VI SA/Wa 159/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-15
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Piotr Borowiecki, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, może zostać wpisana na listę adwokatów, jeśli prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające "kłamstwo lustracyjne" nie orzekło wprost zakazu wykonywania zawodu adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego powoduje utratę z mocy prawa przymiotu nieskazitelnego charakteru, który jest niezbędną przesłanką do wpisu na listę adwokatów zgodnie z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. Prawomocne orzeczenie sądu lustracyjnego, stwierdzające "kłamstwo lustracyjne", jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych, nawet jeśli nie orzeczono wprost zakazu wykonywania zawodu. W związku z tym odmowa wpisu na listę adwokatów była uzasadniona.Stan faktyczny
Skarżący, H. K., który był wcześniej wpisany na listę adwokatów, został skreślony z niej w 2005 r. po tym, jak Sąd Apelacyjny stwierdził, że złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. W 2012 r. złożył wniosek o ponowny wpis na listę adwokatów, który został odrzucony przez Okręgową Radę Adwokacką, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i ostatecznie przez Ministra Sprawiedliwości. Skarżący argumentował, że w orzeczeniach lustracyjnych nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu ani nie przeprowadzono postępowania dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając odmowę wpisu za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) - utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] o odmowie wpisu H. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") na listę adwokatów Izby [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący H. K. uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej także: "ORA w [...]") z dnia [...] września 1983 r. został wpisany na listę adwokatów tej Izby i od dnia [...] marca 1984 r. wykonywał zawód adwokata.
Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2004 r., wydanym w sprawie sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny w W., [...] Wydział Lustracyjny - działąjąc na podstawie przepisu art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.), zwanej dalej jako: "ustawa lustracyjna z 1997 r." - stwierdził, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w W., działającego jako sąd odwoławczy, z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...].
Okręgowa Rada Adwokacka w [...], działając na podstawie przepisu art. 74 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - uchwałą z dnia [...] kwietnia 2005 r. skreśliła skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
W uzasadnieniu powyższej uchwały ORA w [...] powołała się na obwieszczenie Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 3 marca 2005 r. (opublikowane w M.P. z dnia 21 marca 2005 r.) o podaniu do publicznej wiadomości prawomocnych orzeczeń Sądu, stwierdzających niezgodność z prawdą oświadczeń osób lustrowanych, w tym m.in. skarżącego. Mając na uwadze powyższe, ORA w [...] uznała, że adwokat H. K. utracił prawo wykonywania zawodu.
Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r., ponowionym następnie z uwagi na pobyt w szpitalu w dniu [...] marca 2012 r., skarżący zwrócił się do ORA w [...] o wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...], bez wskazania podstawy prawnej, motywując przedmiotowy wniosek m. in. chęcią poprawy sytuacji bytowej swojej rodziny.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], odmówiła H. K. wpisu na listę adwokatów Izby [...].
W uzasadnieniu wydanej uchwały ORA w [...] powołała się na wyroki Sądu Apelacyjnego w W. oraz na przepis art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej z 1997 r., który został utrzymany w mocy na podstawie art. 66 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425). ORA w [...] przytoczyła treść art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające dopuszczenie się "kłamstwa lustracyjnego" powoduje utratę stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są ustawowo określone kwalifikacje moralne, takie jak na przykład nieskazitelność charakteru (art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze). Jednocześnie stwierdziła, że skarżący nie może skutecznie ubiegać się o wpis na listę adwokatów przed upływem 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu lustracyjnego.
Od powyższej uchwały ORA w [...] skarżący złożył w dniu [...] lipca 2012 r. odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. (dalej także: "Prezydium NRA").
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że sporna uchwała ORA w [...] została podjęta z obrazą przepisów prawa, w szczególności wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. K 19/08 (Dz. U. z 2011 r. Nr 89, poz. 514) oraz przepisów postępowania - poprzez nieprzeprowadzenie wobec wymienionego postępowania dyscyplinarnego i nieorzeczenie w wyrokach Sądu Apelacyjnego w W., Wydział Lustracyjny zakazu wykonywania zawodu adwokata.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżacej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.
