VI SA/Wa 1568/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-09
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Grzegorz Nowecki, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zakazująca wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego (czekolady gorzkiej) jest zasadna, gdy producent zadeklarował na opakowaniu zawartość masy kakaowej na poziomie min. 60%, a badania laboratoryjne wykazały niższą zawartość (53,8 ± 3,2%), a także stwierdzono inne nieprawidłowości w oznakowaniu, takie jak brak wskazania niektórych składników (tłuszcz kakaowy, E476) oraz użycie określenia "oryginalna szwajcarska receptura"?Ratio decidendi
Decyzja zakazująca wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego jest zasadna, gdy badania laboratoryjne wykazują niższą zawartość kluczowego składnika (masy kakaowej) niż zadeklarowana przez producenta, co wprowadza konsumenta w błąd. Dodatkowe nieprawidłowości w oznakowaniu, takie jak brak wskazania wszystkich składników lub użycie wprowadzających w błąd określeń, również uzasadniają zakaz. Laboratorium przeprowadzające badania musi spełniać wymogi akredytacji, a zastosowane metody badawcze muszą być właściwe i zgodne z normami.Stan faktyczny
Spółka "U." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) zakazującą wprowadzenia do obrotu partii czekolady gorzkiej. Zarzuty dotyczyły zaniżonej zawartości masy kakaowej w stosunku do deklaracji producenta (min. 60% vs. 53,8 ± 3,2%), braku wskazania w składzie tłuszczu kakaowego i E476, niewłaściwego użycia określenia "cocoa 60%" oraz "oryginalna szwajcarska receptura". Spółka kwestionowała prawidłowość badań laboratoryjnych i zastosowanych współczynników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "U." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "GIJHARS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej "k.p.a") oraz art. 21 w zw. z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1604 z późn. zm., dalej "ustawa o jakości handlowej"), art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. a, art. 18 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18-63, z późn. zm.), art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: "WIJHARS w [...]") z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], zakazującej wprowadzenia do obrotu 1 partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, wyprodukowanego przez "[...]" Sp. z o.o., o nazwie: Czekolada gorzka (cocoa 60%) 100 g. Wielkość partii wyprodukowanej: 3712 kg, wielkość partii magazynowej: 3296 kg. Najlepiej spożyć przed - Numer partii [...] (kilka zmian produkcyjnych). Data produkcji: 25.11.2016. Wielkość partii zabezpieczonej: 3293,6 kg.
Z akt sprawy wynika, że w dniach [...],[...] oraz [...] grudnia 2016 r. inspektorzy WIJHARS w [...] przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej wyrobów czekoladowych w podmiocie "[...]" Sp. z o.o., [...],[...], miejsce kontroli [...] , [...]. Z kontroli sporządzony został protokół z dnia 22 grudnia 2016 r. nr: [...] . W toku kontroli pobrano do badań laboratoryjnych próbki wyrobu o nazwie: Czekolada gorzka (cocoa 60%) 100 g. Wielkość partii wyprodukowanej: 3712 kg, wielkość partii magazynowej: 3296 kg. Najlepiej spożyć przed - Numer partii [...] (kilka zmian produkcyjnych). Data produkcji: 25 listopada 2016 r., wielkość partii zabezpieczonej: 3293,6 kg, w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych i sprawdzenia poprawności oznakowania wyrobu.
