VI SA/Wa 1567/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca A. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Podniosła, iż samotnie wychowuje 13-letnią córkę. Ojciec dziecka nie płaci zasądzonych od niego alimentów w kwocie 600 zł miesięcznie; obecnie jego zadłużenie z tego tytułu przekracza 20.000 zł (egzekucję świadczeń alimentacyjnych prowadzi od kilku lat komornik). W dniu [...] sierpnia 2010 r. skarżąca podjęła pracę na okres próbny za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł brutto. Jako jedyny składnik majątkowy wskazała lokal mieszkalny o powierzchni ok. 46 m kw. Jednocześnie podała, że jest właścicielką lokalu usługowego, który wynajmuje, a środki uzyskane z czynszu najmu przeznacza na spłatę kredytu mieszkaniowego, którym jest obciążona oraz na pokrycie bieżących rachunków. Pismem z dnia [...] września 2010 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni następujących dokumentów: a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) zaświadczenia pracodawcy skarżącej potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, kopii ostatniego orzeczenia Sądu zasądzającego od ojca córki skarżącej świadczenie alimentacyjne, dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 8 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt prowadzenia wobec ojca córki skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych świadczeń alimentacyjnych, dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 9 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt uzyskiwania dochodów z wynajmu lokalu usługowego (umowa najmu), dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 9 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt spłaty kredytu mieszkaniowego, g) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Powyższe wezwanie skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] września 2010 r. [...]. Dotychczas wezwanie to nie zostało wykonane. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Wobec nieprzedstawienia żądanych przez Sąd dokumentów, nie można ustalić, jakimi środkami skarżąca dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty jej utrzymania. W konsekwencji skarżąca uniemożliwiła ustalenie czy wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro przyznanie prawa pomocy stanowi pomoc państwa, Sąd musi ustalić (badając rzeczywiste dochody, wydatki oraz możliwości zarobkowe skarżącej), czy wypełnia ona ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.