W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRA, podzielając w pełni argumentację organu I instancji, stwierdziło, że - wbrew sugestiom strony skarżacej - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. K 19/08, nie podważa faktu, iż orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydziału Lustracyjnego, wydane w dniu [...] czerwca 2004 r., w sprawie sygn. akt [...], jest prawomocne. Ponadto, w ocenie Prezydium NRA, przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie podważa również faktu, że prawomocna jest także uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydana w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów. Prezydium NRA stwierdziło jednocześnie, że do powyższego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydziału Lustracyjnego z dnia [...] czerwca 2004 r. ma zastosowanie przepsi art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa i współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne. Prezydium NRA podkreśliło, że wspomniany przepius art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej z 1997 r. - jako jedyny - zachował swoją moc po wejściu w życie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów. Zdaniem Prezydium NRA, trafnie zatem ORA w [...] przyjęła, że skarżący nie może skutecznie ubiegać się o wpis na listę adwokatów przed upływem 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydziału Lustracyjnego, a więc jego wniosek o wpis na listę adwokatów nalezy uznać za przedwszesny.
Od uchwały Prezydium NRA skarżący złożył w dniu [...] października 2012 r. odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonych uchwał organów samorządu adwokackiego obu instancji i wydanie decyzji o wpisaniu go na listę adwokatów, skarżący zarzucił spornym uchwałom:
1) obrazę art. 72 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze, albowiem w załączonych do akt sprawy wyrokach Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydziału Lustracyjnego, z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...], nie została wobec skarżącego orzeczona utrata praw publicznych, ani też zakaz wykonywania zawodu,
2) rażące naruszenie prawa przez uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów, albowiem przepisy ustawy - Prawa o adwokaturze nie zostały uchylone lub zmienione na mocy ustawy lustracyjnej z dnia [...] kwietnia 1997 r.,
3) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, które skarżący podnosił w odwołaniu, w szczególności niewyjaśnienie faktu nieprzeprowadzenia wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego określonego w ustawie - Prawo o adwokaturze.
W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił, iż skreślenie go z listy adwokatów na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. jest sprzeczne z prawem, albowiem stanowi obrazę art. 72 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, wspomniana uchwła ORA w [...], jako wydana bez podstawy prawnej, nie może wywoływać ujemnych skutków prawnych wobec osoby skarżącego. Skarżący podkreślił, że na podstawie wydanych przez Sąd Apelacyjny w W., [...] Wydział Lustracyjny wyroków z 2004 r., nie orzeczono wobec niego ani utraty praw publicznych, ani też zakazu wykonywania zawodu adwokata. Skarżący zaznaczył, że ustawa z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa i współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne nie zmieniła ani też nie uchyliła przepisu art. 72 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, złożony przez niego wniosek o ponowne wpisanie na listę adwokatów jest w pełni zasadny i nie jest prawdą, że skarżący może skutecznie ubiegać się o wpisanie na listę adwokatów po upływie 10 lat od orzeczenia sądu lustracyjnego w obcnym stanie prawnym. Skarżący zarzucił ponadto, że Prezydium NRA, rozpoznając odwołanie, nie wyjaśnił, dlaczego przed podjęciem przez ORA w [...] uchwały z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie zastosowano wobec skarżącego stosownej procedury postępowania dyscyplinarnego, jak również nie zastosowano takiego postępowania dyscyplinarnego przed podjęciem przez ORA w [...] uchwały z dnia [...] czerwca 2012 r., która nie uwzględniła wniosku strony skarżącej o wpis na listę adwokatów.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2012 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającą skarżącemu wpisu na listę adwokatów Izby [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że wniosek o dokonanie wpisu kandydata na listę adwokatów może być uwzględniony jedynie w sytuacji wykazania przez wnioskodawcę spełnienie wszystkich niezbędnych przesłanek, uprawniających do wpisu, przewidzianych przepisami ustawy - Prawo o adwokaturze.