Próbki wyrobu zostały przekazane do Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w [...]. Badania wykazały, że kontrolowana partia czekolady nie spełnia wymagań deklaracji jakościowej producenta wskazanej na opakowaniu pod względem zawartości suchej masy kakaowej. Producent zadeklarował na opakowaniu, że przedmiotowa czekolada zawiera min. 60% suchej masy kakaowej, podczas gdy w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono zawartość masy kakaowej na poziomie 53,8 ± 3,2%, co wprowadza konsumenta w błąd i jest niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ponadto przeprowadzona kontrola oznakowania ww. partii wykazała, następujące nieprawidłowości:
• brak podania w wykazie składników surowca, tj. tłuszczu kakaowego, którego dodatek w ilości 90 kg wynika z Karty konszowania nr konszy 5 z 24.11.2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej, co jest niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 1 ust. 1, art. 9 ust. 1 lit. b oraz art. 18 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1169/2011,
• brak podania w wykazie składników składnika E476, którego dodatek w ilości 9 kg wynika z karty konszowania nr konszy 5 z 24.11.2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej, co jest niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 18 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1169/2011,
• niewłaściwe zastosowanie określenia "cocoa 60%" będącego składową nazwy towaru Czekolada gorzka (cocoa 60%) 100 g, z uwagi na zaniżenie zawartości masy kakaowej w stosunku do ilości wskazanej na opakowaniu min. 60% (z wyliczeń dokonanych na podstawie przedstawionej Karty konszowania nr konszy 5 dla czekolady gorzkiej z 24.11.2016 r., pkt 1 wynika, iż zawartość masy kakaowej wynosi 59,49%, natomiast z Karty mas płynnych wynika, że do produkcji wyrobu dodano 50 kg tłuszczu kakaowego (której to ilości nie uwzględniono w ww. Karcie konszowania nr konszy 5, po uwzględnieniu dodanego tłuszczu kakaowego w ilości 50 kg zawartość masy kakaowej również jest zaniżona i wynosi 59,98% ), co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1169/2011,
• nieuprawnione zastosowanie na opakowaniu określenia "oryginalna szwajcarska receptura", co wprowadza konsumenta w błąd i jest niezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 18 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1169/2011.
W związku z powyższym organ wszczął postępowanie administracyjne na podstawie art. 29 ustawy o jakości handlowej w sprawie wprowadzenia do obrotu ww. wyrobu jako niespełniającego wymogów jakości handlowej i wyrobu zafałszowanego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...]WIJHARS, w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję znak: [...], zakazującą wprowadzenia do obrotu 1 partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, wyprodukowanego przez "[...]" Sp. z o.o., o nazwie: Czekolada gorzka (cocoa 60%) 100 g. Wielkość partii wyprodukowanej: 3712 kg, wielkość partii magazynowej: 3296 kg. Najlepiej spożyć przed - Numer partii [...] (kilka zmian produkcyjnych). Data produkcji: 25.11.2016. Wielkość partii zabezpieczonej: 3293,6 kg. Przedmiotowej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji organu I instancji strona z zachowaniem ustawowego terminu złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w całości. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w realiach sprawy brak było podstaw do uznania, iż opisany artykuł rolno-spożywczych w postaci czekolady gorzkiej nie spełniał wymagań jakości handlowej określonej w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy,
- prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, iż artykuły rolno-spożywcze w postaci czekolady gorzkiej w zakresie jakości nie odpowiadają jakości zadeklarowanej.
W uzasadnieniu strona wyjaśniła, iż ziarno kakaowe jest surowcem naturalnym, w którym zawartość tłuszczu kakaowego jest różna w zależności od pory roku, gatunku ziarna oraz miejsca uprawy. Wskazała, że gdy zawartość tłuszczu w ziarnie jest niska koniecznym jest uzupełnienie go poprzez tzw. dolewkę, tak aby proces produkcji czekolady przebiegał prawidłowo. Zdaniem strony, uzupełnienie braku tłuszczu kakaowego nie nastąpiło w zbiorniku przed produkcją tylko już w trakcie procesu produkcyjnego i stąd wynika zapis w Karcie Konszowania nr 5. Na opakowaniu nie podano tłuszczu kakaowego, gdyż jest on naturalną składową miazgi kakaowej. Zwróciła też uwagę, że składnik E476 został omyłkowo ujęty w karcie konszowania, podczas gdy w rzeczywistości nie znajduje się on w zakwestionowanym w trakcie kontroli produkcie.
Strona przedstawiła również oświadczenie oraz kopię umowy licencyjnej, z których wynika, że spółka może produkować artykuły zgodnie z licencją i posługiwać się sformułowaniem "oryginalna receptura szwajcarska" oraz wskazała, że nabyła to prawo zgodnie z zasadą sukcesji uniwersalnej spółki. Zarzuciła ponadto organowi błąd w ustaleniach w zakresie zaniżania zawartości masy kakaowej, wskazując na przyjęcie przez organ nieprawidłowych współczynników do badań.
