VI SA/Wa 1584/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia biegłego rewidenta postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca – J. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 136 -137 akt). W uzasadnieniu wniosku podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1.113 złotych, która jest zajęta przez komornika. Jako składniki swojego majątku wymieniła: ½ działki o powierzchni 330 m2 położonej w Z. oraz 15 m2 w domu rodzinnym. Podała też, iż obciążają ją niespłacone pożyczki zaciągnięte na budowę domu w Z. Pismem z dnia 6 kwietnia 2009 r. (k. 142 akt) skarżąca została wezwana do uzupełnienia ww. wniosku poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1. potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzję organu rentowego); 2. potwierdzającego fakt zajęcia emerytury przez komornika; 3. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 4. potwierdzających konieczne miesięczne wydatki na utrzymanie. Pomimo ww. wezwania skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych wykazujących na jej sytuację materialną. Wobec tego postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r. (k. 159 akt) referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podał, że informacje zawarte w ww. wniosku oraz dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach spraw o sygn. akt: VI SA/Wa 1784/07 i VISA/Wa 2602/08, nie dawały podstaw do przyznania skarżącej pomocy prawnej, ponieważ nie wykazała ona w sposób dostateczny swojej faktycznej sytuacji majątkowej. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżąca złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu podała, że została wykreślona z rejestru biegłych rewidentów i w związku z tym wszyscy jej kontrahenci wypowiedzieli z nią umowy, wobec czego jej dochód w 2009 r. wyniesie "0". Nadto wskazała, że w dalszym ciągu ponosi koszty stałe związane z utrzymaniem pracowników, biura, ZUS-u, i podatków. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące – tj. za miesiące: maj, czerwiec i lipiec 2009 r.; 2. dokumentów, z których wynikają konieczne miesięczne wydatki skarżącej, tj.: faktur za gaz, energię, telefon ect. – za ostatnie trzy miesiące; 3. dokumentów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem pracowników oraz biura skarżącej, wskazane w pkt II ppkt 3 sprzeciwu; 4. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej obecnie przez skarżącą emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzję organu rentowego). W odpowiedzi na powyższe skarżąca wyjaśniła, że nie posiada konta bankowego i wskazała, że jej miesięczne koszty stałe związane z opłatami za gaz, energię, telefony, leki ect. oscylują na wysokości 1.476 złotych. Koszty związane z prowadzeniem firmy wyniosły natomiast w 2008 r. 51.933 złotych, a w 2009 r. skarżąca spodziewa się, że będą one wyższe o 30%. Zatem w ocenie skarżącej jej miesięczne koszty stałe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszą około 4.327 złotych. Nadto podała, że jej emerytura netto za miesiąc lipiec 2009 r. wyniosła 1.462 złote, przy czym komornik zajął z niej 634 złote. W załączeniu skarżąca przesłała do Sądy trzy faktury: za gaz za okres od 1 czerwca do 31 lipca 2009 r. opiewająca na kwotę 244, 94 złotych.; za telefon komórkowy za okres od 13 czerwca do 12 lipca 2009 r. opiewająca na kwotę 85 złotych oraz za prąd za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2009 r. opiewająca na kwotę 709,99 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i z tego powodu powinno się ono sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie swego udziału w sprawie jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem (do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Zatem – co wymaga podkreślenia, zasadą jest, że strona winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności jeżeli posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze 2005 r., str. 593). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ciężar dowodu, tj. obowiązek wykazania podanych powyżej okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że skarżąca miała obowiązek przekazać do Sądu dowody, iż znajduje się w sytuacji opisanej w cytowanym art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd rozpoznając ten wniosek wziął pod uwagę dokumenty przedłożone przez skarżącą w niniejszej sprawie, jak również informacje znane Sądowi z urzędu - wynikające z treści dokumentów załączonych do sprawy o sygn. akt: VI SA/Wa 2602/08 i VISA/Wa 1784/07, w których skarżąca także złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy. Z akt niniejszej sprawy oraz w ww. spraw o sygn. akt: VI SA/Wa 2602/08 i VISA/Wa 1784/07 wynika, że dochód skarżącej w roku podatkowym 2008 wyniósł 127.549 złotych, z czego 28.182 złotych stanowił dochód ze świadczeń emerytalnych, a 99.367 złotych to dochód z jej działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej koszty związane z prowadzeniem przez nią firmy wyniosły w 2008 r. 51.933 złotych, a w 2009 r. skarżąca spodziewa się, że będą one wyższe o 30%. Z oświadczenia skarżącej wynika także, że w lipcu 2009 r. (po potrąceniu 634 złotych z tytułu zajęcia komorniczego) wypłacono jej emeryturę w kwocie netto 828 złotych, przy czym miesięczne wydatki konieczne związane z opłatami za gaz, energię, telefony, leki ect. to kwota 1.476 złotych (k. 179 akt). Ponadto skarżąca oświadczyła, że obecnie nie wykonuje pracy zawodowej - wykreślono ją z listy biegłych rewidentów, a to powoduje, że nie osiąga żadnych dochodów. Ponosi natomiast stałe koszty utrzymania biura, pracowników, płaci podatki i świadczenia ZUS na łączną kwotę 4.327 złotych (kwota podana w piśmie z dnia 12 sierpnia 2009 r. k. 179 akt). Skarżąca podała także, że spłaca pożyczki zaciągniętą na budowę domu w Z. (k. 137 akt). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła należycie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Sąd uznał, że skarżąca mimo kilkukrotnego powoływania się na "bankructwo finansowe" nie uprawdopodobniła należycie powyższej okoliczności. Wątpliwości Sądu budzi przedstawiony przez skarżącą jej stan majątkowy. Skarżąca podała bowiem, że ponosi miesięczne wydatki stałe związane z opłatami za gaz, telefon, prąd ect. w wysokości 1.476 złotych oraz wydatki miesięczne związane z utrzymaniem biura, pracowników, płaceniem podatków i świadczeń ZUS w wysokości 4.327 złotych. Jednocześnie wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej bo została wykreślona z rejestru biegłych rewidentów i kontrahenci rozwiązali z nią umowy. Ze sprawy wynika zatem, że łączne miesięczne koszty stałe skarżącej to kwota około 5.800 złotych, przy jedynym – jak twierdzi skarżąca, dochodzie z tytułu emerytury w kwocie 1.462 złotych. Nadto jak wskazała skarżąca emerytura jej jest obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 634 złote, a zatem realna kwota wypłacona skarżącej w lipcu 2009 r. z tytułu emerytury to 828 złotych. Reasumując miesięczne koszty stałe ponoszone przez skarżącą to łączna kwota około 5.800 złotych, przy miesięcznym dochodzie w wysokości 828 złotych. Sąd stwierdza także, że z przesłanych faktur za gaz - 244, 94 złotych; za telefon komórkowy - 85 złotych oraz za prąd - 709,99 złotych nie wynika, aby skarżąca zalegała z wymienionymi opłatami. Nadto Sąd zaważa, że powyższy stan majątkowy skarżącej wynika jedynie z jej własnych oświadczeń i nie ma w aktach sprawy żadnych dokumentów potwierdzających taki stan rzeczy, pomimo, że skarżąca kilkakrotnie była wzywana przez Sąd do przedłożenia ww. dokumentów źródłowych. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że rzeczywiście i obiektywnie nie jest w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w niniejszym postępowaniu sądowym i dlatego też odmówił jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.