Minister Sprawiedliwości stwierdził, że z akt osobowych strony skarżącej bezspornie wynika, że orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny w W., Wydział [...] Lustracyjny, działając na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy lustracyjnej z 1997 r. - stwierdził, że skarżący H. K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Apelacyjny w W. (działający jako sąd odwoławczy) orzeczeniem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] inst. Zatem, jak wskazał Minister, orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. w omawianej sprawie uprawomocniło się w dniu [...] września 2004 r., albowiem zgodnie z przepisem art. 24 ust. 4 ustawy lustracyjunej z 1997 r. orzeczenie sądu wydane w drugiej instancji jest prawomocne.
Minister Sprawiedliwości wskazał, że skutki prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego należało oceniać według art. 30 obowiązującej ówcześnie ustawy lustracyjnej z 1997 r. Minister, powołując się na brzmienie przepisu art. 30 ust. 2 cyt. Ustawy, podniósł, że prawomocne orzeczenie Sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia wymagane są cechy określone w ust. 1. Zdaniem organu, w odniesieniu do adwokatów oznaczało to utratę prawa wykonywania zawodu ex lege z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia, a nie z chwilą podjęcia przez okręgową radę adwokacką uchwały o skreśleniu adwokata (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2000 r., OSNKW 2000/7-8/ 76). Minister Sprawiedliwości uznał, że aktualnie ocena skutków, jakie wywiera prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia jest tożsama, albowiem art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r. nadal obowiązuje, na mocy art. 66 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów. Organ przypomniał jednoczesnie, iż przepis ten był już niejednokrotnie przedmiotem badań Trybunału Konstytucyjnego.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, że w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. K 19/08, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 66 cyt. ustawy, w części obejmującej zwrot "z wyjątkiem art. 30", w zakresie, w jakim dotyczy prokuratorów i adwokatów, jest zgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Mając na względzie powyższe stanowisko Trybynału Konstytucyjnego, Minister Sprawiedliwości stanął zatem na stanowisku, że przepis art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r. nadal obowiązuje i wywołuje skutki wobec między innymi adwokatów, którzy złożyli niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne w rozumieniu tej ustawy. W takiej sytuacji, zdaniem organu, utrata prawa wykonywania zawodu następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu lustracyjnego, a nie z chwilą podjęcia przez uprawniony organ formalnej decyzji w tym przedmiocie.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, że uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. miała charakter deklaratoryjny, w myśl art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej z 1997 r. i stanowiła wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W.. Ponadto organ wskazał, że przedmiotowa uchwała ORA w [...] była podejmowana przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 165, poz. 1171), wobec czego nie może mieć zastosowania jej art. 1 pkt 4 nakładający obowiązek przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, skutki wywołane niezgodnym z prawdą oświadczeniem lustracyjnym nastąpiły zatem ex lege i następcza zmiana przepisów nie odnosi się do sytuacji strony skarżącej.
Reasumując, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że złożenie przez skarżacego H. K. niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego spowodowało z mocy prawa utratę przymiotu nieskazitelnego charakteru, a więc niezbędnej, zgodnie z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Organ stwierdził ponadto, że skarżący nie może skutecznie ubiegać się o wpis na listę adwokatów przed upływem 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu lustracyjnego, bowiem zgodnie z treścią art. 30 cyt. ustawy, orzeczenie Sądu uznaje się za niebyłe dopiero po upływie 10 lat od dnia jego uprawomocnienia, co w sytuacji wnioskodawcy jeszcze nie nastąpiło.
W dniu [...] grudnia 2012 r. skarżący H. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r.
Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, jak i poprzedzających ją uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2012 r. oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., a także o wydanie orzeczenia, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 1992 r., nr [...], wydana w sprawie wyrażenia zgody na wykonywanie przez skarżącego zawodu adwokata indywidualnie jest wiążąca, skarżący zarzucił spornej decyzji Ministra:
1) obrazę przepisów art. 6 i 7 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, albowiem czyn popełniony przez skarżącego nie stanowił czynu zagrożonego karą w czasie jego popełnienia, zaś z załączonych do akt sprawy wyroków Sądu Apelacyjnego w W. wydanych w obu instancjach nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu, co stanowi z kolei obrazę art. 72 pkt 7 i 8 ustawy - Prawo o adwokaturze, gdyż nie zastosowano wobec skarżacego postępowania dyscyplinarnego, pomimo takiego obowiązku, o czym mowa w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, tj. W wyrokach wydanych w sprawach o sygn. akt K 24/98 oraz K 2/07;
2) obrazę prawa poprzez przyjęcie, że za ten sam czyn istnieje obowiązek orzekania zgodnie z ustawą z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa i współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne na okres 10 lat zakazu prawa wykonywania zawodu adwokata, a po zmianie ustawy lustracyjnej z 2006 r. na okres od lat 3 do lat 10;
3) obrazę Rezolucji nr 1096 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i połączonego z nią Raportu nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, albowiem wydany w sprawie skarżącego wyrok zapadł z naruszeniem prawa i był wydany po 31 grudnia 1999 r.; zdaniem skarżacego, podobne stanowisko wyraził również Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu, wskazując, że ustawa lustracyjna ma być zgodna ze wskazaną Rezolucją oraz Raportem;
4) obrazę przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 110 k.p.a., albowiem Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] sierpnia 1992 r. indywidualną decyzję nr [...], wyrażającą zgodę na wykonywanie przez skarżącego zawodu adwokata, której wygaśnięcia - na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 czy też art. 163 k.p.a. - nie stwierdzono do dnia dzisiejszego.
W uzasadnieniu skargi H. K. zauważył, że w obydwu wyrokach Sądu Apelacyjnego w W. nie orzeczono zakazu wykonywania przez skarżącego zawodu adwokata, określonego w art. 72 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze, ani też zgodnie z art. 72 pkt 8 cyt. ustawy nie przeprowadzono postępowania dyscyplinarnego w tym względzie.
Zdaniem skarżacego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, że art. 30 ustawy lustracyjnej uchylił w tym względzie ustawę - Prawo o adwokaturze, tym bardziej, że Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach wydanych w sprawach sygn. K 24/98 i K 2/07 wyraźnie stwierdził, ze Sąd dyscyplinarny musi mieć zapewnioną możliwość dostosowania kary do stopnia zawinienia, a to z kolei wymaga zróżnicowania przez ustawodawcę sankcji dyscyplinarnej. Skarżacy nie zgodził się ponadto ze stwierdzeniem Ministra Sprawiedliwości, że wobec niego obowiązują przepisy ustawy lustracyjnej z 1997 r., a także ze stanowiskiem organu, iż po zmianie wspomnianej ustawy lustracyjnej w 2006 roku wobec osób uznanych za kłamcę lustracyjnego należy stosować zakaz wykonywania zawodu adwokata od 3 do 10 lat. W ocenie skarżacego, taki stan prawny wskazuje na zróżnicowanie na dwie kategorie osób, co do których orzeka się w tym przedmiocie. Zdaniem strony skarżacej, świadczy o tym fakt, iż przepisy art. 72 pkt 7 i 8 ustawy - Prawo o adwokaturze obowiązują nadal, albowiem nie zostały konwalidowane po zmianie ustawy, a przedtem rzekomo wyłączone przez art. 30 ustawy lustracyjnej z 1997 r.
Skarżący podkreślił ponadto w uzasadnieniu skargi, że Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt V CSK 402/11, orzekł, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego prowadzą do unieważnienia czynności procesowej od momentu jej dokonania, a więc orzekanie zakazu wykonywania zawodu adwokata w wymiarze od 3 do 10 lat określone w wyroku obowiązuje również wszystkich skazanych według starej ustawy.
Skarżący uznał, że nie można stwierdzić, że nie mógł on wykonywać zawodu adwokata, albowiem jest on związany decyzją Ministra Sprawiedliwości wydaną w dniu [...] sierpnia 1992 r., w sprawie nr [...], wobec której to decyzji administracyjnej nie stwierdzono wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem - w ocenie skarżacego - nie stała się ona bezprzedmiotowa, ani też nie nakazał jej wygaśnięcia żaden przepis prawa. Strona skarżąca podkreśliła, że organ administracji z pewnością stwierdziłby wygaśnięcia wspomnianej decyzji, gdyby nakazywał mu podjęcie takiej decyzji administracyjnej przepis prawa.
