VI SA/Wa 1562/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej u.o.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] nakazującej rejestrację 32 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie 32 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18.528 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne. W dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu użytkowym położonym przy ul. M. [...] w R. zajmowanym przez "H." prowadzony przez M. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa "F." z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. K. [...] w B. (dalej zwany "skarżącym"). Kontrola została przeprowadzona w obecności J. H., księgowej w firmie skarżącego. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany bez zastrzeżeń przez J. H. Do protokołu kontroli załączono też oświadczenie podpisane przez J. H. Podczas kontroli sprawdzono pokój nr 1 w nowej części hotelu w którym znajdował się odbiornik telewizyjny marki [...], odbierający program "[...]". Ponadto na podstawie złożonego przez J. H. oświadczenia stwierdzono, że skarżący użytkuje łącznie 43 odbiorniki telewizyjne marki [...], podłączone do dekoderów platformy telewizji satelitarnej [...], które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajęcia pokoi hotelowych przez gości, lecz według oświadczenia J. H. ww. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Stwierdzony okres używania odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez skarżącego według oświadczenia uczestniczącej w kontroli J. H. wynosił: dla 13 odbiorników od 1 stycznia 2008n r., dla pozostałych 32 odbiorników od 1 listopada 2014 r. W protokole odnotowano, iż przedstawiono dowód wpłaty opłaty abonamentowej za 13 odbiorników telewizyjnych Organ I instancji pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Do pisma załączono kopię protokołu kontroli oraz kopie oświadczenia J. H. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 u.o.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140) oraz art. 104 k.p.a., nakazał rejestrację 32 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 32 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18.528 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Za odbiornik podlegający rejestracji uważa się urządzenie stałe lub przenośne umożliwiające natychmiastowy odbiór programu radiowego lub telewizyjnego. Osoby prawne, instytucje i organizacje, podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zakłady lub pracownie produkcyjne i usługowe, sklepy, bary, restauracje itp. zobowiązane są do rejestracji każdego użytkowanego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego i wnoszenia opłat abonamentowych za ich użytkowanie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w celu wykonywania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w ciągu 14 dni od dnia wejścia w życie Organ wskazał, że strona skarżąca w dniu kontroli, tj. [...] listopada 2014 r., posiadała i użytkowała 45 odbiorników telewizyjnych. Strona dokonała rejestracji 13 odbiorników telewizyjnych pod numerem identyfikacyjnym [...] w dniu 25 stycznia 2008 r, a do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie dopełniła obowiązku rejestracji pozostałych 32 odbiorników telewizyjnych . Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w której podniósł, że w uzasadnieniu decyzji wskazany jest mylnie okres używania odbiorników telewizyjnych. Wskazał, iż w związku z tym dokonywana opłata abonamentu RTV jest w prawidłowej wysokości oraz dokonywana jest zgodnie z terminem użytkowania odbiorników. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. sprostował błąd pisarski w ww. decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. w ten sposób, że na drugiej stronie uzasadnienia zamiast: Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi "13 odbiorników telewizyjnych od 01.01.2008, 32 odbiorniki od 01.01.2014 r. powinno być: Stwierdzony okres używania odbiorników telewizyjnych wynosi "13 odbiorników telewizyjnych od 01.01.2008, 32 odbiorniki od 01.11.2014 r. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Minister Administracji i Cyfryzacji w uzasadnieniu odniósł się do zarzut podniesionego przez stronę w odwołaniu. Wskazał, że nie budzi wątpliwości stwierdzony podczas kontroli okres używania odbiorników wynoszący: 13 odbiorników od 1 stycznia 2008 r., 32 odbiorniki od 1 listopada 2014 r. Okoliczność ta nie była przez stronę kwestionowana w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Błędnie wskazany w decyzji I instancji okres używania ujawnionych odbiorników został sprostowany przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. w trybie art.; 113 § 1 k.p.a. Ponadto organ podniósł, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie podjął żadnych działań zmierzających do wykazania braku podstaw do nałożenia sankcji za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w ilości 32 sztuk, w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników telewizyjnych. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję M. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji. Skarżący postawił zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 u.o.a. poprzez zastosowanie opłaty mimo uchybienia przez skarżącego przepisom § 11 ww. rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., polegającemu na obowiązku zgłoszenia zmiany danych określonych w § 6 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia, w stosunku do którego to uchybienia ustawodawca nie określił sankcji oraz wobec opłacenia opłat abonamentowych Za używanie odbiorników telewizyjnych od daty ich posiadania. Zdaniem skarżącego dowodem zarejestrowania odbiorników jest zawiadomienie, o którym mowa w § 5 ust. 3 albo § 5 ust. 9 i skarżący takowe posiada. Natomiast dowodem zarejestrowania odbiorników nie jest dowód dokonania zmiany danych zgłoszenia zgodnie z § 11 omawianego rozporządzenia. Tym samym decyzja organu I instancji błędnie określiła obowiązek rejestracji 32 używanych odbiorników telewizyjnych, gdyż obowiązek rejestracji został dokonany. W ocenie skarżącego decyzja winna określić zobowiązanie do wykonania przez skarżącego obowiązku wynikającego z § 11 rozporządzenia w zakresie wynikającym z § 6 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia, a nie sytuować skarżącego w pozycji osoby, która nie dokonała rejestracji 32 używanych odbiorników telewizyjnych i ustalać w związku z tym opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Żaden z przepisów ustawy i rozporządzenia nie określa wprost sankcji za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zmiany danych określonych w dokonanym uprzednio zgłoszeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że z informacji uzyskanych od Poczta Polska S.A. wynika, że na nr abonenta strony, tj. numer [...] do października 2014 r. przekazywane były wpłaty za 13 odbiorników telewizyjnych, zgodnie z dokonana rejestracją, natomiast w dniu 25 listopada 2014 r. dokonano wpłaty w wysokości odpowiadającej liczbie 45 odbiorników telewizyjnych in tak opłaty realizowane są do maja 2915 r.. jednak skarżący nie dokonał aktualizacji stanu urządzeń poprzez ich zarejestrowanie. W skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] października 2015 r. skarżący powtórzył swoje dotychczasowe zarzuty. Ponownie wskazał, że posiadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego świadczy o zarejestrowaniu odbiorników telewizyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Cyfryzacji i Administracji jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nie naruszają ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2015 r. , nakazującą rejestrację 32 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie 32 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 18.528 zł. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ miał uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącego opłatę za wymienione w skarżonej decyzji niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Powyższe znajduje oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy. Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 września 2004 r. w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest abonament rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Z wyroku Trybunału wynika zatem, iż opłatę abonamentową należy traktować na równi z daniną publiczną, której obowiązek świadczenia ma źródło w ustawie i ma charakter przymusowy (niezależny od woli osoby fizycznej lub innego podmiotu). Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 u.o.a. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 u.o.a. określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi jest domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). W toku przeprowadzonej przez pracowników Poczty kontroli w dniu [...] listopada 2014 r. w lokalu skarżącego znajdującym się w R. przy ul. M. [...] ujawniono 45 sztuk sprawnych odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajęcia pokoi hotelowych przez gości, lecz według oświadczenia J. H. ww. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Stwierdzony okres używania odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez skarżącego według oświadczenia uczestniczącej w kontroli J. H. wynosił: dla 13 odbiorników od 1 stycznia 2008n r., dla pozostałych 32 odbiorników od 1 listopada 2014 r. W protokole odnotowano, iż przedstawiono dowód wpłaty opłaty abonamentowej numer [...] do za 13 odbiorników telewizyjnych Na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdzono, iż pod numerem identyfikacyjnym numer [...] skarżący posiada zarejestrowanych 13 odbiorników telewizyjnych. Natomiast ustalono, że brak jest rejestracji pozostałych 32 sztuk odbiorników telewizyjnych. Z uwagi na powyższe okoliczności istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny czy posiadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika i opłacanie opłaty za część posiadanych odbiorników bez dokonania stosownej zmiany co do ilości używanych odbiorników telewizyjnych, jest wystarczające dla przyjęcia, że skarżący zrealizował obowiązki wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych. Niewątpliwie przepisy ustawy o opłatach abonenckich, jak i rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) wyraźnie wskazują, iż dokonanie rejestracji używanych odbiorników RTV jest czynnością konieczną dla wykonania obowiązków nałożonych na abonenta. Wskazuje na wprost treść przepisu art. 5 ust. 3 u.o.a. w związku z art. 7 ust. 6 u.o.a. W przepisach tych mówi się o używaniu "niezarejestrowanego odbiornika". W świetle § 2 ww. rozporządzenia rejestracji odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych dokonuje operator wyznaczony w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki. Zgłoszenia dokonuje się w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie odbiorników. W rozpoznawanej sprawie skarżąca dokupiła 32 odbiorniki telewizyjne i nie dokonała stosownej zmiany w poprzez złożenie w placówce operatora publicznego zgłoszenia zmiany danych, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Według wzoru w formularzu tym znajdują się rubryki określające ilość odbiorników w tym radiofonicznych (1.7.1) oraz telewizyjnych (1.7.2.). Dopiero dokonanie zmiany danych dotyczących ilości odbiorników pozwala na rejestrację przedmiotowego odbiornika. Samo nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika nie stanowi o rejestracji przedmiotowego odbiornika, który jest użytkowany przez skarżącego już po pierwotnym zgłoszeniu rejestracji odbiorników. W rozpoznawanej sprawie bezsporna była okoliczność, że skarżący powyższego obowiązku zmiany danych nie zrealizował. W aktach sprawy brak jest dowodu świadczącego o złożeniu u operatora publicznego formularza zmiany danych. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa materialnego zarzucanego w skardze czyli art. 5 ust. 3 u.o.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.