Skarżoną decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż znakowanie artykułu rolno-spożywczego jest istotnym elementem jakości handlowej, a niespełnienie wymagań w tym zakresie jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a. rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: co do właściwości środka spożywczego, w tym co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Ponadto artykuły rolno - spożywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, określone w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
GIJHAR zauważył, że producent jest obowiązany do wskazania w wykazie składników wszystkich składników użytych do wytworzenia wyrobu gotowego poprzez wskazanie ich nazw szczególnych, tymczasem producent na opakowaniu nie podał w wykazie składników surowca tłuszczu kakaowego, którego dodatek w ilości 90 kg wynika z Karty konszowania nr konszy 5 z 24 listopada 2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej. Zdaniem organu nie ma znaczenia w sprawie, czy jest to składnik naturalnie występujący w miazdze kakaowej, bowiem poza zastosowaniem ziarna kakaowca producent dodatkowo użył wyizolowanego tłuszczu kakaowego i tym samym stanowi on oddzielny składnik wyrobu gotowego. Organ uznał, iż stanowi to naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. b oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że producent w oznakowaniu przedmiotowej partii czekolady nie podał w wykazie składników składnika E476, którego dodatek w ilości 9 kg wynika z karty konszowania nr konszy 5 z 24 listopada 2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej. Odnosząc się do wyjaśnień podniesionych w odwołaniu, organ podkreślił, że pomimo dokonania czynności korygujących przez producenta, fakt braku spójności w informacjach dotyczących kwestionowanej partii miał miejsce, a same te czynności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organu I instancji z uwagi na inne nieprawidłowości
W ocenie GIJHARS zakwestionowana partia czekolady gorzkiej jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym z uwagi na fakt, iż badania laboratoryjne wykazały zaniżoną zawartość masy kakaowej w stosunku do zawartości deklarowanej w nazwie i na opakowaniu produktu w wykazie składników. Podana zawartość suchej masy kakaowej min. 60%, zarówno na opakowaniu w nazwie jak i w wykazie składników, wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości wyrobu, jak też zawartości deklarowanego składnika.
Odnosząc się do argumentów odwołania w tym zakresie, organ przywołał odpowiednie przepisy rozporządzenia (WE) 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., obrazujące sposób pobrania próbek i przeprowadzenia ich analizy, a także statuujące wymagania stawiane laboratoriom badawczym. Wskazał przy tym, że Centralne Laboratorium w [...] GIJHARS spełnia wymagania zawarte w ww. rozporządzeniu oraz posiada potwierdzone kompetencje poprzez akredytację zgodnie z normą EN PN ISO/IEC 17025, a także Certyfikat Akredytacyjny PCA nr AB 370, jest więc w pełni uprawnione do przeprowadzania analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, tym bardziej, iż posiada wprowadzony system zarządzania jakością, który odnosi się nie tylko do akredytowanych metodyk lecz obejmuje również wszystkie metodyki, na podstawie których wykonywane są analizy. Badania na zawartość suchej masy kakaowej wykonano według procedury badawczej PB-38/PAI/LP wydanie 2. Metoda opisana w ww. procedurze badawczej jest metodyką akredytowaną i właściwą do wykonywania oznaczeń w przedmiotowym zakresie. Tym samym organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż wynik uzyskany w wyniku przeprowadzonej analizy laboratoryjnej jest wynikiem wiarygodnym, uznając, że nie ma podstaw do podważenia wyników badań przeprowadzonych w akredytowanym laboratorium GIJHARS.
Organ II instancji zwrócił ponadto uwagę, że w toku kontroli stwierdzono również, iż producent w oznakowaniu kontrolowanej czekolady zastosował określenie "oryginalna szwajcarska receptura", nie posiadając podstaw do stosowania takiego określenia, co wprowadza konsumenta w błąd. Przedstawione przez stronę w tym zakresie dowody nie świadczą w ocenie organu o uprawnieniu podmiotu do stosowania w oznakowaniu przedmiotowej czekolady określenia "oryginalna receptura szwajcarska".
Podsumowując organ uznał, że nawet przyjmując, iż działania producenta były niezamierzone, to produkt, którego skład nie odpowiada deklaracji producenta, jest produktem zafałszowanym. Może być to zafałszowanie świadome bądź nie, ale sam fakt zafałszowania jest w ocenie organu oczywisty. Oceniając postępowanie w sprawie organu I instancji zwrócił uwagę, że zostało ono przeprowadzone w zgodzie z wymaganiami przewidzianymi w zasadach ogólnych k.p.a. w szczególności w art. 7, art. 9 i art. 11 oraz art. 77 k.p.a., w efekcie czego organ I instancji wydał poprawną decyzję, której treść jest zgodna z wymaganiami art. 107 w tym § 1 i § 3 k.p.a. Wyjaśnił przy tym, że gdy artykuł rolno-spożywczy nie spełnia wymagań jakości handlowej określonej w przepisach prawa żywnościowego, organ administracyjny może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej, co miało miejsce w niniejszej sprawie i zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej było prawidłowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła [...] " Spółka z o.o. z siedzibą w [...], zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz decyzję ją poprzedzającą, a także zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
a) art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy w realiach sprawy brak było podstaw do uznania, iż opisany artykuł rolno-spożywczy w postaci czekolady gorzkiej nie spełniał wymagań jakości handlowej określonej w art. 4 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy,
b) art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji uznającej, iż artykuł rolno - spożywczy w postaci czekolady gorzkiej wyprodukowanej przez skarżącą w zakresie jakości nie odpowiada jakości zadeklarowanej.
W uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumentację analogiczną jak we wniesionym odwołaniu od decyzji WIJHARS w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...]. Wskazała ponadto, że nie podniosła w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu, iż badania zostały przeprowadzone przez laboratorium nie posiadające uprawnień, natomiast zarzuciła, iż podczas wykonywania badań zastosowano błędny współczynnik, do czego w ogóle nie odniósł się organ II instancji. Skarżąca wskazała, że do produkcji miazgi kakaowej w zakładzie [...] używa się ziarna pochodzącego z Afryki, a ziarno z tego kontynentu ma niską zawartość teobrominy. W związku z tym dla ziarna pochodzenia afrykańskiego powinien zostać przyjęty w badanach współczynnik wyższy, a tj. 41,9. Tymczasem w laboratorium, w którym przeprowadzono badania, zastosowano współczynnik 40,7. Skarżąca zwróciła także uwagę na dołączoną do odwołania analizę badania surowców kakaowych z dnia 25 stycznia 2017 r. przeprowadzoną na jej zlecenie przez Politechnikę [...] oraz inne dowody podnoszone przez skarżącą na okoliczność potwierdzenia jej stanowiska.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W wyniku analizy zarówno materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, jak i argumentacji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ I instancji jak i organ odwoławczy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuściły się naruszenia obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem podjęły wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a także prawidłowo ustaliły stan faktyczny, opierając się przy tym na właściwej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji prawidłowych ustaleń, organy zasadnie uznały, że sporny artykuł rolno-spożywczy o nazwie Czekolada gorzka (cocoa 60%) 110 g nie odpowiada deklaracji producenta w zakresie jego jakości handlowej i w konsekwencji stanowi produkt zafałszowany.
W ocenie Sądu przesądzają o tym wskazane przez organ nieprawidłowości dotyczące naruszenia z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej pod względem zawartości suchej masy kakaowej w spornym produkcie, gdyż producent zadeklarował na opakowaniu, że przedmiotowa czekolada gorzka zawiera min. 60% suchej masy kakaowej, podczas gdy w wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono zawartość masy kakaowej na poziomie 53,8 ± 3,2%, co wprowadza konsumenta w błąd. Nie można zakwestionować w tym przypadku wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w [...], przeprowadzonych metodą akredytowaną, przy dochowaniu niezbędnej procedury badań. Dowody przedstawione przez skarżącą, w tym opinia Politechniki [...] ustaleń tych skutecznie nie podważają, gdyż stanowią w istocie polemikę odnośnie potencjalnej możliwości zmiany wysokości współczynnika dla ziarna kakaowca pochodzącego z Afryki, z uwagi na niższą zawartość teobrominy, co jednak nie podważa prawidłowości zastosowanego przez ww. Laboratorium współczynnika, zgodnego z obowiązującymi dla tego rodzaju badań normami metody akredytowanej.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Warunki, jakim muszą odpowiadać laboratoria wykonujące analizę pobranych w trakcie kontroli próbek zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 roku, str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45). Zgodnie z art. 12 rozporządzenia właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę. Wyznaczone laboratoria muszą funkcjonować, podlegać ocenie i być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dotyczącymi akredytacji laboratoriów badawczych, przy czym akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań.
Centralne Laboratorium GIJHARS w [...] posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji PCBC nr AB 370, dostępną na stronie internetowej. Laboratorium było więc w pełni uprawnione do przeprowadzenia analizy pobranych w trakcie kontroli próbek. Posiada wprowadzony system zarządzania jakością, który odnosi się nie tylko do akredytowanych metodyk, ale obejmuje wszystkie metodyki, na podstawie, których wykonywane są analizy.