Skarżący zaznaczył ponadto, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził w wydanych orzeczeniach, iż ustawa lustracyjna ma być zgodna zarówno z Rezolucją nr 1096 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy dotyczącą "środków demontażu, dziedzictwa po bvłych totalitarnych ustrojach komunistycznych" przyjętą w dniu 27 czerwca 1996 r., jak również z Raportem nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 3 czerwca 1996 r. "w sprawie metod likwidacji spuścizny po byłych totalitarnych systemach komunistycznych", które to akty prawne stwierdzały, że lustracja musi być zakończona do 31 grudnia 1999 r. Zdaniem skarżacego, skoro prawomocny wyrok dotyczący jego osoby zapadł w 2005 r., to stwierdzić należy, że nastąpiło przedawnienie i wyrok zapadł z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Minister wskazał, że podstawą utrzymania w mocy uchwał organów samorządu adwokackiego obu instancji odmawiających wpisu skarżacego na listę adwokatów było przede wszystkim ustalenie, że skarżacy poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, utracił z mlocy prawa przymiot nieskazitelnego charakteru, a więc niezbędnej - zgodnie z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze - przesłanki do wpisu na listę adwokatów oraz fakt, że skarżacy nie może skutecznie ubiegać się o wpis na listę adwokatów przed upływem 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu lustracyjnego. W konsekwencji Minister uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 72 pkt 7 i 8 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz art. 6 i art. 7 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności są całkowicie bezpodstawne. Organ uznał ponadto za bezzasadny zarzut naruszenia art. 110 k.p.a., podnosząc, iż przepis art. 4 ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu w oparciu o które wydana została decyzja Ministra odnosząca się do formy wykonywania zawodu w roku 1992, utracił moc w wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze dokonanej ustawą z dnia 15 września 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 74, poz. 471). Jednoczesnie organ wskazał, iż forma wykonywania zawodu, jaką określił Minister Sprawiedliwości wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 1992 r., możliwa jest do określenia jedynie w stosunku do adwokatów wykonujących zawód, a skarżący H. K. został w 2005 r. skreślony z listy adwokatów. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących obrazy Rezolucji nr 1096 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i połączonego z nią Raportu nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, organ wskazał, iż zalecenia Rady Europy, na które powołuje się skarżący, nie są dla Polski wiążące. Minister Sprawiedliwości podniósł, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy jest ciałem doradczym i nie posiada uprawnień prawodawczych, a co za tym idzie nie może stanowić prawa oraz norm prawnie wiążących państwa członkowskie Unii Europejskiej. Zdaniem organu, uchwalone rezolucje mają charakter zaleceń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga H. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] - nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymującą w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2012 r. wydaną w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę adwokatów - nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się również naruszenia powołanego przez stronę skarżącą przepisu art. 110 k.p.a.
W ocenie Sądu, wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] listopada 2012 r., Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się również obrazy norm prawa materialnego.
Sąd uznał przede wszystkim, że zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i organy samorządu adwokackiego obu instancji, wydając swoje rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę adwokatów, w sposób prawidłowy zastosowały regulację prawną zawartą w przepisie art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, przyjmując zasadnie, że skarżący H.K. - poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego - utracił z mocy prawa przymiot nieskazitelnego charakteru, a więc niezbędnej - w świetle powołanego przepisu art. 65 pkt 1 cyt. ustawy - przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Przyjmując powyższe stanowisko, Minister Sprawiedliwości oraz organy samorządu adwokackiego obu instancji prawidłowo zastosowały obowiązującą normę prawną wyrażoną w przepisie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się również naruszenia norm prawnych wyrażonych w przepisach art. 72 pkt 7 i pkt 8 ustawy - Prawo o adwokaturze, które dotyczą podstaw skreślenia adwokata z listy, a które to przepisy i zawarte w nich normy nie były podstawą rozstrzygania organów w niniejszej sprawie.
Ponadto, organ ten w żaden sposób nie uchybił postanowieniom powołanych przez stronę skarżącą regulacji zawartych zarówno w Rezolucji nr 1096 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy przyjętej w dniu 27 czerwca 1996 r. dotyczącej standardów postępowań lustracyjnych, jak i połączonego z nią Raportu nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 3 czerwca 1996 r. w sprawie metod likwidacji spuścizny po byłych totalitarnych systemach komunistycznych.
Na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzających ją uchwał organów samorządu adwokackiego obu instancji, należy bardzo wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem oceny Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżona decyzja administracyjna z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], wydana przez Ministra Sprawiedliwości, który - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2012 r. utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającą wpisu skarżącego H. K. na listę adwokatów Izby [...].
Zastrzeżenie powyższe, jest o tyle istotne, o ile zwróci się uwagę na fakt, że znaczna część zarzutów strony skarżącej związana jest z oceną legalności prawomocnej uchwały z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydanej przez Okręgową Radę Adwokacką w [...], która - działając na podstawie przepisu art. 74 ustawy - Prawo o adwokaturze - skreśliła skarżącego z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Otóż, należy zauważyć, że wydając w dniu [...] kwietnia 2005 wspomnianą uchwałę w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów, na podstawie przepisu art. 74 cyt. ustawy, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] oparła swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu dokonanym w świetle obwieszczenia Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 marca 2005 r. (opublikowanym w M.P. z dnia 11 marca 2005 r.), w którym podano do publicznej wiadomości m.in. prawomocne orzeczenie Sądu lustracyjnego stwierdzającego niezgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego złożonego przez skarżącego H. K. (vide: znajdujące się w aktach sprawy: wyrok Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydział Lustracyjny z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...] oraz utrzymujący go w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...]).
Skarżacy zarzucił, że przedmiotowa uchwała z dnia [...] kwietnia 2005 r. o skreśleniu go z listy adwokatów, została wydana przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] z ewidentną obrazą przepisów korporacyjnych zawartych w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, albowiem ORA w[...] zastosowała sankcję w postaci skreślenia skarżącego z listy adwokatów pomimo nieprzeprowadzenia stosownego, wymaganego prawem, postępowania dyscyplinarnego, które winno poprzedzać ewentualne orzeczenie o skreśleniu danego adwokata z listy, co - zdaniem strony skarżącej - potwierdził w swym orzecznictwie również Trybunał Konstytucyjny.
Nie wchodząc w merytoryczną ocenę zasadności stawianych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących rzekomej wadliwości spornej uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. dotyczącej skreślenia skarżącego z listy adwokatów, należy - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, że zarzuty te nie tylko nie mogą być przedmiotem analizy Sądu, ale przede wszystkim nie mają jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.
Po pierwsze, trzeba wskazać, iż sporna uchwała ORA w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego i jako taka uzyskała przymiot uchwały (decyzji administracyjnej) ostatecznej, w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., a więc takiej, od której w zwykłym administracyjnym toku instancji nie przysługuje już prawo odwołania się do organu wyższej instancji. W tej sytuacji należy uznać, że przedmiotowa uchwała wywołała trwały skutek w postaci skreślenia strony skarżącej z listy adwokatów, zaś jej legalność (zgodność z obowiązującym wówczas prawem) nie może być przedmiotem oceny Sądu orzekającego w niniejszej sprawie.
Niemniej, według Sądu, należy przede wszystkim zauważyć, że podstawą utrzymania przez Ministra Sprawiedliwości w mocy uchwał organów samorządu adwokackiego obu instancji odmawiających wpisu skarżącego na listę adwokatów było przede wszystkim ustalenie, że skarżący poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, utracił z mocy prawa przymiot nieskazitelnego charakteru, a więc niezbędnej - zgodnie z art. 65 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze - przesłanki do wpisu na listę adwokatów.
Zgodnie z przepisem art. 65 ustawy – Prawo o adwokaturze, wniosek o dokonanie wpisu kandydata na listę adwokatów może być uwzględniony jedynie w sytuacji wykazania przez wnioskodawcę spełnienie wszystkich niezbędnych przesłanek, uprawniających do wpisu, przewidzianych przepisami ustawy - Prawo o adwokaturze.
Jak stanowi art. 65 pkt 1 cyt. ustawy, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Z akt sprawy wynika, że w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówiła H. K. wpisu na listę adwokatów Izby [...], powołując się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia na wyroki Sądu Apelacyjnego w W., [...] Wydziału Lustracyjnego oraz na przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne, który został utrzymany w mocy na podstawie przepisu art. 66 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów.
Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 cyt. ustawy lustracyjnej z 1997 r., prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia, jest równoznaczne z utratą kwalifikacji moralnych niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych określanych w odpowiednich ustawach jako: nieskazitelność charakteru, nieposzlakowana opinia, nienaganna opinia, dobra opinia obywatelska bądź przestrzeganie podstawowych zasad moralnych.
W związku z powyższym, należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, że ORA w [...] słusznie przyjęła, że dopuszczenia się przez skarżącego potwierdzonego orzeczeniem sądu "kłamstwa lustracyjnego" powoduje utratę przez niego ustawowo określonych kwalifikacji moralnych niezbędnych do pełnienia funkcji adwokata, które ustawodawca określił mianem "nieskazitelności charakteru", w rozumieniu przepisu art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze.
Jednocześnie należy, w ocenie Sądu - uznać, że ORA w [...], rozstrzygając w dniu [...] czerwca 2012 r. wniosek skarżącego o wpis na listę adwokatów, w sposób prawidłowy przyjęła, że skarżący nie może skutecznie ubiegać się o wpis na listę adwokatów przed upływem 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu lustracyjnego, albowiem stanowisko to znajduje potwierdzenie w dyspozycji przepisu art. 30 ust. 1 zdanie 2 cyt. ustawy lustracyjnej z dnia 11 kwietnia 1997 r.
Minister Sprawiedliwości, przeprowadzając kontrolę spornych uchwał samorządu adwokackiego, prawidłowo przyjął ponadto, że skutki prawne wywołane niezgodnym z prawdą oświadczeniem lustracyjnym złożonym przez skarżącego nastąpiły ex lege i następcza zmiana przepisów, na którą powoływał się skarżący, nie miała jakiegokolwiek istotnego znaczenia w sprawie, gdyż nie odnosiła się do sytuacji strony skarżącej.
Niewątpliwie przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne, na który powołała się w uchwale z dnia [...] czerwca 2012 r. ORA w [...], a następnie - zarówno Prezydium NRA w uchwale z dnia [...] września 2012 r., jak i Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., nadal obowiązuje i wywołuje skutki m. in. wobec adwokatów, jak i osób starających się o wpis na listę adwokatów, którzy złożyli niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne w rozumieniu tej ustawy.
Ponadto, należy zauważyć, iż przepis ten był przedmiotem wielokrotnej oceny zarówno Trybunału Konstytucyjnego (vide: m.in. wyrok TK z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt K 39/97), jak i Sądu Najwyższego (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2004 r., sygn. akt II KK 305/04) i jego zgodność z Konstytucją RP nie budziła jakichkolwiek istotnych wątpliwości, które mogłyby wskazywać na brak prawnych podstaw powoływania się na ten przepis w sytuacji, o której mowa w art. 65 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze.
W konsekwencji należy uznać, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo przyjął, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 72 pkt 7 i pkt 8 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz art. 6 i art. 7 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności są całkowicie bezpodstawne.
Otóż, jeśli chodzi zarzut naruszenia art. 72 pkt 7 i pkt 8 ustawy - Prawo o adwokaturze, a więc przepisów przewidujących ustawowe podstawy do skreślenia z listy adwokatów, należy przede wszystkim ponownie wyraźnie podkreślić, że kwestia oceny legalności ostatecznej uchwały ORA w [...] wydanej w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów nie mogła być przedmiotem analizy składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, a ponadto nie miała znaczenia dla wyniku sprawy dotyczącej zupełnie odrębnej kwestii, a mianowicie sprawy dotycazącej odmowy wpisu skarżacego na listę adwokatów.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących obrazy regulacji prawnych zawartych zarówno w Rezolucji nr 1096 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i połączonego z nią Raportu nr 7568 Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, należy wskazać, że zalecenia Rady Europy, na które powołuje się skarżący, nie mogły być wiążące dla organów administracji rozstrzygających w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości zasadnie wskazał ponadto, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy jest ciałem doradczym i nie posiada uprawnień prawodawczych, a co za tym idzie nie może stanowić prawa oraz norm prawnie wiążących państwa członkowskie Unii Europejskiej. Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął w konsekwencji, że uchwalone rezolucje mają wyłącznie charakter zaleceń.
Jeśli chodzi o podniesiony przez skarżacego zarzut rzekomego naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisu art. 110 k.p.a., nalezy zauważyć, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 1992 r., na ktorą powołuje się skarżący, nie ma w niniejszej sprawie żadnego istotnego znaczenia.
Niemniej, warto wskazać, na co słusznie zwrócił uwagę Minister, że przepis art. 4 ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu w oparciu o które wydana została wspomniana decyzja Ministra odnosząca się do formy wykonywania zawodu w roku 1992, utracił moc w wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze dokonanej ustawą z dnia 15 września 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 74, poz. 471). Jednoczesnie organ zasadnie zauważył, że forma wykonywania zawodu, jaką określił Minister Sprawiedliwości wydając przedmiotową decyzję z dnia [...] sierpnia 1992 r., była możliwa jest do określenia jedynie w stosunku do adwokatów wykonujących zawód, zaś skarżący H. K. został w 2005 r. skreślony z listy adwokatów na mocy ostatecznej uchwały ORA w [...].
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należy uznać, że działanie zarówno Ministra Sprawiedliwości, jak i organów samorządu adwokackiego, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi i prawnymi mającymi istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Niewątpliwie organy administracji, dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego, muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba, że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem Minister Sprawiedliwości miał do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjął decyzję kierując się celami wskazanymi przede wszystkim w przepisach art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o notariacie w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne.
Według Sądu, poczynione przez Ministra Sprawiedliwości ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustaw nie budzi zastrzeżeń.
Wpis na listę adwokatów może nastąpić, jeżeli kandydat spełnia wszystkie przesłanki przewidziane w przepisie art. 65 ustawy - Prawo o adwokaturze, zaś skarżący nie spełniał jednej z podstawowych przesłanek wskazanych w pkt. 1 tego przepisu (vide: brak nieskazitelnego charakteru).
Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości słusznie przyjął, że takiej oceny nie zmienia podnoszona przez skarżącego okoliczność związana z rzekomą niezgodnością z prawem uchwały ORA w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. wydanej w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów. Okoliczność ta, wbrew zarzutom skargi, były jednak brana pod uwagę przez organ przy rozpoznaniu sprawy.
Zgadzając się w pełni z oceną wyrażoną zarówno przez Ministra jak i przez organy samorządu adwokackiego obu instancji, należy uznać, że z całą pewnością od kandydata na adwokata wymagać należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Sądu bezspornym jest, iż skarżący, naruszając obowiązujący ład prawny poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji należytego wykonywania zawodu adwokata, jako osoby zaufania publicznego.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, albowiem prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy - zasadnie przyjął, iż zachodzi podstawa do uznania, że skarżący nie spełnia przesłanek koniecznych do skutecznego ubiegania się o wpis na listę adwokatów.
Należy w konsekwencji uznać, iż Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. - wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego interes indywidualny skarżącego nie jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga zmiany wcześniej wydanych rozstrzygnięć organów samorządu zawodowego adwokatów i ograniczenia tym samym wskazanego przez te organy ważnego interesu społecznego. Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego przyjął, iż skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze.
Wobec powyższego należy niewątpliwie uznać, iż Minister Sprawiedliwości nie uchybił normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące wchodzących w grę unormowań prawnych.
Należy ponadto zauważyć, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej - Minister Sprawiedliwości, wydając sporną decyzję, nie pominął w ramach swojej oceny argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępwoania administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło