VI SA/Wa 1584/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oddala skargę Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] maja 2009 r., którą to decyzją – wydaną na postawie art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. Nr 63, poz. 393 i Nr 223, poz. 1466) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2008 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, wnioski o wydanie certyfikatu księgowego, złożone do dnia 31 grudnia 2008 r., rozpatrywane są zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 5 ustawy o rachunkowości – rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Z kolei w myśl § 3 ust. 1 pkt 2) lit. a) i b) powyższego rozporządzenia certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1) spełniają pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności. Pan S. K. ukończył studia wyższe magisterskie na kierunku elektronika i telekomunikacja, a także studia podyplomowe w zakresie rachunkowość na Wydziale Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej [...]. Studia podyplomowe ukończył w dniu [...] grudnia 1997 r., a więc w okresie w którym jednostka organizacyjna [...] nie posiadała stosownych uprawnień. Wydział Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej [...] uzyskał stosowne uprawnienia do nadawania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych w dniu [...] grudnia 2001 r. (por. obwieszczenie Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 26 stycznia 1996 r. w sprawie wykazu jednostek nieuprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. Nr 17, poz. 219, ze zm.), obwieszczenie Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 23 września 1998 r. w sprawie wykazu jednostek nieuprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. Nr 38, poz. 524, ze zm.) oraz obwieszczenie Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu jednostek nieuprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. z 2003 r. Nr 2, poz. 19). Nie został zatem spełniony wymóg dotyczący wykształcenia, zawarty w § ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. rozporządzenia. Na powyższą decyzję S. K. złożył skargę wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji, tj. zasady nie działania prawa wstecz (lex retro non agit). Podniósł, iż studia podyplomowe ukończył w dniu [...] grudnia 1997 r., w którym obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 140, poz. 790 z późn. zm.). Rozporządzenie to nie nakładało obowiązku posiadania uprawnień przez Wydział Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej [...] uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Wymóg wprowadzono rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r., po ukończeniu przez niego studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości. Powołał się na opinię prof. dr hab. T. K. – kierownika katedry Rachunkowości z Wydziału Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej [...] wedle której prawo zadziałało wstecz. Wskazał, że wszystkie osoby, które ukończyły ww. wydział o specjalności rachunkowość i wystąpiły do Ministra Finansów przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. uzyskały certyfikat księgowy bez egzaminu, natomiast rozporządzenie zabrało mu prawo uzyskania tego certyfikatu bez egzaminu, naruszając równe traktowanie obywateli wobec prawa, które gwarantuje Konstytucja. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola Sądu, co wymaga w sprawie szczególnego podkreślenia, nie obejmuje swym kryterium zgodności z zasadami współżycia społecznego, zasadami słuszności. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zatem skarga podlega oddaleniu. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że organ administracyjny stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji. Skarżący złożył wniosek o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w dniu [...] października 2008 r., zatem stosownie do treści z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. Nr 63, poz. 393 i Nr 223, poz. 1466), wniosek ten był rozpatrywany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 5 ustawy o rachunkowości, tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r., minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje, bez egzaminu, certyfikat księgowy osobom fizycznym, które posiadają trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1) spełniają pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności. Jak zasadnie stwierdził Minister Finansów w przypadku skarżącego nie doszło do spełnienia warunków koniecznych do uzyskania uprawnień do wydania certyfikatu księgowego. Ukończenie w dniu [...] grudnia 1997 r. studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości na Wydziale Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej [...], tj. w jednostce organizacyjnej nieuprawnionej do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych nie dało podstaw do wydania certyfikatu księgowego w myśl cytowanego § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie certyfikatu księgowego w czasie, gdy obowiązywały ww. przepisy prawne, które miał obowiązek zastosować organ rozpatrujący jego wniosek, niezasadny jest zatem podnoszony przez skarżącego zarzut, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych odebrało mu uprawnienie uzyskania certyfikatu księgowego bez egzaminu. Zmiany przepisów prawnych, po ukończeniu przez skarżącego nauki na studiach podyplomowych, w ocenie sądu, nie można uznać za naruszenie zasady lex retro non agit. Studia podyplomowe jak każda inna forma kształcenia ma na celu zdobycie, uzupełnienie wiedzy. Podwyższenie kryterium odnośnie wymogu odpowiedniego wykształcenia zdobytego w jednostkach organizacyjnych uczelni dające gwarancję wysokiego poziomu kształcenia dla otrzymania certyfikatu księgowego bez egzaminu, nie narusza ani zasady nie działania prawa wstecz ani zasady równości wobec prawa. Zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia, odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.