Sprawozdanie z badań wskazuje na zastosowaną metodę badawczą. W niniejszej sprawie metoda badań jest metodą adekwatną do określonych produktów, w tym wypadku wyrobów czekoladowych. Każda z metod stosowana przez laboratorium podlega regularnym sprawdzaniom. Wszystkie metody badawcze objęte są Systemem Zarządzania, zaś przedmiotowa procedura badawcza była jak już wcześniej wspomniano akredytowana, zaś organ wykazał kompetencje ww. Laboratorium do wykonania badań oraz wykazał prawidłowość uzyskanych wyników badań.
W konsekwencji uznać należało za niewłaściwe zastosowanie w opisie spornego produktu rolno-spożywczego określenia "cocoa 60%", będącego składową nazwy "Czekolada gorzka (cocoa 60%) 100 g", z uwagi na zaniżenie zawartości masy kakaowej w stosunku do ilości wskazanej na opakowaniu min. 60% co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1169/2011.
Obowiązujące w tym zakresie przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, w art. 7 zatytułowanym - Rzetelne informowanie, w ust. 1 lit. a) i c) stanowią, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do: właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji oraz przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślenie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych. Przepis ten został zawarty w Rozdziale III zatytułowanym: "Ogólne wymogi dotyczące informacji na temat żywności i zakresy odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym". Nadto w art. 26 ust.2 lit a) wskazanego rozporządzenia wskazano, że wskazanie kraju lub miejsca pochodzenia produktu jest obowiązkowe w przypadku, gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby wprowadzić w błąd konsumenta co do rzeczywistego, tak jak w niniejszej sprawie, miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego miejsca.
W kontekście przytoczonej regulacji, za uprawnione należało uznać w niniejszej sprawie także ustalenia organów, odnośnie nieprawidłowości w zastosowaniu na opakowaniu spornego produktu określenia: "oryginalna szwajcarska receptura", gdyż określenie to może wprowadzać konsumenta w błąd, ze względu na brak należytego wykazania przez skarżącą, iż taką właśnie recepturę produkcji czekolady stosuje, co niewątpliwie wyróżnia jej produkty na tle konkurencji. W ocenie Sądu, samo uprawdopodobnienie, iż taka technologia produkcji czekolady gorzkiej została przekazana na wyłączność skarżącej, w wyniku dokonanych przekształceń własnościowych nie oznacza, iż w praktyce produkcji czekolady znajduje ona faktycznie zastosowanie, gdyż skarżąca nie wykazała na czym polega i czym się przejawia jej dodatkowa jakość. Dokonując oceny w tym zakresie należy mieć także na uwadze opisane wyżej zaniżenie wartości masy kakaowej w spornym produkcie oraz ustalenia organów w zakresie wykorzystywania w procesie produkcji czekolady innych dodatkowych składników niewykazanych w wykazie składników surowca, tj. tłuszczu kakaowego, którego dodatek w ilości 90 kg wynika z Karty konszowania nr konszy 5 z 24.11.2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej oraz składnika E476, którego dodatek w ilości 9 kg wynika z karty konszowania nr konszy 5 z 24.11.2016 r., pkt 1 - dla czekolady gorzkiej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że to właśnie recepturą produkcji czekolady skarżąca uzasadniła brak konieczności podawania tych dodatkowych składników w oznaczeniu spornego produktu, w związku z czym uznać należało, iż oryginalność szwajcarskiej receptury w produkcji spornego produktu nie została przez skarżącą wykazana, w związku z czym organy badające sprawę były uprawnione do stwierdzenia niezgodności w tym zakresie z obowiązującymi przepisami.
Zauważyć trzeba, iż w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002, w art. 8 ust. 1 wskazano, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W art. 16 tego rozporządzenia, wskazano z kolei, że bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.
Należy mieć także na uwadze przepisy ustawy o jakości handlowej, która w art. 3 ust.5 określa, że jakość handlowa, to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nie objęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Z kolei w art. 4 ust.1 w/w ustawy wskazuje, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Należy również wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a i e-g, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może:
1) zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania;
2) nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom.
W przedmiotowej sprawie organ skorzystał z przedmiotowego uprawnienia i zakazał skarżącej wprowadzenia do obrotu spornego produktu, z uwagi na ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego w sprawie postępowania. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe wykazało istniejące naruszenia wskazanych w decyzji przepisów i w związku z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, skarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą, należało uznać za zgodną z prawem.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło