczaniu konstytucyjnych wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Trybunał Konstytucyjny orzekł ponadto, że art. 58 pkt. 12 lit. j ustawy – Prawo o adwokaturze jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP - przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej adwokatów, możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu, bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. cytowanych przepisów z ustawą zasadniczą.
Należy zauważyć, że zasady regulaminu konkursu na aplikantów adwokackich, wydanego na podstawie sprzecznego z Konstytucją RP przepisu art. 58 pkt 12 lit. j ustawy - Prawo o adwokaturze, miały zasadniczy wpływ na treść uchwały podjętej w 1999 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] o odmowie wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich. Regulamin, na podstawie którego przeprowadzono konkurs, w wyniku którego odmówiono skarżącemu wpisu na listę aplikantów adwokackich, został wydany na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego regulamin ten jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Regulamin konkursu, który jest aktem wewnętrznym organów samorządu adwokackiego, nie może być podstawą wydania decyzji co do obywateli, którzy nie podlegają temu organowi samorządowemu.
W konsekwencji należy uznać, iż uchwała ORA w [...] z dnia [...] lipca 1999 r. o odmowie wpisu skarżącego J. J. na listę aplikantów adwokackich wydana została w oparciu o wyniki konkursu przeprowadzonego na podstawie przepisów wewnątrzkorporacyjnych (regulaminu konkursu) wydanych na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego.
Uchwała organu samorządu adwokackiego I instancji, jak również uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymująca w mocy uchwałę ORA w [...] odmawiającą wznowienia postępowania podjęte zostały już po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny, że przepisy, na podstawie których przeprowadzano konkurs są sprzeczne z Konstytucją RP.
W ocenie Sądu należy podzielić argumentację strony skarżącej i uznać, że w takim wypadku znajduje zastosowanie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. stanowiący, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą prawomocnej decyzji stanowi podstawę wznowienia postępowania. W sprawie niniejszej uchwalenie regulaminu konkursu na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania konkursowego przeprowadzonego na podstawie tego regulaminu.
Należy zwrócić uwagę na to, że skoro uchwała w sprawie wpisu lub odmowy wpisu na listę aplikantów adwokackich ma walor decyzji administracyjnej, to stosować należy przy jej wydawaniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania konkursowego określa więc art.145a k.p.a. Skarga o wznowienie postępowania administracyjnego wniesiona została przez skarżącego w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (vide: art. 145a § 2 k.p.a.), a więc w konsekwencji ORA w [...] zobowiązana była podjąć uchwałę o wznowieniu postępowania konkursowego w sprawie przyjęcia strony skarżącej na aplikację adwokacką zakończonego uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 1999 r.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparte na Regulaminie uchwalonym przez Naczelną Radę Adwokacką - zasady konkursu zorganizowanego w 1999 r. przez ORA w [...] miały zasadniczy wpływ na ostateczny wynik rozstrzygnięcia tego organu podjętego w dniu [...] lipca 1999 r. Regulamin stanowiący podstawę prawną uchwały w/w organu Izby Adwokackiej w [...] został uchwalony na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 58 pkt 12 lit. j ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze.
Stosownie do art. 145a § 1 KPA w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż konieczne będzie przeprowadzenie ponowne postępowania administracyjnego, tj. przeprowadzenie wobec skarżącego J. J. nowego konkursu na aplikantów adwokackich, zorganizowanego w sposób prawidłowy w oparciu o nowe, zgodne z Konstytucją RP – przepisy korporacyjne. Niemniej wyraźnie należy podkreślić, iż skutkiem niniejszego rozstrzygnięcia Sądu nie powinno być ani wznowienie konkursu przeprowadzonego przez ORA w [...] w 1999 r., ani wzruszenie jego rezultatu, lecz wyłącznie wznowienie postępowania w przedmiocie wpisania skarżącego na listę aplikantów adwokackich i jego przeprowadzenie z poszanowaniem wszelkich zasad prawnych wyrażonych w Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając obie zaskarżone uchwały organów samorządu adwokackiego nie przesądza o ostatecznym wyniku wznowionego postępowania, a więc o kwestii, czy skarżący J. J. ma być wpisany na listę aplikantów adwokackich. Uprawnienie to jest bowiem zastrzeżone wyłącznie dla kompetencji organów samorządu adwokackiego.
Sąd nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez organy samorządu adwokackiego - z powołaniem się na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego - w zakresie braku podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 145a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy normatywnej, albowiem – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - przedstawia jedynie motywy i sposób argumentacji sędziów Trybunału Konstytucyjnego, biorących udział w wydaniu orzeczenia. W przeciwieństwie do sentencji orzeczenia, nie przysługuje mu moc powszechnie wiążąca, ma ono przede wszystkim znaczenie perswazyjne (ma przekonywać o racjonalności i słuszności orzeczenia) i edukacyjne (tak również /w:/ postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01, OTK-A 2004/4/35)
Mając to na względzie należy stwierdzić, iż – jak słusznie zauważył skarżący - stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny – już po podjęciu w dniu 1999 r. uchwały przez ORA w [...] – utrata mocy obowiązującej art. 58 pkt 12 lit. j) ustawy – Prawo o adwokaturze, musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 145a § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu nie może mieć znaczenia okoliczność podniesiona w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz ORA w [...], że przedmiotem bezpośredniej oceny Trybunału Konstytucyjnego były wskazane w pytaniach prawnych ustawowe przepisy upoważniające, nie zaś - treść wydanych na ich podstawie aktów wewnętrznych samorządu adwokackiego. W ocenie Sądu strona skarżąca prawidłowo zwróciła uwagę, iż skoro zostały zakwestionowane przepisy upoważniające do wydania regulaminów wewnętrznych samorządu adwokackiego, to spowodowało to prawną bezskuteczność tych aktów wewnętrznych, bez względu na ich treść.
Trybunał Konstytucyjny w przedmiotowym orzeczeniu z dnia 18 lutego 2004 r. nie określił daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego innej, niż data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Rozważania Trybunału Konstytucyjnego na temat zakresu obowiązywania wyroku zawarte zostały jedynie w uzasadnieniu w/w orzeczenia, zaś w samej sentencji brak jest jakiegokolwiek ograniczenia obowiązywania wyroku Trybunału. Tym samym organy samorządu adwokackiego – niezasadnie powołując się na pogląd Trybunału Konstytucyjnego - w sposób niedopuszczalny podważyły możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia przez Trybunał o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, która to możliwość jest gwarantowana przez przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 k.p.a. W tak ustalonym stanie faktycznym, pozbawienie skarżącego prawa do wznowienia postępowania prowadziłoby – w ocenie Sądu - do zakwestionowania istoty gwarancji konstytucyjnych i tolerowania w państwie prawnym skutków wywoływanych przez przepisy prawa niezgodne z Konstytucją RP.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 145a § 1 k.p.a. i w konsekwencji orzekł, jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie fakt, że z zaskarżonymi uchwałami organów samorządu adwokackiego nie wiąże się bezpośrednio kwestia ich wykonalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za niecelowe orzekanie o ich niewykonywaniu w trybie art. 152 p.p.s.a.
Rozstrzygając o zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło