VI SA/Wa 1561/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi P.S.A. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić M. P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony Pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. P. S.A. z siedzibą w P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Termin rozprawy w niniejszej sprawie został wyznaczony na dzień 17 października 2019 r. Pismem z dnia 14 października 2019 r. M. P. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie przed WSA zostało uruchomione w celu przeprowadzenia kontroli decyzji KNF stwierdzającej że P.S.A. dopuścił się rażącego naruszenia obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, za co też została nałożona kara pieniężna w wysokości 750.000 zł. Istotne jest, że wydana przez KNF decyzja stanowiła przesłankę dla tego organu do wszczęcia postępowania wobec Wnioskodawcy na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Zgodnie z tym przepisem, KNF może nałożyć na osobę, która pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej karę pieniężną do wysokości 100.000, zł, o ile emitent nie wykonuje albo nie wykonuje w sposób należy określonych w ustawie obowiązków. Tym samym, stwierdzenie przez KNF, że P.S.A. rażąco naruszył obowiązki informacyjne, stanowiło przesłankę do wszczęcia wobec Wnioskodawcy postępowania, bowiem pełnił funkcję członka zarządu P.S.A. ds. rozwoju i energetyki. KNF ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nałożył na Wnioskodawcę karę pieniężną w wysokości 90.000 zł. Prowadzone postępowanie kontrolne wobec decyzji z dnia [...] maja 2019 r. ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną Wnioskodawcy. Decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. ma charakter wtórny wobec decyzji z dnia 14 maja 2019 r., bowiem kara pieniężna nakładana na członków zarządu P. S.A. następuje na skutek naruszenia prawa jakiego dopuściła się Spółka. Powoduje to, że utrzymanie w mocy bądź uchylenie tej decyzji przez Sąd, przełoży się na ważność zainicjowanego postępowania przez KNF w stosunku do Wnioskodawcy. Wnioskodawca zaznaczył, że ewentualne uchylenie decyzji z dnia 14 maja 2019 r. oznaczać będzie brak podstawy prawnej dla KNF do wszczęcia wobec Wnioskodawcy postępowania na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 1 ustawy o ofercie. Powoduje to, że ważność decyzji z dnia [...] lipca jest zależna od wyniku sądowej kontroli decyzji KNF z dnia [...] maja. Przekłada się to na przyjęcie, że obowiązek zapłaty przez Wnioskodawcę kary pieniężnej w wysokości 90.000, zł zależy w istocie od rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd w sprawie ze skargi na decyzję KNF z dnia [...] maja 2019 r. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy prowadzone postępowanie wpływa w sposób bezpośredni na Jego interes prawny, co uzasadniania udział w prowadzonym postępowaniu. Na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie ww. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek M. P. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi P.S.A. z siedzibą w P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że M. P. nie był stroną postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Należy zauważyć, że unormowanie to odnosi się przede wszystkim do osoby, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym, jako strona. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony jest pogląd, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z szeroko rozumianego prawa materialnego. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien znajdować potwierdzenie w faktach, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego (v. przykładowo postanowienie NSA z 12 grudnia 2017r. sygn. akt II GZ 896/17, opubl. CBOIS). Od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. (patrz: np. postanowienia z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt II GSK 95/06, z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1286/17). Wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych ("ustawa ofercie"), musi zostać poprzedzone decyzją Komisji w sprawie nałożenia kary pieniężnej na emitenta na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie. W niniejszej sprawie Komisja na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie nałożyła na P.S.A. z siedzibą w P. (emitent) karę pieniężną, za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, określonych w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami Finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 724). KNF prowadząc postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, prowadzi je w oparciu o ustalenia stanu faktycznego w zakresie naruszeń Emitenta, które są dokonane w decyzji dotyczącej ww. Spółki. Jeśli zaś chodzi o postępowania dotyczącego odpowiedzialności członka zarządu, to Komisja nie prowadzi postępowania dowodowego, ani też nie dokonuje nowych ustaleń faktycznych dotyczących faktu naruszenia przez Emitenta spoczywających na nim obowiązków. Fakt wydania decyzji stwierdzającej rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez Emitenta stanowi element stanu faktycznego, ustalanego w toku postępowania w przedmiocie nałożenia sankcji na członka zarządu. Ponadto, w związku z art. 110 § 1 k.p.a. KNF jest związana wydaną decyzją, stwierdzającą fakt rażącego naruszenia obowiązków przez Emitenta, z chwilą doręczenia tej decyzji Emitentowi. Decyzja, dla której podstawę stanowi art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie jest decyzją sprzężoną z decyzją nakładającą sankcję na emitenta, co wynika z art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Dlatego stan faktyczny co do naruszenia przez Spółkę obowiązków informacyjnych oraz jego ocena jako podstawy do zastosowania wobec spółki sankcji administracyjnej, dokonane w decyzji dotyczącej Spółki, nie mogą być odmienne w postępowaniu dotyczącym członka zarządu tej spółki. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie Komisja zobowiązana jest natomiast ustalić, kto pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym doszło do naruszenia, a także dostosować wysokość sankcji do wagi naruszenia i okoliczności dotyczących danego członka zarządu, a także czy nie upłynął termin określony w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Zgodnie z art. 371 § 1 k.s.h., w przypadku wieloosobowego zarządu, wszyscy jego członkowie zobowiązani są i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki, chyba że statut stanowi inaczej. Stroną postępowania w sprawie nałożenia sankcji administracyjnej na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie jest wyłącznie spółka (emitent). Wynika to z ogólnych założeń przepisów sankcjonujących zindywidualizowaną odpowiedzialność za naruszenia prawa w zakresie obowiązków informacyjnych dotyczących informacji okresowych. Stwierdzić zatem należy, że członek zarządu w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ukarania spółki za naruszenie obowiązków wskazanych w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie nie jest stroną tego postępowania i nie może skutecznie wykazywać podstaw do przyjęcia, iż posiada on interes prawny w sprawie. W postępowaniu tym Komisja nie rozstrzyga o jego prawach ani obowiązkach. Jak wynika z dyspozycji art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie odpowiedzialność osobista członków zarządu ma charakter następczy w tym znaczeniu, że kara, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie może zostać nałożona dopiero w przypadku wydania decyzji wobec emitenta na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie. Tym samym wskazać należy, że postępowanie wobec spółki i postępowanie wobec osób pełniących funkcje w zarządzie spółki prowadzone są na podstawie dwóch różnych norm prawa materialnego, co w konsekwencji rzutuje na status strony w wyżej wymienionych postępowaniach. W postępowaniu wobec emitenta prowadzonego na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, stroną jest spółka (emitent), natomiast w postępowaniu wobec osób pełniących funkcje w zarządzie spółki na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie stronami są lub mogą być członkowie zarządów lub byli członkowie zarządów. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, wedle którego Wnioskodawca legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu prowadzonym wobec Spółki. Legitymacji procesowej nie należy traktować rozszerzająco. Uznanie za stronę w jednym postępowaniu administracyjnym nie pociąga za sobą obowiązku uznania także w innym postępowaniu. W każdym postępowaniu administracyjnym organ bada legitymację prawną podmiotu, a stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, mającą zastosowanie w danym postępowaniu administracyjnym, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa w konkretnym postępowaniu. Zaznaczyć zatem należy, że fakt posiadania przymiotu strony w postępowaniu wobec członka zarządu Spółki na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, nie konstytuuje legitymacji procesowej w postępowaniu wobec Spółki prowadzonym na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie. Takie stanowisko wyraził również NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2016 r. o sygn. II GSK 1142/15, wskazując na konieczność rozróżnienia między postępowaniem prowadzonym w trybie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, a postępowaniem prowadzonym w trybie art. 96 ust. 6 tej ustawy. W obu postępowaniach ustawodawca wyraźnie określił krąg podmiotów, którym przysługuje status strony. Zdaniem Sądu, M. P. nie wykazał swojego interesu prawnego, a wszystkie okoliczności przez niego podnoszone są wyrazem interesu faktycznego, który niewątpliwie posiada, gdyż jest zainteresowany rozstrzygnięciem Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł , jak w sentencji postanowienia.